Wydarzenia w Polsce

• 11 stycznia – na placu Łukiskim w Wilnie został z rozkazu Murawjowa rozstrzelany przez Rosjan działacz powstańczy Tytus Dalewski, jesienią 1863 r. kierujący pracami rządu cywilnego na Litwie.
• 21 lutego – powstanie styczniowe: porażka wojsk powstańczych w bitwie o Opatów.
• 23 lutego – Ludwik Zwierzdowski – oficer służący w armii rosyjskiej, który na wieść o wybuchu powstania styczniowego przystał do powstańców - został powieszony przez Rosjan.
• 2 marca – ogłoszono dekret cara Aleksandra II o uwłaszczeniu chłopów w Królestwie Polskim.
• 10 marca – dyrektor Wydziału Spraw Wewnętrznych Rządu Narodowego, architekt Rafał Krajewski został aresztowany przez Rosjan.
• 10/11 kwietnia – nocą Rosjanie aresztowali Romualda Traugutta, ostatniego dyktatora powstania styczniowego.
• 15 kwietnia – zniesiono pańszczyznę w Królestwie Polskim w ramach carskiego ukazu o uwłaszczeniu chłopów.
• 20 kwietnia – powstanie styczniowe: utworzono Rząd Narodowy Bronisława Brzezińskiego.
• 22 kwietnia – powstanie styczniowe: bitwa pod Tarnogórą.
• 1 maja – powstanie styczniowe: bitwa pod Zamościem.
• 5 sierpnia – stracono Romualda Traugutta i jego towarzyszy: Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego.
• 8 listopada – cesarz Aleksander II Romanow wydał ukaz kasacyjny, na mocy którego spośród 155 klasztorów męskich z 1635 zakonnikami i 42 klasztorów żeńskich do likwidacji przeznaczono 110 klasztorów męskich i 4 żeńskie, z tego 39 za udział w powstaniu styczniowym, a 71 z powodu niewielkiej liczby zakonników (poniżej 8)
• 10 listopada – Jarosław Dąbrowski został skazany na 15 lat zesłania na Syberię.
• 21 listopada – Jan Matejko ożenił się z Teodorą Giebułtowską.
• 22 listopada – ukończono budowę Mostu Kierbedzia w Warszawie.
• Na terenie Królestwa Polskiego nakazano właścicielom ziemskim, którzy byli podejrzani o udział w powstaniu styczniowym, sprzedanie majątków Rosjanom w ciągu dwóch lat.
• Zlikwidowano większość klasztorów w Królestwie Polskim.
• Wprowadzono reformę szkolnictwa na terenie Królestwa Polskiego, której celem była planowa rusyfikacja Polaków.
• W całej Galicji ogłoszono stan oblężenia. Zakazano posiadania broni i amunicji, odbywania zgromadzeń, wspomagania zbiegów. Cudzoziemcy musieli uzyskiwać pozwolenia na pobyt, a wielu przebywających w Krakowie wydalono.

Wydarzenia na świecie

• 1 lutego – wybuchła wojna duńska (1864), w wyniku której Austria i Prusy zajęły księstwa Szlezwika oraz Holsztynu.
• 17 lutego – wojna secesyjna: na redzie portu Charleston, okręt podwodny konfederatów „H.L. Hunley”, przeprowadził pierwszy w dziejach udany atak na okręt wroga; należący do floty Unii USS „Housatonic”. W wyniku starcia obie jednostki zatonęły.
• 20 lutego – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Olustee.
• 5 marca – pierwszy w historii mecz lekkoatletyczny (drużyny uniwersytetów Oxford i Cambridge). Rozegrano w nim 6 konkurencji biegowych i 2 techniczne (w biegach na 100 i 400 y triumfował B.S. Darbyshire).
• 11 marca – ponad 250 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej pod angielskim Sheffield.
• 22 marca – w Genewie zawarto konwencję w sprawie polepszenia losu rannych żołnierzy wszystkich stron walczących w konfliktach zbrojnych.
• 25 marca – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Paducah.
• 29 marca – Wielka Brytania przekazała Grecji Wyspy Jońskie.
• 8 kwietnia – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Mansfield.
• 10 kwietnia – Maksymilian I Habsburg został cesarzem Meksyku.
• 12 kwietnia – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Fort Pillow w Tennessee.
• 14 kwietnia – wojna Chile i Peru z Hiszpanią: hiszpańska eskadra zajęła peruwiańskie wyspy Chincha z bogatymi złożami guana, przynoszącymi ok. 60% dochodów gospodarki peruwiańskiej.
• 18 kwietnia – wojna duńska: zwycięstwo wojsk prusko-austriackich nad duńskimi w bitwie pod Dybbøl.
• 22 kwietnia – Kongres USA przyjął ustawę Coinage Act, w wyniku której na amerykańskich środkach płatniczych pojawiła się dewiza In God we trust.
• 2 maja – brytyjski astronom Norman Robert Pogson odkrył planetoidę (80) Sappho.
• 6 maja – wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa w dziczy.
• 7 maja – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Rocky Face Ridge.
• 8 maja – wojna secesyjna: w bitwie pod Spotsylvanią wojska Północy pod dowództwem generała Ulyssesa Granta pokonały wojska Południa dowodzone przez generała Roberta Lee.
• 9 maja:
  • wojna prusko-duńska: taktyczne zwycięstwo floty duńskiej w bitwie pod Helgolandem.
  • wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa nad Swift Creek w Wirginii.
• 11 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Yellow Tavern.
• 12 maja – zawarto zawieszenie broni w wojnie prusko-duńskiej.
• 13 maja – wojna secesyjna: taktycznym zwycięstwem wojsk Unii zakończyła się bitwa pod Rocky Face Ridge.
• 14 maja – we Francji spadł meteoryt Orgueil.
• 16 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Mansurą.
• 17 maja:
  • premierowe wykonanie hymnu Norwegii.
  • wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Adairsville.
• 20 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Ware Bottom Church.
• 21 maja – wojna secesyjna: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Spotsylvanią.
• 27 maja – wojna secesyjna: doszło do bitwy pod Pickett’s Mill w której zwyciężyli Konfederaci.
• 28 maja – brytyjski protektorat Zjednoczone Kraje Wysp Jońskich został przyłączony do Grecji.
• 31 maja – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Cold Harbor.
• 1 czerwca – otwarto pierwszą w Szwajcarii linię kolejową Zurych-Zug.
• 5 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Piedmontem.
• 12 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Cynthianą i Konfederatów w bitwie pod Cold Harbor.
• 17 czerwca – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Lynchburgiem w Wirginii.
• 18 czerwca – wojna secesyjna: na terenie stanu Wirginia Konfederaci odnieśli zwycięstwa w bitwie pod Lynchburgiem i bitwie pod Petersburgiem.
• 25 czerwca – Karol I został królem Wirtembergii.
• 27 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Kennesaw Mountain.
• 29 czerwca:
  • w największej w historii Kanady katastrofie pociągu pasażerskiego na linii Quebec-Montreal zginęło 99 osób, a około 100 zostało rannych. Wśród ofiar było wielu polskich i niemieckich emigrantów.
  • wojna prusko-duńska: wojska pruskie dokonały desantu na wyspę Alsen.
• 3 lipca – Ziemia została opasana kablem telegraficznym.
• 9 lipca – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie nad Monocacy.
• 14 lipca – w Montanie odkryto złoża złota.
• 15 lipca – Alfred Nobel otrzymał patent na nitroglicerynę.
• 19 lipca – powstanie tajpingów: chińskie wojska rządowe zdobyły stolicę powstańców Nankin, dokonując w ciągu następnych 3 dni rzezi 100 tys. osób.
• 22 lipca – wojna secesyjna: konfederaci ponieśli klęskę w bitwie pod Atlantą.
• 28 lipca – wojna secesyjna: stoczono bitwę pod Ezra Church.
• 30 lipca – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w tzw. bitwie o krater, w trakcie oblężenia Petersburga.
• 5 sierpnia – wojna secesyjna: zwycięstwo Unii w bitwie w zatoce Mobile.
• 22 sierpnia – podpisano konwencję w sprawie polepszenia losu rannych żołnierzy podczas konfliktów zbrojnych. Powstał Czerwony Krzyż.
• 31 sierpnia – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Jonesborough.
• Sierpień – początek wojny domowej w Japonii (klan Chōshū atakuje Kioto).
• 1 września – rozpoczęła się konferencja w Charlottetown, na której podjęto wstępne decyzje w celu utworzenia Konfederacji Kanady.
• 15 września – podpisano francusko-włoską konwencję wrześniową.
• 28 września – w Londynie powołano Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników (Pierwsza Międzynarodówka).
• 5 października – Kalkuta: 60 tys. osób zginęło po uderzeniu cyklonu.
• 19 października – rabunek w St. Albans.
• 27 października – zakończyła się konferencja w Quebecu dotycząca utworzenia konfederacji Kanady.
• 30 października – zawarcie kończącego wojnę duńską traktatu pokojowego w Wiedniu
• 31 października – Nevada przystąpiła do USA jako 36. stan.
• 4 listopada – wojna secesyjna: bitwa pod Johnsonville, wojska konfederatów zniszczyły jedną z baz unionistów; wartość strat oszacowano na miliony dolarów amerykańskich.
• 11 listopada – wojna secesyjna: na rozkaz generała Williama Shermana wojska Unii spaliły zdobytą we wrześniu Atlantę.
• 12 listopada – wybuchła wojna brytyjsko-bhutańska.
• 15 listopada – wojna secesyjna: William Sherman, generał wojsk Unii, po spaleniu zdobytej stolicy Georgii Atlanty (scena uwieczniona w filmie Przeminęło z wiatrem) rozpoczął marsz ku morzu, stosując taktykę „spalonej ziemi”.
• 29 listopada – wojny z Indianami: oddziały milicji z Kolorado, dowodzone przez Johna M. Chivingtona dokonały masakry około 150 mieszkańców wioski z plemion Szejenów i Arapahów nad strumieniem Sand Creek.
• 8 grudnia
  • papież Pius IX wydał encyklikę Quanta cura, potępiającą rozdział kościoła od państwa.
  • w Bristolu otwarto Clifton Suspension Bridge.
• 15–16 grudnia – wojna secesyjna: stoczono bitwę pod Nashville.
• 23 grudnia
  • zakończył się proces berliński polskich działaczy niepodległościowych z Wielkopolski.
  • ukazał się pierwszy numer szwedzkiego dziennika Dagens Nyheter.
• W Rumunii miał miejsce zamach stanu dokonany przez księcia Aleksandra Kuzy.
• Svend Foyn opatentował działo harpunnicze.

Urodzili się

• 1 stycznia – Joseph Bédier, francuski mediewista, wydawca m.in. Dziejów Tristana i Izoldy oraz Pieśni o Rolandzie, członek Académie des sciences (zm. 1938).
• 2 stycznia – Lucía Zárate, Meksykanka, najlżejsza osoba na świecie (zm. 1890)
• 4 stycznia – Thomas Shanahan, irlandzki rugbysta (zm. 1907)
• 8 stycznia – Julie Wolfthorn, niemiecka malarka, grafik (zm. 1944)
• 9 stycznia – Isaburō Yamada, japoński biznesmen, przedsiębiorca i wynalazca (zm. 1913)
• 11 stycznia – Thomas F.Dixon Junior, amerykański pisarz i scenarzysta (zm. 1946)
• 13 stycznia – Wilhelm Wien, niemiecki fizyk (zm. 1928)
• 14 stycznia – Charles Reid, szkocki rugbysta (zm. 1909)
• 24 stycznia – Andrzej Niemojewski, polski pisarz (zm. 1921)
• 29 stycznia – Franciszek Henryk Nowicki, polski poeta, taternik, działacz polityczny, projektodawca Orlej Perci (zm. 1935)
• 1 lutego – Thomas Pryce-Jenkins, walijski rugbysta i lekarz (zm. 1922)
• 15 lutego – Bronisław Koraszewski, polski działacz społeczny Śląska Opolskiego (zm. 1924)
• 17 lutego – Jozef Murgaš, słowacki duchowny katolicki, wynalazca w dziedzinie telegrafii bezprzewodowej i radiokomunikacji (zm. 1929)
• 24 lutego – Stanisław Karpowicz, polski pedagog, publicysta, encyklopedysta (zm. 1921)
• 29 lutego – Alice Davenport, amerykańska aktorka(zm. 1936)
• 15 marca – Reginald Morrison, australijski lekarz i edukator, sportowiec (zm. 1941)
• 19 marca:
  • Bernardinus Klumper, holenderski franciszkanin, generał zakonu, prawnik (zm. 1931)
  • Charles Marion Russell, amerykański malarz, rzeźbiarz, pisarz (zm. 1926)
• 27 marca
  • Marian Leon Fulman, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1945)
  • Augustyna Pietrantoni, włoska zakonnica, święta katolicka (zm. 1894)
• 28 marca – Gyula Dőri, węgierski taternik (zm. 1918)
• 10 kwietnia – Eugen d’Albert, niemiecki kompozytor (zm. 1932)
• 21 kwietnia – Max Weber, niemiecki socjolog, historyk, ekonomista, prawnik, religioznawca i teoretyk polityki (zm. 1920)
• 5 maja – Maria Kerguin, francuska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
• 16 maja – Honorata Leszczyńska, polska aktorka teatralna (zm. 1937)
• 11 czerwca – Richard Strauss, niemiecki kompozytor i dyrygent (zm. 1949)
• 24 czerwca – Leopold z Alpandeire, hiszpański kapucyn, błogosławiony katolicki (zm. 1956)
• 3 lipca – Maxwell Carpendale, irlandzki rugbysta (zm. 1941)
• 5 lipca – Stephan Krehl, niemiecki kompozytor, pedagog i teoretyk muzyki (zm. 1924)
• 10 lipca – Antoni Szlagowski, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy warszawski (zm. 1956)
• 13 lipca – Henryk Ferdynand Hoyer, polski biolog (zm. 1947)
• 17 lipca – Franciszek Latinik, generał dywizji Wojska Polskiego (zm. 1949)
• 18 lipca – Ricarda Huch, niemiecka pisarka, historyk i filozof (zm. 1947)
• 22 lipca – Józef Maria Rubio Peralta, hiszpański jezuita, święty katolicki (zm. 1929)
• 24 lipca – Frank Wedekind, niemiecki pisarz i aktor (zm. 1918)
• 25 lipca – Józef Teodorowicz, polski arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego, teolog, polityk (zm. 1938)
• 9 sierpnia – Roman Dmowski, polski działacz niepodległościowy i polityk (zm. 1939)
• 17 sierpnia – Robert Foligny Broussard, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Luizjana (zm. 1918)
• 26 sierpnia – Anna Jelizarowa-Uljanowa, rosyjska działaczka rewolucyjna, polityk (zm. 1935)
• 27 sierpnia – Helena Patursson, pierwsza, farerska pisarka i feministka (zm. 1916)
• 8 września – Stefan Tomaszewski, polski prawnik, działacz społeczny (zm. 1924)
• 1 października – Franciszek Stateczny, teolog katolicki, zwolennik socjalizmu (zm. 1921)
• 5 października – Louis Jean Lumière, francuski wynalazca, jeden z pionierów kinematografii (zm. 1948)
• 9 października – Maud Watson, brytyjska tenisistka, pierwsza zwyciężczyni Wimbledonu (zm. 1946)
• 12 października – Charles Tillie, irlandzki rugbysta (zm. 1908)
• 14 października – Stefan Żeromski, polski pisarz (zm. 1925)
• 27 października – Maria Teresa Casini, włoska zakonnica, założycielka Oblatek Najświętszego Serca Jezusa, błogosławiona katolicka (zm. 1937)
• 29 października – Edward Pöschek, generał brygady Wojska Polskiego (zm. 1929)
• 9 listopada – Dmitrij Iwanowski (ros. Дмитрий Иосифович Ивановский), botanik i mikrobiolog rosyjski, odkrywca wirusów (zm. 1920)
• 12 listopada – Paweł Bori Puig, hiszpański jezuita, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 16 listopada – Gertrude Woodcock Seibert, amerykańska poetka, autorka tekstów wielu pieśni Badaczy Pisma Świętego (zm. 1928)
• 24 listopada – Henri de Toulouse-Lautrec, francuski malarz i grafik, przedstawiciel postimpresjonizmu (zm. 1901)
• 25 listopada – Joseph Chambers, irlandzki rugbysta, sędzia sportowy (zm. 1935)
• 5 grudnia
  • Wincenty Arnold, polski biochemik (zm. 1942)
  • Róża od Matki Bożej Dobrej Rady Pedret Rull, hiszpańska karmelitanka miłosierdzia, męczennica, błogosławiona (zm. 1936)
• 8 grudnia
  • Camille Claudel, francuska rzeźbiarka (zm. 1943)
  • Willoughby Hamilton, irlandzki tenisista, zwycięzca Wimbledonu
• 10 grudnia – Carl Hellström, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1962)
• 16 grudnia – Eino Sandelin, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1937)
• 26 grudnia – Karol Niedoba, polski malarz, nauczyciel i pedagog, związany ze Śląskiem Cieszyńskim (zm. 1947)
• 29 grudnia – Joan Baptista Benlloch i Vivó, hiszpański duchowny katolicki, biskup i zarazem współksiążę episkopalny Andory (zm. 1926)
• 31 grudnia – Robert Grant Aitken, amerykański astronom (zm. 1951)

data dzienna nieznana:

• Józef Tatar, góral, przewodnik tatrzański, gajowy (zm. po 1922)
• Teresa Zhang He, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)

Zmarli

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 4 lutego
• Ostatki: 9 lutego
• Popielec: 10 lutego
• Niedziela Palmowa: 20 marca
• Wielki Czwartek: 24 marca
• Wielki Piątek: 25 marca
• Wielka Sobota: 26 marca
• Wielkanoc: 27 marca
• Poniedziałek Wielkanocny: 28 marca
• Wniebowstąpienie Pańskie: 5 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 15 maja
• Boże Ciało: 26 maja

Zobacz też

• 1864 w literaturze
• 1864 w muzyce
• 1864 w sztuce