Als

Als
Kontynent	Europa
Państwo	Dania
Akwen	Morze Bałtyckie
Powierzchnia	312 km²
Populacja (2017); • liczba ludności; • gęstość	; 49 976; 160,2 os./km²
	Położenie na mapie Danii Południowej Als
	Położenie na mapie Danii Als
	54°59′N 9°55′E/54,983333 9,916667

Als (w Polsce używa się także niemieckiej nazwy Alsen) – wyspa w Danii, w cieśninie Mały Bełt (Morze Bałtyckie), między Półwyspem Jutlandzkim a wyspą Fionia.

Geografia

powierzchnia: 312 km²
ludność: 50,0 tys. (I 2017 r.)
główne miasta: Sønderborg (27,83 tys.), Nordborg (5,97 tys.) i Augustenborg (3,25 tys.)
najwyższy punkt: wzgórze Højeberg, 81 m n.p.m.

Wyspa jest połączona dwoma mostami z Półwyspem Jutlandzkim, komunikacja promowa do Fionii. Znajduje się tu też port lotniczy (na półwyspie Kær).

Gospodarka

Podstawą gospodarki na wyspie Als jest rybołówstwo, uprawa pszenicy i jęczmienia oraz hodowla bydła i trzody chlewnej. Na wyspie rozwinął się przemysł maszynowy, włókienniczy, skórzany oraz spożywczy.

Historia

W dniach 14–18 grudnia 1658 sprzymierzone siły brandenbursko-cesarsko-polskie, wspierające Danię podczas II wojny północnej, przeprowadziły operację desantową. 14 grudnia oddział piechoty zajął przyczółek, na którym następnie wylądowała jazda Stefana Czarnieckiego, przeprawiwszy się przez szeroką na ok. 500 m cieśninę na łodziach, holując płynące konie. Desant zdobył wyspę zajętą przez Szwedów. Wydarzenie to zostało upamiętnione w Mazurku Dąbrowskiego.

W latach 1864–1866 wyspa była zajęta przez Cesarstwo Austriackie, a następnie przez Królestwo Prus. Od 1920 wyspa należy ponownie do Danii.

Demografia

Wykres liczby ludności Als na przestrzeni ostatnich 90 lat

Zobacz też

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Als. W: John Jedbo, Lars Serritslev: Danmark fra A til Å. Wyd. 1. Kopenhaga: Gyldendal, 2004, s. 12. ISBN 978-87-02-02581-1. (duń.).
1 2 3 Statistikbanken [online], statistikbanken.dk [dostęp 2018-02-26] .
1 2 Als, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-05-23] .
↑ Encyklopedia Popularna PWN, wydanie XXV, Warszawa 1997.
↑ Duński Urząd Statystyczny.

Bibliografia

Jan ChryzostomJ.Ch. Pasek Jan ChryzostomJ.Ch., Pamiętniki, RomanR. Pollak (oprac.), Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1987, ISBN 83-06-01577-0, OCLC 69531193 .
PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[DfAtÅ-1] 1 2 3 4 5 6 Als. W: John Jedbo, Lars Serritslev: Danmark fra A til Å. Wyd. 1. Kopenhaga: Gyldendal, 2004, s. 12. ISBN 978-87-02-02581-1. (duń.).

[US-2] 1 2 3 Statistikbanken [online], statistikbanken.dk [dostęp 2018-02-26] .

[PWN-3] 1 2 Als, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-05-23] .

[4] Encyklopedia Popularna PWN, wydanie XXV, Warszawa 1997.

[stb-5] Duński Urząd Statystyczny.