| Laniatores | |
| Thorell, 1876 | |
Pachyloidellus goliath z rodziny Gonyleptidae | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Podrząd |
Laniatores |
Laniatores – podrząd pajęczaków z rzędu kosarzy. Obejmuje ponad 4200 gatunków. Zasiedlają głównie tropiki i subtropiki, ale znane są też z południa Europy. Cechują się m.in. twardym pancerzem grzbietowym i chwytnymi, kolczastymi nogogłaszczkami.
Opis
Należą tu kosarze o silnie zesklerotyzowanym ciele. Co najmniej pięć tergitów opistosomy zrasta się u nich z prosomą tworząc twardy pancerz grzbietowy w postaci scutum magnum. Nogogłaszczki pełnią funkcję chwytną, będąc wyposażonymi w silne kolce i scyzorykowaty odcinek końcowy stóp. Odnóża kroczne drugiej pary są wydłużone i pełnią funkcje zmysłowe. Aparat kopulacyjny samca poruszany jest za pomocą mięśni, a jego prącie wyposażone jest żołądź. Pokładełka samic są w tej grupie pierwotnie nieczłonowane. Częsty jest wśród Laniatores wyraźny dymorfizm płciowy. Samce są mocniej zesklerotyzowane, a ich odnóża kroczne ostatniej pary mają silne kolce i powiększone biodra.
Występowanie
Przedstawiciele podrzędu zasiedlają strefę tropikalną i subtropikalną oraz basen Morza Śródziemnego po Alpy na północy.
Systematyka
Podrząd ten obejmuje ponad 4200 gatunków, będąc najliczniejszym wśród kosarzy. Nazwa Laniatores wywodzi się od łacińskiego rzeczownika laniator, oznaczającego rzeźnika. Wprowadzona została w 1876 przez Thorella, który podzielił kosarze na Laniatores i Palpatores.
W 1923 Roewer wyróżniał w obrębie Laniatores 9 rodzin i 32 podrodziny. W 1958 Kratochvíl jako pierwszy zaproponował podział na nadrodziny: Oncopodoidea z 6 rodzinami i Travunioidea z 3 rodzinami. Z kolei w 1961 Šilhavý rozdzielił je na dwa podrzędy: Gonyleptomorphi (obejmujące Gonyleptoidea i Travunioidea) oraz Oncopodomorphi. W 1980 Martens pierwszy opublikował analizę filogenetyczną kosarzy, na podstawie której podzielił Laniatores na trzy nadrodziny: Travunioidea, Oncopodoidea i Gonyleptoidea. Taki podział został również rozpoznany w wynikach analiz molekularno-morfologicznych Giribeta i innych z 1999 i 2002, jednak Laniatores były w nich słabo reprezentowane. Na podstawie innych prac podważono monofiletyzm Travunioidea i wyłączono z nich nową nadrodzinę: Triaenonychoidea. Prace filogenetyczne Kurego wskazują, że pierwsze rozejście się linii ewolucyjnych Laniatores miało miejsce między Travunioidea (w sensie bez Triaenonychoidea) i kladem obejmującym pozostałe ich taksony.
Relacje pomiędzy Laniatores a pozostałymi podrzędami pozostają niepewne. Analiza Giribeta i innych z 2002 oraz Garwooda i innych z 2011 wskazywały, że tworzą one wraz z Dyspnoi klad nazwany Dyspnolaniatores. Natomiast według analizy Garwooda i innych z 2014 Laniatores są grupą siostrzaną dla kladu obejmującego Eupnoi i Dyspnoi.
Systematyka podrzędu według Kurego z 2014 przedstawia się następująco:
- nadrodzina: Travunioidea Absolon et Kratochvil 1932
- Nippononychidae Suzuki, 1975
- Paranonychidae Briggs, 1971
- Travuniidae Absolon et Kratochvil 1932
- nadrodzina: Triaenonychoidea Sørensen, 1886
- Triaenonychidae Sørensen, 1886
- nadrodzina: Assamioidea Sørensen, 1884
- Assamiidae Sørensen, 1884
- Pyrmaidopidae Sharma et al., 2011
- nadrodzina: Epedanoidea Sørensen, 1886
- Epedanidae Sørensen, 1886
- Petrobunidae Sharma et Giribet, 2011
- Podoctidae Roewer, 1912
- Sandokanidae Özdikmen et Kury, 2007
- Tithaeidae Sharma et Giribet, 2011
- nadrodzina: Gonyleptoidea Sundevall, 1833
- Agoristenidae Šilhavý, 1973
- Cosmetidae Koch, 1839
- Cranaidae Roewer, 1913
- Gonyleptidae Sundevall, 1833
- Manaosbiidae Roewer, 1943
- Stygnidae Simon, 1879
- Stygnopsidae Sørensen, 1932
- nadrodzina: Phalangodoidea Simon, 1879
- Phalangodidae Simon, 1879
- nadrodzina: Samooidea Sørensen, 1886
- Biantidae Thorell, 1889
- Samoidae Sørensen, 1886
- Stygnommatidae Roewer, 1923
- nadrodzina: Zalmoxoidea Sørensen, 1886
- Escadabiidae Kury et Pérez, 2003
- Fissiphalliidae Martens, 1988
- Guasiniidae Gonzalez-Sponga, 1997
- Icaleptidae Kury et Pérez, 2002
- Kimulidae Pérez González, Kury et Alonso-Zarazaga, 2007
- Zalmoxidae Sørensen, 1886
Przypisy
- 1 2 3 4 Czesław Błaszak: Rząd: kosarze – Opiliones (Opilionida). W: Zoologia: Stawonogi. Szczękoczułkopodobne, skorupiaki. T. 2, cz. 1. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 105–106. ISBN 978-83-01-16568-0.
- ↑ Wojciech Staręga: Fauna Polski tom 5: Opiliones – Kosarze (Arachnida). Warszawa: PWN, 1975, s. 13–14.
- 1 2 Adriano B. Kury: Classification of Opiliones. Museu Nacional/UFRJ, 2000-2014. [dostęp 2017-02-15].
- 1 2 Harvestmen: the Biology of Opiliones. Ricardo Pinto-da-Rocha, Glauco Machado, Gonzalo Giribet (red.). Harvard University Press, 2007, s. 73–76.
- ↑ C.F. Roewer: Die Weberknechte der Erde. Systematische Bearbeitung der bisher bekannten Opiliones. Jena: Gustav Fischer, 1923.
- ↑ Gonzalo Giribet; Gregory D. Edgecombe; Ward C. Wheeler; Courtney Babbitt. Phylogeny and systematic position of Opiliones: a combined analysis of chelicerate relationships using morphological and molecular data. „Cladistics”. 18 (1), s. 5–70, 2002. DOI: 10.1111/j.1096-0031.2002.tb00140.x..
- ↑ Russell J. Garwood, Jason A. Dunlop, Gonzalo Giribet, Mark D. Sutton. Anatomically modern Carboniferous harvestmen demonstrate early cladogenesis and stasis in Opiliones. „Nature Communications.”. 2 (444), 2011. DOI: 10.1038/ncomms1458.
- ↑ Russell J. Garwood, Prashant P. Sharma, Jason A. Dunlop, Gonzalo Giribet. A Paleozoic Stem Group to Mite Harvestmen Revealed through Integration of Phylogenetics and Development. „Current Biology”. 24. s. 1017–1023. DOI: 10.1016/j.cub.2014.03.039.