Lambda Sagittarii (λ Sgr, Kaus Borealis) – gwiazda w gwiazdozbiorze Strzelca, odległa o 84 lata świetlne od Słońca.

Nazwa

Gwiazda ta nosi tradycyjną nazwę Kaus Borealis, która wywodzi się od arabskiego ‏قوس‎ qaws, co oznacza „łuk” z łacińskim określeniem Borealis, czyli „północna” (część). Wraz z gwiazdami Epsilon Sagittarii i Delta Sagittarii tworzy „łuk” Strzelca. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Kaus Borealis dla określenia tej gwiazdy.

Charakterystyka obserwacyjna

Jest to piąta co do jasności gwiazda gwiazdozbioru. Tworzy część asteryzmu zwanego „Dzbankiem do Herbaty” lub „Imbrykiem” (jego szczyt). Jest to także najjaśniejsza gwiazda w pobliżu punktu przesilenia grudniowego, najdalszego na południe w corocznej wędrówce Słońca po ekliptyce.

Będąc położona blisko ekliptyki, Lambda Sagittarii bywa zakrywana przez Księżyc i planety. 18 listopada 1984 roku zakryła ją Wenus.

Charakterystyka fizyczna

Kaus Borealis to pomarańczowy olbrzym należący do typu widmowego K. Ma temperaturę 4700 K i wypromieniowuje 52 razy więcej promieniowania od Słońca. Masa gwiazdy to 2,3 masy Słońca, zaś promień jest równy 11 R_☉. Obecnie w jądrze tej gwiazdy trwa synteza helu w węgiel i tlen. Gwiazda jest słabym źródłem rentgenowskim, co świadczy o aktywności magnetycznej, dość nieoczekiwanej u gwiazd tego rodzaju.

Lambda Sagittarii ma optyczną towarzyszkę o wielkości 9,8^m, oddaloną o 84,2 sekundy kątowej (w 2010 roku). Znajduje się ona jednak znacznie dalej od Słońca, ma inny ruch własny i nie jest związana grawitacyjnie z jaśniejszą gwiazdą.

Zobacz też

• lista gwiazd w gwiazdozbiorze Strzelca

Przypisy