Lachowicze (biał. Ляхавічы/Lachavičy, ros. Ляховичи) – miasto na Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu. Położone nad rzeką Wiedźmą, przy drodze R4, 225 km od Brześcia. Stacja kolejowa na linii Baranowicze – Łuniniec. Liczy 11,0 tys. mieszkańców (2010).

Historia

Nazwa miejscowości wzięła się zapewne od Lachów – staroruskiego egzonimu Polaków. Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z XV w. jako osiedlu wojskowym. W okresie staropolskim znajdowała się w powiecie nowogródzkim, początkowo w województwie trockim, zaś od 1507 nowogródzkim. W XVI w. wieś weszła w posiadanie rodu Gasztołdów, należąc następnie do wdowy po ostatnim z nich, Barbary Radziwiłłówny (1542–1551); z kolei po jej śmierci została włączona do dóbr hospodarskich. 10 kwietnia 1572 wielki książę Zygmunt August odstąpił miejscowość Janowi Hieronimowiczowi Chodkiewiczowi.

W 1595 podczas powstania Nalewajki miasto bezskutecznie oblegali kozacy. W 1607–1612 z polecenia Jana Karola Chodkiewicza znacznie rozbudowane i ufortyfikowane, stało się największą twierdzą ówczesnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

W Lachowiczach 10 kwietnia 1635 zmarł marszałek wielki litewski Jan Stanisław Sapieha.

W czasie wojny z Rosją w 1655 przeniesiono tu obraz Matki Boskiej z Białynicz.

W 1660 twierdza dowodzona przez generała artylerii litewskiej Mikołaja Judyckiego wytrzymała cztery ataki Rosjan podczas trzymiesięcznego oblężenia, co współcześni przypisywali interwencji Maryi i z tego powodu została nazwana „litewską Jasną Górą”. Forteca ta jako jedyna na Litwie pozostała niezdobyta aż do końca wojny. W czasie III wojny północnej w 1706 twierdzę zdobyli Szwedzi, a w 1709 odbił ją hetman polny litewski Grzegorz Antoni Ogiński.

Podczas okupacji hitlerowskiej, w październiku 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 3500 osób. 25 czerwca 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowano.

Zabytki

Obiekty zachowane:

• kościół św. Józefa – zbudowany w 1907–1910 w stylu neogotyckim. Przebudowany w 40.–50. XX w. utracił wieżę, sygnaturki i charakterystyczne, stylowe lizeny. Zaadaptowany na ambulatorium. Odbudowywany od 2008 z przeznaczeniem na wypełnienie pierwotnej funkcji.
• ruiny kaplicy grobowej Dominika Reytana – zbudowana w XIX w. w stylu klasycyzmu warszawskiego. Zniszczona, nieudolnie rozbierana, zabezpieczona na pocz. XXI w.
• zamek – wybudowany w 1607–1612 na polecenie Jana Karola Chodkiewicza. Rozszerzony następnie o fortyfikacje miejskie. Był największą twierdzą w XVII-wiecznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, mając mury o długości 1 km.

Obiekty zniszczone, znane ze źródeł:

• kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – ufundowany przez Jana Karola Chodkiewicza w 1602. Po pożarze w XVIII w. odbudowany w stylu klasycystycznym ze środków Michała Józefa Massalskiego. W 1780 umieszczono w jego wnętrzu epitafium dla Tadeusza Reytana. W 1864 przebudowany w stylu noworosyjskim i zmieniony w cerkiew prawosławną. W 1945 zamknięty, zburzony w 60. XX w.
• synagoga –

Osobistości

• Piotr Morzkowski – działacz reformacyjny, duchowny braci polskich, w 1619 nauczał katechizmu w zborze w Lachowiczach, w 1625 został ordynowany duchownym tego zboru,
• Franciszek Ksawery Niesiołowski – polski generał powstania kościuszkowskiego, generał brygady armii Księstwa Warszawskiego, generał brygady Królestwa Polskiego, generał brygady powstania listopadowego, senator-kasztelan Królestwa Polskiego, urodzony w Lachowiczach,
• Sergiusz Piasecki – polski pisarz, publicysta polityczny, oficer wywiadu, żołnierz Armii Krajowej, urodzony w Lachowiczach,
• Jan Stanisław Sapieha – litewski dyplomata i urzędnik ziemski, marszałek wielki litewski, zmarł w Lachowiczach.
• Jakub Szynkiewicz – wielki mufti polskich muzułmanów.

Przypisy

Miasta partnerskie

• Ryki

Zobacz też

• Oblężenie Lachowicz
• Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Lachowiczach

Linki zewnętrzne

• strona miasta
• Lachowicze w pow. słuckim, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 56 .
• Lachowicze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 208 .
• Archiwalne widoki miasta w bibliotece Polona