Kustodia
Osiedle Gniezna

Pałac Kustodia
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

gnieźnieński

Miasto

Gniezno

Data założenia

XX wiek

SIMC

0970721

Położenie na mapie Gniezna
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Położenie na mapie powiatu gnieźnieńskiego
52°32′59″N 17°35′05″E/52,549722 17,584722

Kustodia – osiedle w zachodniej części Gniezna, położone nad Jeziorem Świętokrzyskim i Strugą Gnieźnieńską (Wełnianką) przy ul. Powstańców Wielkopolskich, dawniej folwark, z pałacem z końca XIX w., wpisanym do rejestru zabytków, obecnie przebudowanym na mieszkania, parkiem, budynkami gospodarczymi i zabudową wiejską z początku XX w., dawna posiadłość Grabskich. Przy folwarku ogródki działkowe. Na terenie osiedla znajduje się fabryka okien EKO-OKNA. Od zachodu graniczy z dzielnicą Piekary, od wschodu z dzielnicą Winiary, od południa z dzielnicą Stare Miasto, od północy ze wsią Pyszczynek.

Ulice

  • Powstańców Wielkopolskich
  • Żabia

Historia

Majątek Kustodia do XIX wieku był własnością zakonu O.O. Franciszkanów. W roku 1786 konwent zakonu, prawem emfiteutycznym, na trzy pokolenia folwark oraz 77 ha ziemi wydzierżawił rodzinie Piaseckich. Ci, po latach, odstąpili dzierżawę Kazimierzowi Liczbińskiemu, który zarządzał majątkiem do roku 1835. Po sekularyzacji zakonu, całość majątku przejęły władze pruskie.

W roku 1905 Kustodię wykupił Leon Grabski, zakładając, wraz z bratankiem Edwardem Grabskim, Fundację Grabskich, która zarządzała już 140 hektarowym gospodarstwem . Jako obszar dworski do lat 30 XX w. majątek Kustodia, stanowił odrębną jednostkę administracyjną i dopiero w 1934 roku został administracyjnie przypisany do Gminy Gniezno.

Po II wojnie dekretem PKWN folwark w całości zostaje znacjonalizowany. Kustodię przejął PGR Łabiszynek, którego dyrekcja w pałacu urządziła biura. W granice miasta Kustodia zostaje ujęta w końcu lat 50 XX wieku.

W 1969 w sąsiedztwie pałacu „Grabskich” u zbiegu ulic: Powstańców Wielkopolskich i Żabiej oddano do użytku nowoczesny kompleks szkolny - Zawodowej Szkoły Specjalnej – dzisiaj- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Gnieźnie im Janusza Kusocińskiego.

Obecnie nieruchomości Kustodii w większej części są w posiadaniu Agencji Nieruchomości Rolnych.

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Gniezno- Stanisław Karwowski wyd.1892 str. 190. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2013-10-28]
  2. ↑ Księga Adresowa Gospodarstw Rolnych województwa poznańskiego- współautor Ostrowski Adam str. 44 i 45. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [ dostęp 2013-10-28]
  3. ↑ Dziennik Ustaw 1934 nr 68 poz. 610. ISAP.[dostęp 2013-10-28]
  4. ↑ Gniezno [online], Polskie Zabytki [dostęp 2024-02-01].
  5. ↑ RYS HISTORYCZNY OŚRODKA SZKOLNO-WYCHOWAWCZEGO NR 2 W GNIEŹNIE. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Gnieźnie. [dostęp 2013-10-29]
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.