Kirkcudbrightshire
Siorrachd Chille Chuithbeirt

Pastwiska nad zatoką Fleet Bay (w tle)
Flaga
Państwo

 Wielka Brytania

Kraj

 Szkocja

Siedziba

Kirkcudbright

Powierzchnia

2323 km²

Populacja (1951)
• liczba ludności


30 725

Położenie na mapie Szkocji

Kirkcudbrightshire (także Kirkcudbright, East Galloway, Stewartry of Kirkcudbright lub The Stewartry, gael. Siorrachd Chille Chuithbeirt) – hrabstwo historyczne w południowo-zachodniej Szkocji, z ośrodkiem administracyjnym w Kirkcudbright. Współcześnie teren hrabstwa znajduje się w granicach jednostki administracyjnej Dumfries and Galloway.

Położone było nad północnym brzegiem zatoki Solway Firth (Morze Irlandzkie). Wybrzeże przeważająco urwiste, rozczłonkowane przez estuaria rzek Nith, Urr, Dee, Fleet i Cree. Większa część hrabstwa położona była na obszarze Wyżyny Południowoszkockiej. Północno-zachodnią część hrabstwa zajmowało pasmo górskie Galloway Hills, w jego obrębie najwyższy szczyt – Merrick (843 m n.p.m.). Krajobraz pofałdowany, poprzecinany licznymi dolinami. Powierzchnia hrabstwa w 1887 roku – 2325 km², w 1951 roku – 2323 km² (3% terytorium Szkocji). Liczba ludności w 1887 roku – 42 127, w 1951 roku – 30 725 (0,6% populacji Szkocji).

Hrabstwo znajdowało się dawniej we władaniu lordów Galloway, posiadających szeroką autonomię. Do XIV wieku zachowało odrębny od reszty Szkocji kodeks prawny. Podporządkowane władzy królewskiej zostało w 1455 roku, w okresie panowania Jakuba II. Reprezentantem władzy królewskiej na terytorium hrabstwa był namiestnik (steward), a nie – jak w innych hrabstwach – szeryf, stąd wariantowa nazwa tego hrabstwa to „namiestnictwo” (The Stewartry).

Głównymi ośrodkami miejskimi były Kirkcudbright, Castle Douglas, Dalbeattie, Gatehouse of Fleet, New Galloway i St John's Town of Dalry. Do głównych gałęzi lokalnej gospodarki należały hodowla bydła, rybołówstwo, wydobycie granitu, przemysł włókienniczy i papierniczy. Do lokalnych zabytków należą ruiny cysterskich klasztorów Dundrennan z XII wieku i Sweetheart z XIII wieku.

Kirkcudbrightshire otoczone było przez hrabstwa Dumfriesshire na wschodzie, Ayrshire na północy i Wigtownshire na zachodzie. Z tym ostatnim tworzy krainę historyczną Galloway. Zlikwidowane w wyniku reformy administracyjnej w 1975 roku, weszło w skład regionu administracyjnego Dumfries and Galloway.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Kirkcudbrightshire, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2021-10-30] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Kirkcudbrightshire. A vision of Britain through time. [dostęp 2021-10-30]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Old County of Kirkcudbrightshire. Gazetteer for Scotland. [dostęp 2021-10-30]. (ang.).
  4. ↑ Kirkcudbrightshire. Ainmean-Àite na h-Alba. [dostęp 2021-10-30]. (ang.).
  5. ↑ 1951 Census: Scotland: County Report: Table 1. A vision of Britain through time. [dostęp 2021-10-30]. (ang.).
  6. ↑ The Stewartry. Gazetteer for Scotland. [dostęp 2021-10-30]. (ang.).
  7. ↑ Kirkcudbrightshire. Undiscovered Scotland. [dostęp 2021-10-30]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.