| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Wysokość |
116–130 m n.p.m. |
| Liczba ludności (2011) |
316 |
| Strefa numeracyjna |
85 |
| Kod pocztowy |
16-150 |
| Tablice rejestracyjne |
BSK |
| SIMC |
0041051 |
Położenie na mapie gminy Suchowola | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego | |
Położenie na mapie powiatu sokólskiego | |
| 53°34′53″N 23°02′10″E/53,581389 23,036111 | |
Karpowicze (białorus. Карпавічы) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola.
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 1012732 | Czworanki | część wsi |
| 1012749 | Karpiniec | część wsi |
| 1012755 | Kolonie Karpowskie | część wsi |
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Suchowoli.
Historia
Wieś Karpowicze to jedna z najstarszych miejscowości na ziemiach pomiędzy rzekami Biebrzą i Narwią. W XVIII w. pierwotna nazwa miejscowości Brzozowa Wielka (Brzozowa Maior) wyparta została przez Karpowicze. Po 1591 roku właścicielem wsi był Józef Karp.
Do 1616 r. w Karpowiczach istniała cerkiew prawosławna pw. św. Mikołaja z Miry, a sama wieś była siedzibą miejscowej parafii prawosławnej. Jednakże już w 1617 r. świątynia figurowała w wykazie kościołów przywróconych od heretyków jako kościół rzymskokatolicki jednak pod tym samym wezwaniem.
W 1616 roku Józef Karp uzyskał od biskupa wileńskiego zgodę na erygowanie parafii rzymskokatolickiej. Przed 2 maja 1617 zbudował i wyposażył kościół św. Stanisława i św. Mikołaja, który przetrwał do 1715 roku.
W 1865 r. kościół w Karpowiczach został zamknięty, następnie rozebrany i z pozyskanego materiału zbudowano cerkiew w Knyszynie. W miejscu, gdzie stał kościół, mieszkańcy Karpowicz w 1989 r. zbudowali murowaną kaplicę – bardzo prawdopodobne, że w tym samym miejscu, gdzie stała pierwsza cerkiew.
Wieś została wyzwolona spod okupacji niemieckiej przez oddziały radzieckie 11 sierpnia 1944 roku.
Inne informacje
W Karpowiczach, na rzece Brzozówce, znajduje się zalew, dmuchany park wodny - będący lokalną atrakcją turystyczną.
W miejscowości znajduje cmentarz rzymskokatolicki założony w XIX wieku.
W 1980 r. w Karpowiczach dokonano badań dialektologicznych pod kierunkiem Janusza Siatkowskiego, w ramach których odnotowano, że starsi mieszkańcy w życiu codziennym mówią po białorusku i po polsku, młodzi zwykle po polsku. Stanowiło to wówczas pewne kuriozum, gdyż mieszkańcy Karpowicz, mimo faktu posługiwania się gwarą języka białoruskiego, nigdy nie posiadali białoruskiej tożsamości narodowej i zawsze określali się jako Polacy. Pod koniec XIX w. białoruska gwara mieszkańców Karpowicz została spisana przez Michała Federowskiego. Współcześnie ten specyficzny język mieszkańców Karpowicz znajduje się na granicy całkowitego wymarcia.
Przypisy
- ↑ Wieś Karpowicze w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-10-21], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
- 1 2 3 4 5 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- 1 2 3 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 422 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 50993
- ↑ Карпавічы, вёска. Radzima.net. [dostęp 2016-06-21].
- ↑ Opis parafii na stronie diecezji
- ↑ Sławomir Karp, Dymitr Karp (ok. 1560–1621), podwojewodzi wileński. Nota biograficzna, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” (4), 2013, s. 757-771.
- ↑ Sławomir Karp, Józef Karp (ok. 1567–1637), marszałek wołkowyski – rys biograficzny, „Studia Podlaskie”, XXIV, 2016, s. 7-40.
- ↑ KARPOWICZE (św. Mikołaja). W: Grzegorz Sosna, Antonina Troc-Sosna: Zapomniane dziedzictwo. Nie istniejące już cerkwie w dorzeczu Biebrzy i Narwi. Białystok: Wydawnictwo Orthdruk, 2002. ISBN 83-85368-94-9.
- ↑ ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945” Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 75
- ↑ Renata Reda, Nowa atrakcja na zalewie w Karpowiczach pod Suchowolą [online], 27 czerwca 2022.
- ↑ Zalew w Karpowiczach. atrakcjepodlasia.pl. [dostęp 2017-02-26].
- ↑ Andrzej Michałowski, Alicja Sulimierska, Elżbieta Baniukiewicz: Studia i Materiały. Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Białostockie. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. Narodowa Instytucja Kultury, 1996, s. 48.
- 1 2 Stanisław Glinka: Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1980, s. 37. [dostęp 2015-12-27].
Linki zewnętrzne
- Karpowicze (5), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 879.
- Karpowicze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 61.