| część wsi | |
przejście graniczne | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Sołectwo | |
| Część miejscowości | |
| Wysokość |
530-580 m n.p.m. |
| Strefa numeracyjna |
33 |
| Kod pocztowy |
43-470 |
| Tablice rejestracyjne |
SCI |
| SIMC |
0053048 |
Położenie na mapie gminy Istebna | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa śląskiego | |
Położenie na mapie powiatu cieszyńskiego | |
| 49°33′27″N 18°51′58″E/49,557500 18,866111 | |
Jasnowice – część wsi Istebna w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Istebna.
w latach 1975–1998 Jasnowice położone były w województwie bielskim.
Jasnowice położone są na wysokości 530–580 m n.p.m. na grzbiecie i stokach rozległego wzniesienia w widłach Olzy i Oleckiego Potoku, w południowej części Beskidu Śląskiego.
Jasnowice są najstarszym punktem osadniczym na terenie Istebnej. Pierwszą wzmiankę o osadzie zawiera urbarz z 1577 r. W 1619 r. liczyły 4 gospodarstwa zagrodnicze. Założone jako oddzielna osada, Jasnowice zostały połączone z Istebną dopiero w XIX wieku, a jeszcze do lat międzywojennych jasnowickie domy miały odrębną od reszty wsi numerację. Według tradycji, nazwa pochodzi od sekty zwanej jasnowidzami, której członkowie, uciekając przed prześladowaniami religijnymi początkowego okresu kontrreformacji, tu się osiedlili. Ze względu na swe położenie i korzystny mikroklimat przez długi czas było to jedyne miejsce w Istebnej, w którym uprawiano żyto.
Na początku XVIII wieku Jasnowice należały do parafii w Jabłonkowie.
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Jasnowice”.
Droga wiodąca od tzw. Krzyżowej w Jaworzynce na zachód, południowymi podnóżami jasnowickiego wzgórza, przekraczająca Olecki Potok a następnie schodząca zboczami Bukowskiej Kępy do doliny Olzy i do Jabłonkowa, jest fragmentem dawnej drogi cesarskiej (tzw. „cysorki”). Przez trzy wieki, aż do podziału Śląska Cieszyńskiego w 1920 r., była głównym traktem komunikacyjnym łączącym Istebną, Jaworzynkę i Koniaków ze światem. Następnie, przez z górą 70 lat, stanowiła jedynie lokalny dojazd do rozrzuconych po wzgórzu osiedli Jasnowic. Przed wejściem Czech i Polski do strefy Schengen (21 grudnia 2007), funkcjonowało tu przejście graniczne Jasnowice-Bukovec na Potoku Oleckim: otwarte w 1993 przejście małego ruchu granicznego i uruchomione w 1995 przejście drogowe.
Turystyka
Przez miejscowość przechodzą następujące trasy rowerowe:
- Międzynarodowy Szlak Rowerowy Greenways Kraków – Morawy – Wiedeń
- czerwona trasa rowerowa nr 24 (Pętla rowerowa Euroregionu Śląsk Cieszyński)
- zielona trasa rowerowa nr 253 – Istebna – Jaworzynka – Koniaków (28 km)
Przez Jasnowice biegnie żółty szlak turystyczny z Jaworzynki Trzycatka na Stożek.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Barański 2007 ↓, s. 343-344.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 358 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 45084
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Barański 2007 ↓, s. 391.
- ↑ Barański 2007 ↓, s. 397.
- ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 26. ISBN 83-87424-77-3.
Bibliografia
- Mirosław Barański: Beskid Śląski. Przewodnik. Wyd. I. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2007. ISBN 978-83-89188-71-7. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Gmina Istebna: Historia
- Jasnowice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 493.