Andziółówka
część wsi

Kaplica NMP Królowej Korony Polskiej na Buczniku
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

cieszyński

Gmina

Istebna

Sołectwo

Istebna

Część miejscowości

Istebna

Strefa numeracyjna

33

Kod pocztowy

43-470

Tablice rejestracyjne

SCI

SIMC

0052907

Położenie na mapie gminy Istebna
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa śląskiego
Położenie na mapie powiatu cieszyńskiego
49°34′54″N 18°54′04″E/49,581667 18,901111

Andziółówka (także Andziołówka) – część wsi Istebna w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Istebna, na prawym brzegu Olzy w jej początkowym biegu w Beskidzie Śląskim, przy drodze wojewódzkiej nr 941.

W latach 1975-1998 Andziółówka położona była w województwie bielskim.

W początkowym okresie istnienia Istebnej w XVII wieku jej mieszkańcy zobowiązani byli wytwarzać gonty oraz spławiać Olzą drewno dla cieszyńskiego księcia. Powstawały tzw. "wyrobiska" i "rómbaniska", na których wyrastały nowe osiedla, w tym Andziołówka.

Nazwa osiedla jest najprawdopodobniej nazwą dzierżawczą od nazwy osobowej Andzioł lub Andzieł. ...pole Kubitkula przi Angeluwcze było wzmiankowane w dokumentach katastralnych księstwa cieszyńskiego już w roku 1788, zaś ...grund auf der Wiese Kubitkula oder Andioluwka oraz ...Mlaczka przi Andzieluwce genannt w roku 1823. W późniejszych latach pojawiały się nazwy Andzieluwka (1836), Andzielówka (1879) i Andziełówka (1934). W drugiej połowie XX w. utrwaliła się nazwa Andziołówka - w tej formie występuje ta część Istebnej powszechnie zarówno na mapach jak i w literaturze. Oficjalna forma Andziółówka jest zapewne pomyłką redakcyjną lub drukarską.

W 1884 urodził się tu Jan Wałach – grafik, malarz i rzeźbiarz, mistrz drzeworytu. W 1914 r. siostra Jana Wałacha – Jadwiga, wyszła za mąż za jego przyjaciela z czasów studiów – Ludwika Konarzewskiego-seniora. Ci osiedli na pobliskim Buczniku w 1922 i wybudowali tam kompleks zabudowy obejmujący: pensjonat dla gości "Bucznik", dom z pracownią, muzeum regionalne, warsztaty i czteroletnią Szkołę Przemysłu Artystycznego i Rzeźby dla uzdolnionej młodzieży oraz drewnianą kaplicę pw. NMP Królowej Korony Polskiej. Zespół tych budynków stał się też siedzibą swego rodzaju kolonii artystycznej. W okresie międzywojennym pensjonat "Bucznik" odwiedzili m.in. Julian Fałat, Feliks Nowowiejski, Zofia Kossak-Szczucka. II wojnę światową przetrwała jedynie kaplica, pozostałe budynki zostały rozebrane przez okupantów. Po uczestnictwie na I wojnie światowej, Jan Wałach powrócił na Andziółówkę, by tworzyć tu w osamotnieniu i zapomnieniu aż do swej śmierci w 1979 r. Pracownia ta znajdowała się w zespole zagrodowym nr 293, w 1987 uznanym za zabytkowy. Na Buczniku zaś, w 1967 r. na stałe zamieszkał Ludwik Konarzewski-junior, w domu zaprojektowanym przez swego brata Stanisława na miejscu, w pobliżu którego przed II wojną światową stał dawny pensjonat.

Ponadto w sąsiedztwie Andziółówki znajdują się m.in.: Gimnazjum im. Jana Pawła II w Istebnej, tartak oraz ochronka sióstr służebniczek.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 358 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 627
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. ↑ GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ Robert Mrózek: Nazwy miejscowe dawnego Śląska Cieszyńskiego. Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach, 1984, s. 178. ISBN 82-00-00622-2.
  6. ↑ Mapa geoportalu. [dostęp 2023-04-22].
  7. ↑ Beskid Śląski. Mapa turystyczna 1 : 50 000, wyd. I, Kraków: Wydawnictwo kartograficzne Compass, 2003, ISBN 83-89165-32-5.
  8. ↑ Władysław Sosna: Dookoła Beskidu Śląskiego. Przewodnik. Katowice: Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej, Oddział w Katowicach, 1992, s. 71. ISBN 83-900803-0-3.
  9. ↑ Mirosław J. Barański: Beskid Śląski. Pasmo Baraniej Góry. Przewodnik turystyczny. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1994, s. 177, seria: Polskie góry. ISBN 83-7005-357-2.
  10. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023.

Bibliografia

  • Mirosław Barański: Beskid Śląski. Przewodnik, Wydanie I. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2007, s. 391-393. ISBN 978-83-89188-71-7.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.