Janusz Regulski
Data i miejsce urodzenia

27 grudnia 1887
Zawiercie

Data i miejsce śmierci

17 kwietnia 1983
Warszawa

Miejsce spoczynku

cmentarz Powązkowski
w Warszawie

Zawód, zajęcie

ekonomista, przemysłowiec

Narodowość

polska

Alma Mater

Wyższa Szkoła Handlowa w Liège

Stanowisko

dyrektor naczelny
Siły i Światła S.A.,
prezes PZŁ,
wiceprezes Automobilklubu Polskiego

Rodzice

Juliusz Regulski,
Bronisława Kunegunda
z Chodakowskich

Małżeństwo

Halina z Maciejowskich

Dzieci

Jerzy, Hanka

Krewni i powinowaci

bracia: Bronisław, Józef, Tadeusz

Odznaczenia

Janusz Regulski herbu Rawicz (ur. 27 grudnia 1887 w Zawierciu, zm. 17 kwietnia 1983 w Warszawie) – major piechoty Wojska Polskiego, ekonomista, przemysłowiec, Kawaler Cesarstwa Francuskiego (od 1973).

Życiorys

Urodził się w rodzinie Juliusza, urzędnika kolejowego, i Bronisławy Kunegundy z Chodakowskich h. Dołęga (1863–1949). Był prawnukiem Józefa (1773–1851), pułkownika, bratem bliźniaków Bronisława (1886–1961), generała dywizji, i Józefa (1886–1973) oraz Tadeusza (1896–1971) i Alicji Slewinskiej (1907–1975).

Nauki pobierał w istniejącej od 1892 przy ul. Śniadeckich 8 w Warszawie prywatnej siedmioklasowej Szkole Handlowej Rontalera. Wziął udział w strajku szkolnym 1905 i klasę 7 musiał ukończyć prywatnie. Od 1906 do 1909 studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Liège, gdzie uzyskał dyplom licencjata. W następnym roku odbył jednoroczną służbę wojskową w armii carskiej, którą po kursie oficerskim zakończył w stopniu chorążego. W ostatnich latach przed wybuchem I wojny światowej praktykował w różnych firmach niemieckich (m.in. AEG) w Hamburgu i Łodzi.

Powołany w lipcu 1914 do służby wojskowej, Regulski szybko awansował: służąc przez 3 lata w 260 Pułku Piechoty z Bracławia postąpił w 1916 na podporucznika, pod koniec tego roku na porucznika, na początku 1917 na sztabskapitana i pod koniec tego roku na kapitana. Otrzymał szereg wysokich odznaczeń carskich. Po rewolucji lutowej 1917 działał w polskich organizacjach wojskowych, organizujących Polaków służących w rozpadającej się armii rosyjskiej. W październiku 1917 służył jako starszy adiutant w I Korpusie Polskim gen. Dowbora-Muśnickiego. Wiosną 1918, w drodze do Polski, dostał się do niewoli bolszewickiej, z której uciekł, a później – do niemieckiej, z której także się uwolnił. Powrócił do pracy w łódzkim oddziale AEG, z którego wkrótce przeszedł do miejscowej filii Siemensa. Wraz z najmłodszym bratem Tadeuszem był w 1919 jednym z założycieli i organizatorów warszawskiej firmy przemysłu elektryfikacyjnego Siła i Światło SA, w której pozostał do 1939 jako dyrektor finansowy, od 1933 dyrektor naczelny. Pod jego kierownictwem firma objęła w 1928 14 przedsiębiorstw z łącznym kapitałem ok. 52 mln złotych.

Po krótkiej służbie wojskowej w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 jako kapitan w Kwaterze Głównej Naczelnego Wodza (otrzymał wówczas Order Virtuti Militari) Regulski, wyreklamowany przez Ministerstwo Handlu, został zwolniony ze służby czynnej. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 113. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał przydział w rezerwie do 24 Pułku Piechoty w Łucku.

Po zakończeniu służby wojskowej poświęcił się działalności gospodarczej i społecznej. Był m.in. jednym z założycieli i wiceprezesem Automobilklubu Polskiego i prezesem Polskiego Związku Łowieckiego, publikując liczne eseje w jego organie „Łowiec Polski”, oraz jednym z organizatorów i akcjonariuszy Polskiego Radia.

Był jednym z trzech głównych założycieli Podkowy Leśnej wraz ze Stanisławem Lilpopem, który wydzielił tereny pod „miasto ogród” i Tadeuszem Baniewiczem, który zajmował się pracami technicznymi związanymi z budową Elektrycznej Kolei Dojazdowej (obecnej WKD). Czuwał m.in. nad wykupem gruntów, przez które miała przebiegać kolejka. Ponadto w latach 30. wybudował dwór w Zarybiu, który zachował się do dziś w doskonałym stanie.

Po wybuchu II wojny światowej, podczas obrony Warszawy, 6 września 1939, prezydent Warszawy, Stefan Starzyński, powołał Regulskiego na stanowisko komendanta głównego Straży Obywatelskiej w stolicy, które piastował do października 1939 (jej organizatorem był insp. Wiktor Ludwikowski). Był członkiem Komitetu Obywatelskiego w czasie obrony Warszawy w 1939. Także w czasie okupacji Regulski nie pozostał bierny, lecz organizował w swym domu w Zarybiu k. Podkowy Leśnej konspiracyjne spotkania (sympatyzował z NSZ), koordynował przerzuty broni i ukrywał poszukiwane przez władze okupacyjne osoby. W obliczu zarysowującej się klęski powstania warszawskiego przyjął funkcję w Radzie Opiekuńczej w obozie przejściowym w Pruszkowie, dokąd spędzano od 10 sierpnia 1944, dnia upadku powstania na Ochocie, wysiedlanych z Warszawy cywilów.

Po zakończeniu wojny i nastaniu „władzy ludowej” przez krótki czas pracował w Zarządzie EKD (zorganizował komunikację autobusową) i działał w Automobilklubie i Związku Łowieckim. Oskarżony o działalność „antyludową” otrzymał w 1948 karę 14 lat więzienia. Zwolniony w 1955, działał jeszcze przez jakiś czas jako prezes jednej ze spółdzielni mieszkaniowych w Warszawie. W wieku lat 90. zajął się spisywaniem swych wspomnień, które zostały opublikowane w 1980.

Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim (B-4-11,12).

Życie prywatne

Od 15 listopada 1919 był żonaty z Haliną z Maciejowskich, z którą miał córkę Hannę Marię (1920-1997), zamężną Chudzyńską, i syna Jerzego (1924–2015), senatora RP.

Ordery i odznaczenia

Publikacje

  • Ród Werszowiców-Rawiczów, gałąź Falk-Regulskich z Reguł Ziemi Warszawskiej. Linia Kawalerów Cesarstwa Francuskiego, Warszawa 1942 (rp. w posiadaniu rodziny).
  • Blaski i cienie długiego życia, Warszawa 1980.
  • Halina Regulska, Tamte lata, tamte czasy. Wspomnienia z II wojny światowej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1988.

Upamiętnienie

Tablica pamiątkowa odsłonięta w 2004 na bocznej ścianie gmachu Ministerstwa Finansów (od strony ul. Czackiego).

Przypisy

  1. ↑ sejm-wielki.pl – Janusz Regulski (pol.) [dostęp 2011-10-27].
  2. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 468.
  3. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 410.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 195.
  5. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 182.
  6. ↑ Warszawska Kolej Dojazdowa • Historia EKD/WKD. wkd.com.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-14)]. (pol.). [dostęp 2016-08-20
  7. ↑ Żółwin • Bugatti w Zarybiu (pol.) [dostęp 2016-08-20
  8. ↑ Władysław Bartoszewski, Bogdan Brzeziński, Leszek Moczulski: Kronika wydarzeń w Warszawie 1939–1949. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 9.
  9. 1 2 Instytut Pamięci Narodowej – Janusz Regulski (pol.) [dostęp 2011-10-27]
  10. ↑ Bogusław Rogowski: Żołnierz i policjant. Gazeta Wyborcza. [dostęp 2015-04-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-16)].
  11. ↑ Wacław Lipiński, Dziennik, Warszawa 1989, s. 167
  12. ↑ Cmentarz Stare Powązki: REGULSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-02-03].
  13. 1 2 3 4 5 6 7 8 Korczyk 1987 ↓, s. 742-744.
  14. ↑ M.P. z 1934 r. nr 27, poz. 41 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  15. ↑ M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 469 „za zasługi na polu rozwoju automobilizmu polskiego”.
  16. 1 2 Łoza 1938 ↓, s. 616.
  17. ↑ Tablica upamiętniająca komendanta Straży Obywatelskiej. wyborcza.gazeta.pl, 22 października 2004. [dostęp 2021-10-09].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.