| generał podporucznik intendent | |
| Data i miejsce urodzenia |
30 sierpnia 1864 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
11 czerwca 1923 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1885–1923 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
szef departamentu |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Jan Zavřel, niem. Johann Zavřel (ur. 30 sierpnia 1864 w Skašticach, zm. 11 czerwca 1923 w Luhačovicach) – generał podporucznik intendent Wojska Polskiego i generał intendent czechosłowackiej Armii.
Życiorys
Jan Zavřel urodził się 30 sierpnia 1864 roku w Skašticach, w powiecie kromieryżskim. Od września 1874 roku do czerwca 1881 roku uczył się w Państwowym Gimnazjum w Przerowie, a od sierpnia 1881 roku do sierpnia 1885 roku w Szkole Kadetów Artylerii w Wiedniu. 1 września 1885 został mianowany na stopień kadeta–zastępcy oficera i wcielony do 16 Ciężkiego Dywizjonu w Rokycanach. W 1887 został przeniesiony do 6. Galicyjskiego Batalionu Artylerii Fortecznej w Krakowie. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 września 1888 w korpusie oficerów taborowych. W tym samym roku został przeniesiony do 3 Pułku Taborów. Na stopień nadporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 listopada 1893. W 1895, pozostając oficerem nadetatowym 3 Pułku Taborów, został przydzielony do Pułku Ułanów Obrony Krajowej Nr 4 w charakterze oficera służby lokalnej z równoczesnym przeniesieniem do Departamentu IVa c. i k. Ministerstwa Obrony Krajowej w Wiedniu. W latach 1896-1898 był słuchaczem nadzwyczajnym (niem. Außerordentliches Hörer) Kursu Intendentów Wojskowych w Wiedniu. Po ukończeniu kursu został przydzielony do Departamentu V Intendentury c. i k. Ministerstwa Obrony Krajowej. 26 kwietnia 1899 został mianowany na stopień podintendenta Obrony Krajowej.
Na intendenta Obrony Krajowej (niem. Landewhrintendant) został awansowany ze starszeństwem z 28 kwietnia 1908 roku. 1 stycznia 1913 roku pełnił służbę w Departamencie XII c. i k. Ministerstwa Obrony Krajowej w Wiedniu.
Od marca 1916 roku do lipca 1917 roku pełnił służbę w c. i k. Komendzie Legionów Polskich na stanowisku szefa Intendentury. Na podstawie Dziennika Rozporządzeń c. i k. Ministerstwa Obrony Krajowej Nr 74 z 24 maja 1916 roku został awansowany na starszego intendenta wojskowego I klasy (niem. Militäroberintendant 1. Klasse). 25 czerwca 1917 roku został zwolniony z tego stanowiska rozkazem nr 90340 c. i k. Naczelnej Komendy Armii. 13 lipca 1917 roku dowódca Legionów Polskich, pułkownik Zygmunt Zieliński w rozkazie nr 315 stwierdził: „w chwili opuszczenia przez niego ważnego posterunku służbowego w Legionach wyrażam mu uznanie za doskonałą służbę. W marcu 1916 r. przydzielony do Legionów Polskich na nowo zorganizował tak trudny dział służby gospodarczej, a rozumiejąc rolę organizacyjną Legionów Polskich, jako kadr Wojska Polskiego, wyszkolił cały zastęp zawodowo wykształconych oficerów gospodarczo-administracyjnych. Szereg kursów stojących pod jego nadzorem w zupełności odpowiedział swojemu zadaniu. Żegnając tego doskonałego oficera i organizatora służby gospodarczej, raz jeszcze wyrażam mu gorące uznanie i podziękowanie, i życzę mu powodzenia w dalszej jego służbowej pracy”.
8 listopada 1918 roku, na podstawie dekretu Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego, przyjęty został do Wojska Polskiego z Armii Czesko-Słowackiej i mianowany szefem Sekcji Gospodarczej Ministerstwa Spraw Wojskowych z „poleceniem bezzwłocznego zorganizowania służby gospodarczej i całego zarządu wojskowego”. 21 listopada 1918 roku Józef Piłsudski mianował go generałem podporucznikiem intendentem. Od 10 grudnia 1918 roku, po reorganizacji Ministerstwa Spraw Wojskowych, kierował pracami Departamentu IV Gospodarczego. 13 marca 1919 roku został zwolniony ze służby w Wojsku Polskim.
16 grudnia 1921 roku awansował na generała intendenta czechosłowackiej Armii. 1 lutego 1923 roku został przeniesiony w stan spoczynku. Zmarł 11 czerwca 1923 w Luhačovicach. Pochowany na cmentarzu wyszehradzkim w Pradze.
Obaj synowie generała byli oficerami Wojska Polskiego. W ewidencji wojskowej figurowali pod nazwiskiem „Zawrzel”. Starszy z braci, Jan (ur. 9 września 1894 w Krakowie) był kapitanem artylerii ze starszeństwem z 1 czerwca 1919, a młodszy – Leon Benedykt (ur. 1899) był kapitanem administracji
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Franciszka Józefa z dekoracją wojenną - 4 kwietnia 1917 „w uznaniu znakomitej służby przed nieprzyjacielem”
- Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na czerwonej wstążce
- Brązowy Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii
- Krzyż Jubileuszowy Wojskowy
Uwagi
- ↑ Leon Benedykt Zawrzel ur. 18 maja 1899 w Wiedniu. Był oficerem 33 pułku piechoty w Łomży i 22 pułku artylerii lekkiej w Rzeszowie. Od kwietnia 1933 odbywał praktykę poborową w PKU Gródek Jagielloński, a następnie pełnił w niej służbę na stanowisku kierownika II referatu. Od 8 kwietnia 1936 pełnił służbę w Oddziale II Sztabu Głównego. Awansował na kapitana ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 85. lokatą w korpusie oficerów administracji, grupa administracyjna. Był odznaczony Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Przypisy
- ↑ W dekrecie Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 8 listopada 1918 roku i dekrecie Józefa Piłsudskiego z 21 listopada 1918 roku oraz w pracy Reginy Czarneckiej, Organizacja Ministerstwa (...) występuje jako Jan Zavrel. Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie (...), s. 179 podali, że generał nazywał się Jan Kazimierz Wacław Zawrzel i urodził się w 1873 roku, natomiast Piotr Stawecki, Słownik biograficzny (...), s. 365 podał, że nosił nazwisko Jan Kazimierz Zavrzela i urodził się w 1873 roku.
- ↑ Militär-Schematismus 1886 ↓, s. 660, 684.
- ↑ Militär-Schematismus 1888 ↓, s. 663, 713.
- ↑ Militär-Schematismus 1889 ↓, s. 766.
- ↑ Militär-Schematismus 1889 ↓, s. 774.
- ↑ Schematismus 1894 ↓, s. 899.
- ↑ Schematismus 1896 ↓, s. 15, 410, 440.
- ↑ Schematismus 1897 ↓, s. 962.
- ↑ Schematismus 1899 ↓, s. 19, 507, 541, 594.
- ↑ Schematismus 1900 ↓, s. 631.
- ↑ Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrat Vertretenen Königreiche une Länder für 1913, Wiedeń 1913, s. 40, 497.
- ↑ Komenda Legionów Polskich i Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego 1914-1918, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I.120.1.294, s. 7 .
- ↑ Odprawy Komendy Legionów Polskich, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I.120.1.295b, s. 469 .
- ↑ Dziennik Rozporządzeń Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 listopada 1918 roku.
- ↑ Dziennik Rozporządzeń Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 27 listopada 1918 roku.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 343, 944, tu jako Jan Kazimierz Wacław (ur. 10 września 1894).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933, s. 85.
- ↑ Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 444.
- ↑ Leon Zawrzel. [w:] Kolekcja akt żołnierzy zarejestrowanych w rejonowych komendach uzupełnień, sygn. II.56.13542 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-12-10].
- ↑ Odprawy Komendy Legionów Polskich, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I.120.1.295b, s. 237 .
Bibliografia
- Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1886. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1885. (niem.).
- Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1888. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1887. (niem.).
- Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1889. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1888. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1894. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1894. (niem.).
- Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1896. Wiedeń: styczeń 1896.
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1897. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1896. (niem.).
- Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1899. Wiedeń: styczeń 1899. (niem.).
- Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1900. Wiedeń: styczeń 1900. (niem.).
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Jan Zavřel, .
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.
- Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa: Bellona, 1994, ISBN 83-11-08262-6, OCLC 830050159.
- Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
- Regina Czarnecka, Organizacja Ministerstwa Spraw Wojskowych (MSWojsk.) w latach 1918-1921, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 27 z 2005.