Dąbrowa | |
| Rodzina |
Kostkowie herbu Dąbrowa |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1529 |
| Data i miejsce śmierci | |
| Ojciec | |
| Matka |
Elżbieta z Eilemberku |
| Żona |
1. Jadwiga Przerębska |
| Dzieci |
z Jadwigą Przerębską: |
Jan Kostka herbu Dąbrowa (ur. 1529 w Sztembarku, zm. 31 maja 1581 w Jarosławiu) – sekretarz królewski od 1554, podskarbi ziem pruskich i ekonom malborski (1554), kasztelan gdański (1556), wojewoda sandomierski (1574), starosta malborski, płocki, golubski i lipieński.
Był synem Stanisława Kostki i Elżbiety Eulenburg. Studiował w Niemczech, Flandrii i Hiszpanii.
W 1568 roku Zygmunt II August postawił Jana Kostkę na czele świeżo powołanej Komisji Morskiej. Uczestniczył w organizacji polskiej floty wojennej. Był zwolennikiem unii Prus Królewskich z Koroną. Był sygnatariuszem aktu unii lubelskiej 1569 roku. Podpisał konfederację warszawską 1573 roku. Dwukrotnie (1573, 1575) kandydat na króla Polski (za pierwszym razem ostatecznie poparł Henryka Walezego, którego elekcję potwierdził, za drugim Annę Jagiellonkę). Na zjeździe w Jędrzejowie w 1576 roku potwierdził wybór Stefana Batorego na króla Polski.
Pochowany w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Lisewie obok swego ojca, Stanisława, wojewody chełmińskiego. Lisewo znajdowało się w starostwie lipieńskim (wówczas znanym także jako lipnowskie), trzymanym przez Kostków od 1530. Stanisław i Jan Kostkowie, kolejni starostowie lipieńscy, odbudowali jako swoją rezydencję dawny krzyżacki zamek w Lipienku i byli fundatorami szesnastobocznej, gotycko-renesansowej wieży lisewskiego kościoła. W 1591 rodzina Kostków ufundowała tam także zachowane do dziś renesansowe epitafium dla Jana.
Życie prywatne
Od 1555 był mężem Jadwigi Przerębskiej, z którą miał czworo dzieci:
- Stanisław Kostka,
- Jan I Kostka, starosta świecki i lipieński,
- Elżbieta Kostka Żalińska,
- Zofia Kostka.
Od 1575 był mężem Zofii Odrowąż, z którą miał czworo dzieci:
- Jan II Kostka, starosta lipieński,
- Anna Kostka Ostrogska,
- Katarzyna Sieniawska,
- Magdalena Kostka.
Przypisy
- ↑ Jerzy Antoni Kostka, Kostkowie herbu Dąbrowa, Koszalin 2010, s. 79, 89–97. ISBN 978-83-89976-40-6.
- ↑ Stanisław Bodniak, Stanisław Kostka wojewoda chełmiński (1478-1555). Rocznik Gdański XI 1937, s. 289
- ↑ Leszek Podhorodecki, Rapier i koncerz, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1985, s. 19-20, ISBN 83-05-11452-X, OCLC 176976102.
- ↑ Volumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 88.
- ↑ Włodzimierz Budka, Kto podpisał konfederację warszawską 1573 R.?, w: Reformacja w Polsce. R.1 1921 nr 4, s. 318.
- ↑ Świętosława Orzelskiego bezkrólewia ksiąg ośmioro 1572-1576, Kraków 1917, s. 150.
- ↑ Constitvcie Statvta Y Przywileie, Na Walnych Seymiech Koronnych Od Roku Pańskiego 1550. aż do Roku 1625. vchwalone, Kraków 1625, s. 246.
- ↑ Paweł Czaplewski, Senatorowie świeccy, podskarbiowie i starostowie Prus Królewskich : 1454-1772, Toruń: TNT, 1921, s. 123.
- ↑ kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Lisewie [online], odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl [dostęp 2021-05-27].
Bibliografia
- Adam Boniecki A: Kostkowie. [W:] Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. I. T. 11. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne Artystyczno-Wydawnicze, 1907, s. 353.
Linki zewnętrzne
- Halina Kowalska, Jan Kostka ze Sztemberku herbu Dąbrowa, t. XIV, Polski Słownik Biograficzny, 1968–1969.