Jan IV Roth
Data i miejsce urodzenia

30 listopada 1426
Wemding

Data i miejsce śmierci

21 stycznia 1506
Nysa

Miejsce pochówku

archikatedra św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu

Biskup wrocławski
Okres sprawowania

1482–1506

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Jan IV Roth herbu własnego (ur. 30 listopada 1426 w Wemding, zm. 21 stycznia 1506 w Nysie) – biskup wrocławski w latach 1482–1506, starosta generalny Śląska w latach 1490–1497.

Nauki pobierał w Rzymie i w Padwie, został sekretarzem króla Władysława Pogrobowca (zm. 1457), a po jego zgonie – rajcą Fryderyka III. Jako biskup Lawantu towarzyszył w 1469 cesarzowi do Rzymu, posłował też do Wenecji i innych państw.

Od 1466 nominalny dziekan kapituły wrocławskiej, wyznaczony na ordynariusza tej diecezji przez króla węgierskiego i czeskiego Macieja Korwina, aż do jego śmierci w 1490 pozostawał pod jego silnym politycznym wpływem, później także powstrzymywał zabiegi korony polskiej o zwiększenie jej wpływów we Wrocławiu i na Śląsku. Niemal stracił życie, kiedy książę opolski i niemodliński Mikołaj II próbował podczas zjazdu w Nysie w 1497 targnąć się na życie jego i królewskiego namiestnika, księcia Kazimierza II cieszyńskiego. W tym samym roku odbył synod miejscowy. Korespondował z Kallimachem (w 1492, 1495), miał spory o koadiutora, którym chciał uczynić Fryderyka cieszyńskiego. Wobec oporu kapituły w 11 marca 1502 mianował Jana Thurzo. W 1504 podpisał układ kolowratski, powtarzający podjęte wcześniej już decyzje, że wybór przyszłego biskupa wrocławskiego musi zostać dokonany tylko spośród kandydatów pochodzących z Czech, Moraw, Łużyc lub Śląska, oraz że śląskie beneficja kościelne mogą być przekazywane tylko Ślązakom.

Napisał Annotationes de rebus suis temporibus primariis.

W 1496 zamówił w Norymberdze swój nagrobek u Petera Vischera starszego. Ustawiono go w południowej ścianie ostatniego przęsła kaplicy Mariackiej w katedrze wrocławskiej w 1503, a po śmierci biskupa uzupełniono o stosowną inskrypcję.

Uwagi

  1. ↑ Fryderyk III nadał 22 grudnia 1464 szlachectwo Seyfridowi von Roth (ojcu biskupa, mistrzowi szewskiemu) i jego potomkom, w uznaniu zasług samego Jana Rotha. Herb został później udostojniony zamianą gwiazd w głowicy tarczy na cesarskiego orła.
  2. ↑ Encyklopedia Olgerbranda, t.XIII, Warszawa 1902, na str. 103 podaje, iż Roth “został sekretarzem króla Władysława III”.
  3. ↑ Zamachowiec, pojmany i osądzony przez ławników miejskich, został ścięty przed ratuszem nyskim 27 czerwca 1497.
  4. ↑ → Albrecht Kolowrath, pełnomocnik królewski

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Orgelbrand 1902 ↓, s. 102.
  2. 1 2 3 4 Roth Jan. e-ncyklopedia.pl. [dostęp 2024-02-08]. (pol.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.