Jakub Tomasz Nowakowski, pseud. „Tomek”, „Tomasz” (ur. 4 grudnia 1924 w Warszawie) – polski zoolog, doktor nauk biologicznych, działacz konspiracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej, uczestnik powstania warszawskiego, major Wojska Polskiego w stanie spoczynku.

Życiorys

Przed wojną uczęszczał do Szkoły Rodziny Wojskowej przy ulicy Czarneckiego w Warszawie, a następnie do Publicznej Szkoły Powszechnej im. Adama Skwarczyńskiego. W momencie wybuchu II wojny światowej był uczniem Państwowego Gimnazjum Męskiego imienia Tadeusza Czackiego w Warszawie. W trakcie okupacji niemieckiej był członkiem konspiracji niepodległościowej w ramach I plutonu – 1. kompanii „Maciek” – Batalionu „Zośka” – Brygady Dywersyjnej „Broda 53” – Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej. W momencie wybuchu powstania warszawskiego w związku z odcięciem Żoliborza nie mógł stawić się na miejsce zgrupowania swojej macierzystej jednostki i w związku z tym w trakcie powstania warszawskiego walczył w szeregach plutonu 226 – Zgrupowania „Żniwiarz” – II Obwodu „Żywiciel” (Żoliborz) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Brał udział między innymi w ataku na Dworzec Gdański, w trakcie próby połączenia Żoliborza ze Starym Miastem. Po powstaniu trafił do niewoli niemieckiej jako jeniec Stalagu XI A Altengrabow.

Po powrocie do Polski studiował biologię na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, a po roku na Uniwersytecie w Poznaniu. Aby otrzymać miejsce w akademiku, zapisał się do ZBoWiD-u. Po ukończeniu studiów został asystentem w Zakładzie Zoologii. Doktoryzował się w Instytucie Zoologii PAN w Warszawie i pracował tam do emerytury.

Członek Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”. W 2022 został mianowany członkiem Rady do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Życie prywatne

Syn malarza Bogdana Bartłomieja Nowakowskiego (1887–1945) i Zofii z domu Dydzińskiej. Brat Wandy Janickiej (1923–2023), także uczestniczki powstania warszawskiego. Jego żoną była biolożka Irena Nowakowska z domu Totwen (1924–2023). Ojciec córki.

Odznaczenia

W 2012 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski; dekoracja nastąpiła w 2016 przy okazji obchodów 68. rocznicy powstania warszawskiego. W 2019 otrzymał Medal Stulecia Odzyskania Niepodległości.

Przypisy