Yaul
Obszar

Sepik Wschodni (Papua-Nowa Gwinea)

Liczba mówiących

1210 (2003)

Pismo/alfabet

łacińskie

Klasyfikacja genetyczna
  • Języki mongol-langam
  • Język yaul
Status oficjalny
Ethnologue 6a żywy↗
Kody języka
ISO 639-3 yla
IETF yla
Glottolog yaul1241
Ethnologue yla
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język yaul, także: ulwa, yaul-dimiri – język papuaski używany w prowincji Sepik Wschodni w Papui-Nowej Gwinei. Według danych z 2003 roku posługuje się nim 1210 osób.

Wyróżnia się dwa główne dialekty: dialekt wsi Maruat, Dimiri i Yaul oraz dialekt wsi Manu. Różnice między nimi dotyczą przede wszystkim leksyki.

Jest spokrewniony z językami langam (pondi) i mwakai (mongol). R. Barlow określił je wspólnym mianem „języków ulmapo”. Pierwotnie języki te znalazły się w postulowanej rodzinie sepik-ramu. W publikacji Glottolog (2.2) powstrzymano się od określania ich zewnętrznej klasyfikacji. W. Foley (2018) włączył wszystkie trzy pod pojęcie „języków koam”, zaliczając je do grupy grass języków ramu (w ramach rodziny języków Ramu i dolnego Sepiku). W innej klasyfikacji (T. Usher, R. Barlow, także Glottolog 4.6) należą do niewielkiej rodziny keram, jako przedstawiciele gałęzi zachodniej/ulmapo.

Silnie zagrożony wymarciem. Jest wypierany przez tok pisin, który dominuje w praktycznie wszystkich sferach życia. Doszło do zaniku przekazu międzypokoleniowego.

Nazwa „ulwa” jest preferowana przez użytkowników języka. Spotykane w literaturze określenie „yaul” pochodzi od nazwy jednej z wsi.

Został opisany w postaci opracowania gramatycznego (2018, 2023). W 2018 r. zaproponowano ortografię opartą na alfabecie łacińskim.

Przypisy

  1. 1 2 David M. Eberhard, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Yaul, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 22, Dallas: SIL International, 2019 [dostęp 2019-06-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-05] (ang.).
  2. 1 2 3 Barlow 2023 ↓, s. 39.
  3. ↑ Harald Hammarström, Robert Forkel, Martin Haspelmath, Sebastian Bank: Ulwa (Papua New Guinea). Glottolog 4.6. [dostęp 2022-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-15)]. (ang.).
  4. ↑ Foley 2018 ↓, s. 206.
  5. ↑ Barlow 2023 ↓, s. 17.
  6. ↑ Barlow 2020 ↓, s. 38.
  7. 1 2 Barlow 2023 ↓, s. 25.
  8. ↑ Sebastian Nordhoff, Harald Hammarström, Robert Forkel, Martin Haspelmath: Mongol-Langam. Glottolog 2.2. [dostęp 2022-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-26)]. (ang.).
  9. ↑ Foley 2018 ↓, s. 204–206.
  10. ↑ Barlow 2023 ↓, s. 26–27.
  11. ↑ Harald Hammarström, Robert Forkel, Martin Haspelmath, Sebastian Bank: Ulmapo. Glottolog 4.6. [dostęp 2022-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-15)]. (ang.).
  12. ↑ Barlow 2023 ↓, s. 17–21.
  13. ↑ Russell Barlow, A Grammar of Ulwa, University of Hawaiʻi at Mānoa, 2018, OCLC 1257953071 [zarchiwizowane z adresu 2019-06-06] (ang.).
  14. ↑ Barlow 2023 ↓.
  15. ↑ Barlow 2023 ↓, s. 46.

Bibliografia

  • Russell Barlow. Notes on Mwakai, East Sepik Province, Papua New Guinea. „Language and Linguistics in Melanesia”. 38, s. 37–99, 2020. ISSN 0023-1959. [dostęp 2022-08-15]. (ang.). 
  • Russell Barlow: A grammar of Ulwa (Papua New Guinea). Berlin: Language Science Press, 2023, seria: Comprehensive Grammar Library 6. DOI: 10.5281/zenodo.8094859. ISBN 978-3-98554-073-0. ISBN 978-3-96110-415-4. (ang.).
  • William A. Foley: The Languages of the Sepik-Ramu Basin and Environs. W: Bill Palmer (red.): The Languages and Linguistics of the New Guinea Area: A Comprehensive Guide. Berlin–Boston: Walter de Gruyter, 2018, s. 197–432, seria: The World of Linguistics 4. DOI: 10.1515/9783110295252-003. ISBN 978-3-110-29525-2. OCLC 1041880153. (ang.).

Linki zewnętrzne

  • Ulwa. Endangered Languages Project. [dostęp 2023-11-24]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.