Tontemboan
Obszar

Celebes Północny (Indonezja)

Liczba mówiących

150 tys. (1990)

Pismo/alfabet

łacińskie

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
Ethnologue 6b zagrożony↗
Kody języka
ISO 639-3 tnt
IETF tnt
Glottolog tont1239
Ethnologue tnt
WALS tnt
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język tontemboan (lub tountemboan), także: pakewa, tompakewa (lub tompakewah) – język austronezyjski używany w prowincji Celebes Północny w Indonezji, na półwyspie Minahasa. Należy do grupy języków filipińskich. Według szacunków z 1970 r. ma największą liczbę użytkowników spośród języków minahaskich.

Według danych z 1990 roku posługuje się nim 150 tys. osób. Dzieli się na dwa dialekty – matanai (sonder, matana’i-maore’), makalai (tompaso, makelai, makela’i-maotow). Rodzime określenie „tontemboan” znaczy tyle, co „ludność zamieszkująca góry”. Sporadycznie używana nazwa „tompakewa” pochodzi z języka tombulu.

Występują zapożyczenia z innych języków, takich jak malajski, niderlandzki, hiszpański, ternate i portugalski; zidentyfikowano też słownictwo zaczerpnięte z pozostałych języków minahaskich (jak tondano i tombulu).

Jest zagrożony wymarciem. Znajduje się pod presją malajskiego miasta Manado, który zaczął wkraczać również na tereny wiejskie. Nie jest przyswajany przez młodsze pokolenie. Już w latach 90. XX w. odnotowano, że osoby w wieku szkolnym posługują się przede wszystkim malajskim.

Dokumentacja języka tontemboan, choć stosunkowo obszerna, jest słabo dostępna dla ludności regionu, jako że została sporządzona w języku niderlandzkim. W okresie kolonialnym stworzono opis gramatyki (Hoofdstukken uit de spraakkunst van het Tontemboansch, 1908) i słownik (Tontemboansch-Nederlandsch woordenboek..., 1908) oraz zebrano pewne materiały tekstowe. W języku indonezyjskim istnieją opracowania gramatyczne: Struktur Bahasa Tontemboan (1984), Morfologi dan Sintaksis Bahasa Tontemboan (1993). Jest zapisywany alfabetem łacińskim.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 M. Paul Lewis, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Tontemboan, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 18, Dallas: SIL International, 2015 [dostęp 2020-06-04] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-25] (ang.).
  2. ↑ Harald Hammarström, Robert Forkel, Martin Haspelmath, Sebastian Bank: Tontemboan. Glottolog 4.6. [dostęp 2022-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-09-17)]. (ang.).
  3. 1 2 3 Scott Merrifield, Martinus Salea: North Sulawesi Language Survey. Dallas: Summer Institute of Linguistics, 1996, s. 27, seria: Publications in Sociolinguistics 1. ISBN 1-55671-000-3. OCLC 36657959. [dostęp 2022-12-29]. (ang.).
  4. ↑ Wil Lundström-Burghoorn: Minahasa Civilization: A Tradition of Change. Göteborg: Acta Universitatis Gothoburgensis, 1981, s. 19, seria: Gothenburg studies in social anthropology 2. ISBN 91-7346-095-8. OCLC 8165475. [dostęp 2022-12-29]. (ang.).
  5. ↑ Sneddon 1970 ↓, s. 17.
  6. ↑ Rattu i in. 1993 ↓, s. 1.
  7. ↑ F. S. Watuseke. Tondano and not Toulour. „Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde”. 143 (4), s. 552–554, 1987. DOI: 10.1163/22134379-90003323. ISSN 0006-2294. OCLC 5672474322. JSTOR: 27863875. (ang.).
  8. ↑ Schwarz, Adriani i Adriani-Gunning 1908 ↓, s. 21.
  9. 1 2 3 Johannes Albert Traugott Schwarz: Tontemboansch-nederlandsch woordenboek met nederlandsch-tontemboansch register. Leiden: Brill, 1908. OCLC 474989011. [dostęp 2023-05-26]. (niderl.).
  10. ↑ Gufran A. Ibrahim: Membunuh Bahasa Sendiri. Kompas.id, 2022-02-22. [dostęp 2022-12-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-12-29)]. (indonez.).
  11. 1 2 3 Bruce Wallace: When New Yorker Rose Monintja speaks her native tongue, the memories flood back. The World from PRX, 2013-10-10. [dostęp 2022-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-09-18)]. (ang.).
  12. ↑ Rattu i in. 1993 ↓, s. 2.
  13. ↑ Schwarz, Adriani i Adriani-Gunning 1908 ↓.
  14. ↑ Johannes Albert Traugott Schwarz: Tontemboansche teksten: Vertaling. Leiden: Brill, 1907. OCLC 45666045. [dostęp 2022-09-18]. (niderl.).
  15. ↑ H. Th. Lomban Ticoalu, J.A. Karisoh-Najoan, W.D. Lumenan, A.B. Djumna, A.B.G Rattu, Nomomiti P.: Struktur Bahasa Tontemboan. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1984. OCLC 572365261. [dostęp 2023-05-26]. (indonez.).
  16. ↑ Rattu i in. 1993 ↓.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.