ლუშნუ ნინ
lušnu nin/šḳän
Obszar

Gruzja, Abchazja

Liczba mówiących

14 tys. (2015)

Pismo/alfabet

gruzińskie, dawniej cyrylica, łacińskie

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
UNESCO 3 zdecydowanie zagrożony↗
Ethnologue 7 wypierany↗
Kody języka
ISO 639-3 sva
IETF sva
Glottolog svan1243
Ethnologue sva
GOST 7.75–97 свс 585
Linguist List svan, sva
WALS sva
SIL sva
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku gruzińskim
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język swański (sw. ლუშნუ ნინ, lušnu nin/šḳän; gruz. სვანური ენა, svanuri ena) – język kartwelski, którym posługuje się ok. 14 tys. ludzi (2015), zamieszkujących północno-zachodni, wysokogórski region Gruzji – Swanetię, zwanych Swanami. Tworzy odrębną gałąź w ramach rodziny języków kartwelskich.

Podobnie jak inne języki kartwelskie swański nie jest uznawany przez władze Gruzji jako osobny język, a jako dialekt gruziński (mimo zdecydowanej opinii językoznawców, klasyfikujących je jako odrębne języki, ze względu na historię rozwoju). Skutkuje to brakiem wsparcia dla zachowania swańskiego i przyczynia się do przyspieszenia jego zaniku. W powszechnym użyciu jest również język gruziński. Gruziński służy jako lingua franca i język literacki. Swański jest zdecydowanie zagrożony wymarciem.

Wiele spośród osób, które przeszły na gruziński, wciąż identyfikuje się jako Swanowie (co utrudnia określenie liczby użytkowników języka).

Ze względu na swoją izolację geograficzną oparł się wielu wpływom innych języków.

Swański jest obecnie zapisywany pismem gruzińskim, choć historycznie wykorzystywano do jego zapisu również grażdankę i alfabet łaciński. Jego forma pisana zaczęła być używana na szerszą skalę w XXI wieku, wraz z pojawieniem się nowoczesnych środków komunikacji.

Dialekty

Język swański dzieli się na następujące cztery dialekty i poddialekty:

  • górno-balski (ok. 15 000): uszgulski, kalajski, iparski, mulachski, mestyjski, lenzerski, latalski
  • dolno-balski (ok. 12 000): beczojski, cchumarski, ecerski, parski, czubechski, lachamski
  • laszchaski
  • lentechski: cheledzki, chopurski, rcchmelurski, czolurski

Przypisy

  1. 1 2 3 David M. Eberhard, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Svan, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 22, Dallas: SIL International, 2019 [zarchiwizowane z adresu 2019-06-06] (ang.).
  2. ↑ Jozef Genzor, Jazyky sveta: história a súčasnosť, wyd. 1, Bratislava: Lingea, 2015, s. 208, ISBN 978-80-8145-114-0, OCLC 950004358 (słow.).
  3. ↑ Tuite 2018 ↓, s. 6.
  4. 1 2 Dominik K. Cagara, Tomasz Wicherkiewicz: swański. [dostęp 2015-05-17].
  5. 1 2 Alexander Mikaberidze: Historical Dictionary of Georgia. Wyd. 2. Lanham: Rowman & Littlefield, 2015, s. 429, seria: Historical dictionaries of Europe. ISBN 978-1-4422-4146-6. OCLC 1442241462. [dostęp 2023-07-14]. (ang.).
  6. 1 2 Salminen 2007 ↓, s. 270.
  7. ↑ Tuite 2018 ↓, s. 5.

Bibliografia

  • Kevin Tuite: The Svan language. Département d’anthropologie, Université de Montréal, 2018. (ang.).
  • Tapani Salminen: Europe and North Asia. W: Christopher Moseley (red.): Encyclopedia of the World’s Endangered Languages. Abingdon–New York: Routledge, 2007, s. 211–282. DOI: 10.4324/9780203645659. ISBN 978-0-203-64565-9. ISBN 978-0-7007-1197-0. OCLC 47983733. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.