baso Palembang
Obszar

Sumatra Południowa (Indonezja)

Liczba mówiących

3,1 mln (2000)

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
Ethnologue 3 środek szerszej komunikacji↗
Kody języka
ISO 639-3 mui
IETF mui
Glottolog musi1241
Ethnologue mui
Linguist List mui
BPS 0052 2
Występowanie

Rozprzestrzenienie geograficzne dialektów musi
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język musi, także: palembang, malajski miasta Palembang (baso Palembang) – język austronezyjski używany w prowincji Sumatra Południowa w Indonezji. Według danych z 2000 roku posługuje się nim 3,1 mln osób. Służy jako lokalna lingua franca.

W niektórych publikacjach terminy „musi” i „palembang” są ze sobą utożsamiane. Inni autorzy czynią między nimi rozróżnienie. „Musi” to nazwa okolicznej rzeki, a Palembang to ośrodek administracyjny prowincji. W publikacji Ethnologue (wyd. 18, 2015) musi i palembang wymieniono jako dwie grupy dialektów języka musi. J. McDowell i K. Anderbeck (2020) pod pojęcie języka musi włączają dwa kompleksy dialektalne: Upper Musi i Palembang-Lowland. Kompleks Upper Musi obejmuje dialekty: musi właściwy, pegagan, col i rawas, a Palembang-Lowland zawiera w sobie mniejsze grupy: Palembang (dialekty: lama/alus – tradycyjny, pasar/sari-sari – handlowy oraz pesisir) i Lowland (penesak, lematang ilir i belide).

Odmiana sari-sari/pasar (handlowa) przyjęła się jako główny język miasta Palembang, a zarazem stanowi ogólny środek komunikacji w prowincji Sumatra Południowa. Jest wykorzystywana w kontaktach międzyetnicznych i handlu; pojawia się też w mediach lokalnych. Blisko spokrewniona odmiana alus/lama/asli (tradycyjna) w dużej mierze wyszła z użycia, ale zachowała się jako język niektórych wsi (co odzwierciedla nazwa palembang dusun). Jednocześnie alus odgrywa pewną rolę jako jeden z poziomów mowy (używany przy zwracaniu się do osób starszych lub szanowanych oraz podczas pewnych tradycyjnych uroczystości). W mieście odmiana tradycyjna ma niski status, lecz wśród mieszkańców wsi uchodzi za formę bliższą pierwotnemu językowi palembang.

Musi należy do grupy języków malajskich, według klasyfikacji Ethnologue tworzy część tzw. makrojęzyka malajskiego. Na płaszczyźnie słownictwa dialekty palembang wykazują wpływy języka jawajskiego. W szczególności dotyczy to odmiany tradycyjnej, która zachowała większy zasób leksyki jawajskiej. Odmiana handlowa jest natomiast stosunkowo bliska językowi indonezyjskiemu (zarówno standardowemu, jak i dżakarckiemu). Rozwinęły się formy pośrednie między indonezyjskim a palembang (Palembang Indonesian); ich domeną są reklamy i audycje radiowe.

Charakter pożyczek jawajskich łączy odmianę tradycyjną z językiem banjar (z Kalimantanu), który ma podobny repertuar takich zapożyczeń; wskazuje to na znaczny kontakt między regionami. Obecność wpływów jawajskich wyróżnia palembang pośród języków malajskich południowej Sumatry.

Piśmiennictwo jest słabo rozwinięte. Istnieje tradycja literatury ustnej. W edukacji i sferze religijnej preferowany jest język indonezyjski.

Uwagi

  1. ↑ W publikacji wyróżniono następujące dialekty: belide, burai, nadbrzeżny (Coastal Malay), kelingi, lematang ilir, meranjat, musi sekayu, palembang lama, pegagan, penesak, penukal, rawas.
  2. ↑ Czasem uważany za odrębny język. Niemniej autorzy klasyfikacji z 2020 r. zaliczają go do dialektów musi (McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 12, 20).

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 M. Paul Lewis, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Musi, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 18, Dallas: SIL International, 2015 [dostęp 2020-05-28] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-24] (ang.).
  2. ↑ Muhadjir: Bahasa Betawi: sejarah dan perkembangannya. Jakarta: Yayasan Obor Indonesia, 2000, s. 13. ISBN 978-979-461-340-5. OCLC 44728036. [dostęp 2021-08-20]. (indonez.).
  3. 1 2 Dunggio i in. 1983 ↓, s. 3.
  4. ↑ Mardheya Alsamadani, Samar Taibah, Types and Functions of Reduplication in Palembang, „Journal of the Southeast Asian Linguistics Society”, 12 (1), 2019, s. 113–142, ISSN 1836-6821 [dostęp 2024-02-27] (ang.).
  5. ↑ B. Grimes: Malayic languages. W: William Frawley (red.): International Encyclopedia of Linguistics: 4-Volume Set. Wyd. 2. Oxford: Oxford University Press, USA, 2003, s. 2:547–550. DOI: 10.1093/acref/9780195139778.001.0001. ISBN 978-0-19-513977-8. OCLC 51478240. (ang.).
  6. ↑ McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 12–20.
  7. ↑ McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 13–15.
  8. ↑ McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 114.
  9. ↑ Uri Tadmor, Language Contact and Historical Reconstruction: The Case of Palembang Malay [online], 5th International Symposium on Malay/Indonesian Linguistics, Leipzig; 16–17.06.2001 [dostęp 2020-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-26] (ang.).
  10. ↑ McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 14.
  11. ↑ McDowell i Anderbeck 2020 ↓, przyp. 15, s. 14.
  12. ↑ McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 54.
  13. ↑ McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 146.
  14. 1 2 McDowell i Anderbeck 2020 ↓, s. 136–138.
  15. ↑ Dunggio i in. 1983 ↓, s. 4.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.