Język gorontalo

bahasa Hulontalo
Obszar	Gorontalo (Indonezja)
Liczba mówiących	1 mln (2000)
Pismo/alfabet	łacińskie
Klasyfikacja genetyczna
	Języki austronezyjskie; Języki malajsko-polinezyjskie; Języki filipińskie; Języki gorontalo-mongondow; Języki gorontalskie; Język gorontalo;
Status oficjalny
Ethnologue	6b zagrożony↗
Kody języka
ISO 639-2	gor
ISO 639-3	gor
IETF	gor
Glottolog	goro1259
Ethnologue	gor
BPS	0622 2
WALS	grt
	Występowanie
	; Lokalizacja prowincji Gorontalo w Indonezji
W Wikipedii
	Zobacz też: język, języki świata
	Wikipedia w języku gorontalo
	Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język gorontalo, także holontalo (bahasa Hulontalo) – język austronezyjski rozpowszechniony wśród ludu Gorontalo w północnej części wyspy Celebes, w prowincji Gorontalo. Należy do grupy języków filipińskich, jest jednym z języków gorontalo-mongondow. Według danych Ethnologue w roku 2000 posługiwało się nim ok. milion osób. Skupiska ludności Gorontalo są obecne również w mieście Manado i w Dżakarcie.

W 1981 r. wyróżniono pięć głównych dialektów: dialekt miasta Gorontalo, wschodni, limboto, zachodni, tilamuta. W gorontalo występują zapożyczenia z malajskiego, arabskiego, portugalskiego, niderlandzkiego oraz języków północnohalmaherskich (ternate i galela). Historycznie region znajdował się pod wpływem Sułtanatu Ternate, a w późniejszym okresie przeszedł pod kontrolę holenderską. W użyciu są również języki indonezyjski i malajski miasta Manado.

Doprowadził do częściowego zaniku spokrewnionych języków takich jak suwawa i bolango. Zagrożony wymarciem, jest wypierany przez indonezyjski i lokalny malajski. Przyczynia się do tego napływ ludności z innych regionów (od połowy XX wieku). W latach 90. XX w. pozostawał w intensywnym użyciu na terenach wiejskich, choć wśród młodszego pokolenia zaobserwowano wzrost roli języka narodowego. Doniesienia z XXI w. wskazują na poważne osłabienie jego pozycji, zwłaszcza na obszarach miejskich.

Pierwsze opisy języka gorontalo sporządzili autorzy zachodni (Wilhelm Joest, J. Breukink), omawiając aspekty jego gramatyki i słownictwo. W XX w. prace leksykograficzne nad tym językiem prowadził lokalny lingwista Mansoer Pateda. Ich owocem stał się dwujęzyczny słownik gorontalo-indonezyjski. Istnieją także opracowania gramatyczne (Morfologi dan sintaksis bahasa Gorontalo, 1988, Kaidah bahasa Gorontalo, 1981). Do sporadycznego zapisywania tego języka stosuje się alfabet łaciński.

Zobacz też

Przypisy

↑ Alfred F.A.F. Majewicz Alfred F.A.F., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 79, ISBN 83-01-08163-5, OCLC 749247655 (pol.).
1 2 George L. Campbell: Compendium of the World’s Languages. Wyd. 2. T. 1: Abaza to Kurdish. London–New York: Routledge, 2000, s. 622. ISBN 0-415-20298-1. OCLC 41108519. [dostęp 2023-01-10]. (ang.).
↑ MosesM. Usman MosesM., The Agent-Verb-Patient System of the Gorontalo Language: A Typological Semantic-Syntactic Role Approach, „Jurnal Ilmiah Masyarakat Linguistik Indonesia” (2), sierpień 2008, s. 253–262 (ang.).
1 2 M. PaulM.P. Lewis M. PaulM.P., Gary F.G.F. Simons Gary F.G.F., Charles D.Ch.D. Fennig Charles D.Ch.D. (red.), Gorontalo, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 18, Dallas: SIL International, 2015 [dostęp 2020-06-04] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-15] (ang.).
↑ Merrifield i Salea 1996 ↓, s. 6.
1 2 3 4 Little, Jr., Machmoed i Mustafa 1995 ↓, s. 521.
↑ Kasim i in. 1981 ↓, s. 89–90.
↑ David Henley: Nationalism and regionalism in a colonial context: Minahasa in the Dutch East Indies. Leiden: KITLV Press, 1996, s. 28, seria: Verhandelingen van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde 168. DOI: 10.1163/9789004486928. ISBN 978-90-04-48692-8. ISBN 978-90-6718-080-1. OCLC 35113123. (ang.).
↑ J.J. Noorduyn J.J., A Critical Survey of Studies on the Languages of Sulawesi, Leiden: KITLV Press, 1991 (Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde: Bibliographical series 18), s. 66, ISBN 90-6718-028-9, OCLC 24778246 (ang.).
↑ Adat Istiadat Daerah Sulawesi Utara, Jakarta: Direktorat Jenderal Kebudayaan, 1980, s. 21 [dostęp 2023-01-03] (indonez.).
↑ Ulfa Zakariya, Ninuk Lustyantie, Emzir. The Gorontalo Language in Professional Communication: its Maintenance and Native Speakers’ Attitudes. „Professional Discourse & Communication”. 3 (3), s. 39–51, 2021. DOI: 10.24833/2687-0126-2021-3-3-39-51. ISSN 2687-0126. [dostęp 2022-07-25]. (ang.).
↑ Merrifield i Salea 1996 ↓, s. 130.
↑ David Mead: Gorontalo. Sulawesi Language Alliance. [dostęp 2023-05-29]. (ang.).
↑ Kasim i in. 1981 ↓, s. 2–3.
↑ SukardiS. Gau SukardiS., Warisan Akademik Prof. Mansoer Pateda [online], Academia.edu [dostęp 2022-02-23] (indonez.).
↑ MansoerM. Pateda MansoerM., Kamus bahasa Gorontalo-Indonesia, Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1977, OCLC 5311076 [dostęp 2023-01-09] (indonez.).
↑ P.MP.M. H. Alitu P.MP.M. i inni, Morfologi dan sintaksis bahasa Gorontalo, Jakarta: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1988, ISBN 979-459-021-5, OCLC 831604321 [dostęp 2023-01-09] (indonez.).
↑ MansoerM. Pateda MansoerM., Kaidah bahasa Gorontalo, Gorontalo: Viladan, 1981, OCLC 613294927 (indonez.).

Bibliografia

M. Musa Kasim, Habu Wahidji, Mansoer Pateda, Husain Junus, Kartin Hasan, A. P. Koem: Geografi dialek bahasa Gorontalo. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1981. OCLC 13360280. [dostęp 2023-01-09]. (indonez.).
A. John Little, Jr., Hamzah Machmoed, Asma Djafar Mustafa: Gorontalo. W: Darrell T. Tryon (red.): Comparative Austronesian Dictionary: An Introduction to Austronesian Studies. Berlin–New York: Walter de Gruyter, 1995, s. 521–528, seria: Trends in Linguistics. Documentation [TiLDOC] 10. DOI: 10.1515/9783110884012.1.521. ISBN 978-3-11-088401-2. OCLC 868970232. [dostęp 2023-01-03]. (ang.).
Scott Merrifield, Martinus Salea: North Sulawesi Language Survey. Dallas: Summer Institute of Linguistics, 1996, seria: Publications in Sociolinguistics 1. ISBN 1-55671-000-3. OCLC 36657959. (ang.).

Linki zewnętrzne

Wilhelm Joest: Das Holontalo: Glossar und Grammatische Skizze. Berlin: A. Asher & Co., 1883. OCLC 257524706. [dostęp 2022-01-03]. (niem.).
David Mead: Gorontalo. Sulawesi Language Alliance. [dostęp 2023-05-29]. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[majewicz-1] Alfred F.A.F. Majewicz Alfred F.A.F., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 79, ISBN 83-01-08163-5, OCLC 749247655 (pol.).

[Compendium-2] 1 2 George L. Campbell: Compendium of the World’s Languages. Wyd. 2. T. 1: Abaza to Kurdish. London–New York: Routledge, 2000, s. 622. ISBN 0-415-20298-1. OCLC 41108519. [dostęp 2023-01-10]. (ang.).

[mli-3] MosesM. Usman MosesM., The Agent-Verb-Patient System of the Gorontalo Language: A Typological Semantic-Syntactic Role Approach, „Jurnal Ilmiah Masyarakat Linguistik Indonesia” (2), sierpień 2008, s. 253–262 (ang.).

[Ethnologue-4] 1 2 M. PaulM.P. Lewis M. PaulM.P., Gary F.G.F. Simons Gary F.G.F., Charles D.Ch.D. Fennig Charles D.Ch.D. (red.), Gorontalo, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 18, Dallas: SIL International, 2015 [dostęp 2020-06-04] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-15] (ang.).

[CITEREFMerrifieldSalea19966-5] Merrifield i Salea 1996 ↓, s. 6.

[CITEREFLittle,_Jr.MachmoedMustafa1995521-6] 1 2 3 4 Little, Jr., Machmoed i Mustafa 1995 ↓, s. 521.

[CITEREFKasimWahidjiPatedaJunus198189–90-7] Kasim i in. 1981 ↓, s. 89–90.

[Henley-8] David Henley: Nationalism and regionalism in a colonial context: Minahasa in the Dutch East Indies. Leiden: KITLV Press, 1996, s. 28, seria: Verhandelingen van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde 168. DOI: 10.1163/9789004486928. ISBN 978-90-04-48692-8. ISBN 978-90-6718-080-1. OCLC 35113123. (ang.).

[survey-9] J.J. Noorduyn J.J., A Critical Survey of Studies on the Languages of Sulawesi, Leiden: KITLV Press, 1991 (Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde: Bibliographical series 18), s. 66, ISBN 90-6718-028-9, OCLC 24778246 (ang.).

[adat-10] Adat Istiadat Daerah Sulawesi Utara, Jakarta: Direktorat Jenderal Kebudayaan, 1980, s. 21 [dostęp 2023-01-03] (indonez.).

[maintenance-11] Ulfa Zakariya, Ninuk Lustyantie, Emzir. The Gorontalo Language in Professional Communication: its Maintenance and Native Speakers’ Attitudes. „Professional Discourse & Communication”. 3 (3), s. 39–51, 2021. DOI: 10.24833/2687-0126-2021-3-3-39-51. ISSN 2687-0126. [dostęp 2022-07-25]. (ang.).

[CITEREFMerrifieldSalea1996130-12] Merrifield i Salea 1996 ↓, s. 130.

[mead-13] David Mead: Gorontalo. Sulawesi Language Alliance. [dostęp 2023-05-29]. (ang.).

[CITEREFKasimWahidjiPatedaJunus19812–3-14] Kasim i in. 1981 ↓, s. 2–3.

[warisan-15] SukardiS. Gau SukardiS., Warisan Akademik Prof. Mansoer Pateda [online], Academia.edu [dostęp 2022-02-23] (indonez.).

[kamus-16] MansoerM. Pateda MansoerM., Kamus bahasa Gorontalo-Indonesia, Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1977, OCLC 5311076 [dostęp 2023-01-09] (indonez.).

[morfologi-17] P.MP.M. H. Alitu P.MP.M. i inni, Morfologi dan sintaksis bahasa Gorontalo, Jakarta: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1988, ISBN 979-459-021-5, OCLC 831604321 [dostęp 2023-01-09] (indonez.).

[kaidah-18] MansoerM. Pateda MansoerM., Kaidah bahasa Gorontalo, Gorontalo: Viladan, 1981, OCLC 613294927 (indonez.).