Widok na Jühnde z północnego zachodu – z wieży Gaussa | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kraj związkowy | |||||
| Powiat | |||||
| Burmistrz |
Dietmar Bode | ||||
| Powierzchnia |
24,49 km² | ||||
| Wysokość |
310 m n.p.m. | ||||
| Populacja (31.12.2013) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Nr kierunkowy |
05502 | ||||
| Kod pocztowy |
37127 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
GÖ(alternatywnie: DUD, HMÜ) | ||||
Położenie na mapie Dolnej Saksonii | |||||
Położenie na mapie Niemiec | |||||
| 51°28′N 9°48′E/51,466667 9,800000 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Jühnde – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Getynga, wchodzi w skład gminy zbiorowej Dransfeld. Miejscowość słynie z podejmowanych inicjatyw ekologicznych.
Geografia
Jühnde jest położone w centralnej części Niemiec, w powiecie Getynga (Dolna Saksonia). Miejscowość leży na południowy wschód od góry Hoher Hagen, około 13 km na południowy zachód od Getyngi i 13 km na północny wschód od Hann. Münden. Przez północno-wschodnią część wsi przebiega droga L559. Urząd gminy znajduje się na północnym zachodzie miejscowości, przy ulicy Am Schedener Stieg. Miejscowość otoczona jest przez liczne pola uprawne. Gmina Jühnde składa się z dwóch miejscowości: Jühnde i Barlissen.
Klimat
Jühnde znajduje się w obszarze klimatu umiarkowanego. Miesiącem o największych opadach atmosferycznych jest czerwiec.
Historia
Pierwsza wzmianka o Jühnde pochodzi z 960 r., z czasów Ottona I Wielkiego, kiedy zamek na drodze z Münden do Getyngi nie został jeszcze wybudowany. W X wieku powstał tam zamek, który niedługo później został opuszczony. W 1664 nieruchomość została zakupiona przez Ottona Freiherra Grote – znanego i szanowanego przez lokalną ludność działacza – który zamek odbudował. Wioska ucierpiała za czasów okupacji francuskiej dokonanej przez Napoleona I Bonaparte. Potomkiem Ottona Freiherra Grote jest Rüdiger Freiherr Grote, który przejął w 1963 roku zamek. W 1805 roku w Jühnde powstał park utrzymany w stylu wczesnego romantyzmu.
Demografia
Liczba ludności miejscowości na przestrzeni ostatnich 25 lat ma tendencję wzrostową. W roku 2011 liczba ludności zmalała. Gęstość zaludnienia to 43 osób/km².
| Rok | Populacja |
|---|---|
| 1990 | 991 |
| 1995 | 1082 |
| 2000 | 1068 |
| 2005 | 1083 |
| 2009 | 1087 |
| 2010 | 1097 |
| 2011 | 1062 |
| 2013 | 1040 |
Herb
Herb Jühnde przedstawia bramę i mur obronny z blankami. Na bramie znajduje się przekrzywiony herb przedstawiający złoty półksiężyc na czerwonym tle. Po bokach bramy znajdują się kłosy zboża.
Polityka
W radzie gminy Jühnde urzęduje 11 radnych: w tym siedem z SPD, 7 z CDU i jeden z GRÜNE. Burmistrzem jest Dietmar Bode.
Burmistrzowie Jühnde
| Burmistrz | Lata urzędowania |
|---|---|
| Tilmann Huppers | 1956–1961 |
| Hermann Gremmes | 1961–1973 |
| Berthold Bode | 1973–1984 |
| Friedrich Spielmann | 1985–1986 |
| August Brandenburg | 1986–2006 |
| Dietmar Bode | 2006–obecnie |
| Rok | SPD | CDU | GRÜNE |
|---|---|---|---|
| Wybory samorządowe 2001 Frekwencja: ? |
59,77% | 33,31% | 6,92% |
| Wybory samorządowe 2006 Frekwencja: 71,01% |
64,12% | 30,26% | 5,62% |
| Wybory samorządowe 2011 Frekwencja: 61,83% |
64,31% | 28,42% | 7,27% |
Ochrona środowiska
Z inicjatywy jednostki naukowej Interdisziplinäres Zentrum für Nachhaltige Entwicklung na Uniwersytecie w Getyndze, Jühnde jest pierwszą całkowicie bioenergetyczną miejscowością w Niemczech.
Celem inicjatywy jest zapewnienie miejscowej społeczności całkowitej samowystarczalności przy jednoczesnej ochronie środowiska naturalnego. W tym celu w 2005 roku został skutecznie wdrożony odpowiedni program działań. Od 2007 miejscowość ograniczyła emisję dwutlenku węgla do poziomu spełniającego wymogi Unii Europejskiej na rok 2050.
Największa część wytwarzanej energii pochodzi z biomasy. Biogaz powstający codziennie przy fermentacji około 32 ton kiszonki i 29 m³ gnojownicy wykorzystywany jest do produkcji ciepła i energii elektrycznej. Powstała w ten sposób energia dostarczana jest do lokalnej sieci energetycznej, a ciepło – przez podziemną sieć ciepłowniczą, wprost do ok. 200 domostw. Jeśli zimą miejscowość nie jest w stanie wyprodukować wystarczającej ilości energii, w ciepłowni spalane są odpady drzewne.
Jühnde jest w stanie produkować około 4 mln kWh rocznie, w przybliżeniu dwa razy więcej niż wynosi roczne zużycie energii przez całą wioskę. Cena 1 kWh wynosi około 17 centów, co daje roczne przychody ze sprzedaży wynoszące około 600 000 euro. Ponadto, przeciętne gospodarstwo domowe oszczędza na energii odnawialnej, w stosunku do cen konwencjonalnej energii elektrycznej, około 750 euro rocznie.
Dzięki podjętym przez mieszkańców działaniom, Jühnde stało się znane nie tylko w Niemczech, ale i na całym świecie. W 2005 roku przedstawiciele m.in. USA i Japonii przybyli do Jühnde, aby obejrzeć tę pierwszą bioenergetyczną miejscowość i zaczerpnąć pomysły na sposoby ochrony środowiska naturalnego we własnych krajach.
Wraz ze zmianą sposobu pozyskiwania energii nastąpiła zmiana mentalności mieszkańców Jühnde. Dba się tam o niestosowanie pestycydów i nawozów sztucznych, stara się zapobiegać sztucznej erozji gleb.
Obiekty turystyczne
Jühnde jest znane przede wszystkim z zamku i dużej ilości zieleni, jednak istnieją też obiekty o konstrukcji szkieletowej, powstałe od XVII do XIX wieku.
Kościół św. Marcina
Ewangelicki Kościół Luterański pw. św. Marcina jest położony w północnej części miasta. Najstarsze zabudowania kościelne pochodzą z okresu od VII do IX wieku. W dokumentach pierwsza wzmianka o kościele pojawiła się w 1217 roku. W jednej ze ścian kościoła znajduje się płyta nagrobna, na której widnieje napis: „IN PACE AMEN ANNO 1507”. 13 stycznia 1583 rozpoczęto budowę drugiej części kościoła. W 1735 roku miał on już łącznie 90 metrów długości i 26 metrów szerokości. Powstała też, wybudowana na planie kwadratu i zwieńczona kopułą z latarnią, wieża. Całość została otoczona kamiennym murem. Nowa ambona i ołtarz zostały wybudowane pod koniec XVIII wieku. Wieżę odrestaurowano i przebudowano w 1958 roku. Wnętrze kościoła zostało odrestaurowane w 1968 roku. Niedawno, kościół był ponownie restaurowany. Niestety zostały wtedy zamurowane bardzo ważne, drewniane elementy jego architektury.
Organy
Organy kościelne zostały wykonane w 1968 roku przez Rudolfa Janke. Posiadają dwa manuały i klawiaturę pedałową oraz 10 registrów.
Dzwony
| Odlany | Średnica | Waga | Dźwięk | Napis |
|---|---|---|---|---|
| 1977 w Heidelberg | 1099 mm | 879 kg | fis1 | Ich weiß, daß mein Erlöser lebt, June 960. Ad majorem gloriam Dei et in memoriam Frohwalt Hardege. Joh. 16, 33 Jühnde 1977 |
| 1977 w Heidelberg | 849 mm | 431 kg | h1 | Verleih uns Frieden gnädiglich i St. Martinsgemeinde Jühnde 1977 |
| 1977 w Heidelberg | 752 mm | 308 kg | cis2 | Lobe den Herrn meine Seele i Jühnde 1977 |
| 1987 w Karlsruhe | 545 mm | 85 kg | fis2 | Meine Zeit steht in deinen Händen |
Godziny bicia dzwonów
Od poniedziałku do piątku:
- Rano: o 7, przez 5 minut; dzwon 2 (h1)
- Południe: o 11, przez 5 minut; dzwon 2 (h1)
- Wieczór: o 18, przez 5 minut; dzwon 2 (h1)
Sobota i niedziela:
- Wieczór: o 18, przez 10 minut; dzwony 1, 2, 3 (fis1; h1; cis²)
Pozostałe:
- Na narodziny dziecka: o 12, dzwony 2, 3 i 4 (h1; cis²; fis²)
- Śmierć mieszkańca: o 9, trzy razy po 15 minut (w odstępach co 7 minut); dzwony 1 i 2 (fis1; h1)
Zamek w Jühnde
Nad Jühnde góruje zamek wzniesiony w X wieku. Pierwszy raz był on przebudowany w 1290 roku. Został on opuszczony w 1463 r. i popadł w ruinę. Jedynym obecnie istniejącym fragmentem dawnej budowli jest jej wieża. W 1664 roku został przejęty przez baronów von Grote. Został całkowicie odbudowany przez Ottona Freiherra von Grote. Jego potomek, Otto Ulrich Freiherr von Grote, stworzył w 1805 roku dookoła zamku park. Od tego czasu architektura budowli nie uległa zmianie.
Obecnie zamek jest własnością prywatną. Wieża zamku jest siedzibą archiwum Heinrich Sonhrey Society.
Gaj pamięci
Na północ od wsi, przy drodze L559 znajduje się gaj pamięci (niem. Ehrenhain) utworzony w 1920 roku, jako miejsce pamięci poległych żołnierzy z I wojny światowej. W gaju rosną dęby. Jest on otoczony żywopłotem. Później do gaju dodano dwa pomniki upamiętniające poległych żołnierzy z II wojny światowej.
Ścieżka turystyczna
Przez Jühnde biegnie 13 kilometrowa ścieżka turystyczna, prowadząca przez okoliczne pola i lasy. Swą niemieckią nazwę – Quellenpfad – zawdzięcza okolicznym źródłom, przy których przebiega. Przy każdym ze źródeł znajduje się tablica zawierająca szczegółowe informacje. Ścieżka zaczyna się nieopodal, w miejscowości Scheden na Jühnder Straße. Zaraz potem prowadzi przez dolinę Am hilligen Born. Po około 8 km wychodzi na tzw. Starą Drogę i dochodzi do Jühnde. Cała ścieżka jest bardzo dobrze oznakowana. Pokonanie całej ścieżki zajmuje około 3–4 godziny.
Wieża Gaussa
Na północny zachód od Jühnde znajduje się Wieża Gaussa. Jest to wieża widokowa o wysokości 51 metrów, usytuowana na szczycie góry Hoher Hagen. Budowla została nazwana na cześć niemieckiego matematyka, Carla Friedricha Gaussa. Do wieży można dojechać samochodem. Wewnątrz wieży znajduje się winda i restauracja z panoramicznym widokiem.
Transport
Transport drogowy
Przez północno-wschodnią część Jühnde przebiega droga L559, a ok. 5 km na południowy wschód biegną autostrady A7 i A38. Przez miejscowość przebiegają linie autobusowe nr 120, 121 i 9120. W Jühnde znajdują się trzy przystanki autobusowe. Jühnde jest połączone drogą Barlissen Straße z sąsiednią wioską Barlissen.
Transport kolejowy
Na południowy wschód od miejscowości przebiega Linia kolejowa Hannover – Würzburg, a na południe znajduje się Mackenrodttunnel. Natomiast stacja kolejowa Jühnde znajduje się na południowy wschód od zabudowań Jühnde, przy drodze K209.
Organizacje społeczne
W Jühnde działa między innymi:
- Klub gimnastyczno-sportowy
- Klub tenisowy
- Ochotnicza straż pożarna
- Chór męski „Liederkranz”
- Grupa teatralna
- Heinrich Sohnrey Society
- Niemiecki Czerwony Krzyż
- Krąg osób starszych
Jühnde w kulturze
W roku 2007 w Jühnde została nakręcona telenowela dokumentalna Männer allein daheim dla stacji Kabel eins. Ponadto, w miejscowości powstał 30 minutowy film dokumentalny przedstawiający sposób działania lokalnej biogazowni pt. Wenn Mist zu Strom wird; Ein Dorf heizt ein.
Osoby urodzone w Jühnde
- Katharina Weitemeyer (ur. 27 września 1643, zm. ?) – aktywna działaczka rady miejskiej, żona Franza von Lippe.
- Heinrich Sohnrey (ur. 19 czerwca 1859, zm. 26 stycznia 1948) – niemiecki pisarz, jego grób znajduje się na cmentarzu przy kościele w Jühnde.
Przypisy
- ↑ Gemeinde Jühnde: Dietmar Bode Bürgermeister. [dostęp 2011-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-05)]. (niem.).
- 1 2 firmendb.de: Firmen in Jühnde, Landkreis Göttingen, Niedersachsen. [dostęp 2015-04-04]. (niem.).
- ↑ postleitzahl.org: Jühnde. [dostęp 2011-09-09]. (niem.).
- ↑ deutsche-autokennzeichen.de: Deutschland von A-ZZ. [dostęp 2012-11-17]. (niem.).
- ↑ Gemeinde Jühnde: Kontakt Verwaltung. [dostęp 2011-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-05)]. (niem.).
- ↑ Lokilech: Niederschlagsmittelwerte von Niedersachsen im Zeitraum von 1961 – 1990. [dostęp 2012-09-15]. (niem.).
- ↑ Gemeinde Jühnde: Die Geschichte von Barlissen. [dostęp 2011-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (niem.).
- ↑ ReiseWeltAtlas.de: Geschichte Jühnde. [dostęp 2011-09-20]. (niem.).
- ↑ Enslin: Wappen von Jühnde. [dostęp 2012-09-15]. (niem.).
- ↑ Ergebnis zur Gemeindewahl Jühnde 2011 am 11.09.2011 Gemeinde Jühnde. [dostęp 2011-10-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-26)]. (niem.).
- ↑ Herzlich willkommen in der „Bioenergiedorfgemeinde” Jühnde!. [dostęp 2011-10-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-09)]. (niem.).
- 1 2 Wiki-Göttingen: Jühnde. [dostęp 2011-10-31]. (niem.).
- ↑ Ergebnis zur Gemeindewahl Jühnde 2011 am 11.09.2011. [dostęp 2011-10-31]. (niem.).
- ↑ updatinggermany: 031 Jühnde Bioenergy Village. [dostęp 2011-09-18]. (ang.).
- ↑ LeMonde.fr: Jühnde, le village de la bioénergie. [dostęp 2012-12-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-03-30)]. (fr.).
- ↑ futureblog: Bioenergetyczna wioska Jühnde. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ GEOlino.de: Jühnde: Ein Dorf steigt um auf Öko-Strom. [dostęp 2011-09-18]. (niem.).
- 1 2 Gemeinde Jühnde: Sehenswürdigkeiten. [dostęp 2011-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-22)]. (niem.).
- ↑ YouTube - MrNango2405: Glocken läuten Jühnde. [dostęp 2011-09-25]. (niem.).
- ↑ www.heinrich-sohnrey.de: Das Heinrich Sohnrey Archiv. [dostęp 2011-09-18]. (niem.).
- ↑ Panoramio: Landkreis Göttingen – Samtgemeinde Dransfeld – Jühnde (Ehrenhain). [dostęp 2011-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-13)]. (pol.).
- ↑ Gemeinde Jühnde: Quellenpfad. [dostęp 2011-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-22)]. (pol.).
- ↑ Gaussturmcafe.de: Der Gaußturm. [dostęp 2011-04-21]. (niem.).
- ↑ Gemeinde Jühnde: Busverbindungen. [dostęp 2011-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-21)]. (niem.).
- ↑ DB Projektgruppe Hannover-Würzburg (Nord) (Hrsg.): Neubaustrecke Hannover–Würzburg:Jühnde. 1984.
- ↑ Gemeinde Jühnde: Vereine. [dostęp 2011-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-25)]. (niem.).
- ↑ SPIEGEL ONLINE: TV-Experiment „Männer allein daheim”. [dostęp 2011-09-17]. (niem.).
- ↑ doku.me: Wenn Mist zu Strom wird – Ein Dorf heizt ein. [dostęp 2012-09-03]. (niem.).
- ↑ Queensland Family Trees: Katharina Weitemeyer. [dostęp 2011-09-17]. (ang.).
- ↑ www.heinrich-sohnrey.de: Heinrich Sohnrey Archiv und Gedächtnisstätte Jühnde. [dostęp 2011-09-17]. (niem.).
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona internetowa miejscowości. gemeinde-juehnde.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-08-10)].
- bioenergetyczna wioska Jühnde