Blanki (krenelaż) – element architektoniczny w postaci zwieńczenia murów obronnych i baszt tzw. zębami – merlonami, pomiędzy którymi znajduje się wolna przestrzeń (tzw. miedza), co miało ułatwić obronę w czasie oblężenia. Blanki stanowiły przedpiersie wieńczące mur, jednocześnie chroniąc biegnący za nimi chodnik strzelecki. W czasie walk w prześwitach pomiędzy zębami byli rozlokowani łucznicy.

W miarę rozpowszechniania się broni palnej w zębach przebijano wąskie strzelnice, likwidując z czasem prześwity pomiędzy merlonami.

Wyróżnia się dwa typy krenelażu:

  • blanki gibelińskie – typ krenelażu dekoracyjnego, który rozpowszechnił się w XIV–XV w., zwłaszcza we Włoszech. Merlony miały kształt „jaskółczego ogona”. Stosowane nie tylko w budowlach militarnych, ale także na budowlach nieobronnych (wówczas bez wyciętych strzelnic).
  • blanki gwelfowskie – z merlonami prostokątnymi.

Blanki wykorzystywano w budownictwie obronnym, głównie w średniowieczu. W okresie późniejszym, w stylach nawiązujących do średniowiecza, stały się elementem dekoracyjnym, wieńczącym budowle nieobronne. Szczególnie często wykorzystywano je w architekturze neogotyku.

Jedną z bydgoskich ulic w południowej części Starego Miasta nazwano Pod Blankami.

Przypisy

  1. 1 2 Sztuka świata. Słownik terminów A-K. tom 17. Warszawa: Wydawnictwo „Arkady”, 2013, s. 354. ISBN 978-83-213-4726-4.
  2. 1 2 Bochenek R.H. 1000 słów o inżynierii wojskowej i fortyfikacjach. Wydawnictwo MON, Warszawa 1990, s. 24

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.