Józef Zygmunt Szulc, Joseph Szulc, pseud. Jan Sulima (ur. 4 kwietnia 1875 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 1956 w Paryżu) – żydowski kompozytor, dyrygent, pianista-wirtuoz polskiego pochodzenia.

Życiorys

Pochodził z muzykalnej rodziny, jego ojcem był kompozytor i dyrygent Henryk Chaim Szulc (1836–1903). Kształcił się muzycznie od 1888 roku, uczył go być może Rudolf Strobl. Studiował w Warszawskim Instytucie Muzycznym u Zygmunta Noskowskiego. Następnie kształcił się u Ernesta Jedlički w Konserwatorium Sterna w Berlinie oraz pobierał prywatne lekcje u Maurycego Moszkowskiego i Hermanna Schramkego. Od 1897 roku pracował jako nauczyciel gry na fortepianie, równolegle pracował także jako dyrygent w Operze Narodowej w Stuttgarcie; miał opinię pianisty-wirtoza i dobrego akompaniatora. Następnie kształcił się w zakresie kompozycji u Julesa Masseneta oraz w zakresie gry na fortepianie u Ignacego Jana Paderewskiego w Konserwatorium Paryskim. W 1901 roku pracował jako dyrygent w Teatrze Miejskim we Lwowie. Dyrygował także we Wrocławiu i Szczecinie około 1903 roku. Następnie kilka lat pracował jako dyrygent i nauczyciel śpiewu w Brukseli. Był dyrektorem brukselskiego teatru La Monnaie.

Zamieszkał na stałe w Paryżu w 1910 roku. Walczył podczas I wojny światowej w armii rosyjskiej na froncie francuskim przeciwko Niemcom przez dwa lata. Poślubił śpiewaczkę operetkową Suzy Delsart. Pomimo napotykanego oporu wobec jego osoby, jego operetka Flossie doczekała się ponad 429 wykonań w Paryżu od 1929 do 1944 roku. Wycofał się z życia publicznego po dojściu nazistów do władzy (zob. Francja Vichy) aż do końca II wojny światowej. Pozostaje twórcą mało znanym w Polsce, za to w USA zainteresowanie jego twórczością wzrasta.

Twórczość

Komponował m.in. operetki po francusku, napisał ich 19. Napisał także dwie uwertury symfoniczne, kilka dzieł kameralnych oraz utworów na fortepian, jeden balet, pieśni po francusku i kilka po niemiecku oraz tworzył muzykę filmową.

W latach 1914–1936 ukazało się co najmniej 6 płyt winylowych z jego kompozycjami w wytwórni Victor. Pomiędzy 1914 a 1916 rokiem zarejestrowano dwie pieśni: Clair de lune i Hantise d’amour w wykonaniu Enrico Caruso. Jego utwory wykonywała także Nellie Melba czy współcześnie – Philippe Jaroussky. Nakładem wydawnictwa Dux w 2014 roku ukazała się płyta kompaktowa Works for violin and piano z utworami Józefa Szulca na skrzypce i fortepian.

Przypisy

Bibliografia

• Bethany Grace Mamola: Perseverance in the face of totalitarianism: the life and legacy of Józef Zygmunt Szulc in Nazi occupied France. University of North Texas, 2019-05.

Linki zewnętrzne

• Fragmenty nagrań operetki Pantoufle