Izabela Matuła
Data i miejsce urodzenia

1980
Nowa Dęba

Typ głosu

sopran

Gatunki

opera

Zawód

śpiewaczka

Strona internetowa

Izabela Matuła (ur. 1980 w Nowej Dębie) – polska śpiewaczka operowa (sopran).

W swojej niedługiej karierze, wykreowała ponad czterdzieści głównych ról, w licznych spektaklach premierowych i nowych produkcjach, na wielu scenach. Występowała w dziełach niemal trzydziestu kompozytorów, od barokowych począwszy, do współczesnych, śpiewając w siedmiu językach. Najczęściej w operach mistrzów włoskich Pucciniego i Verdiego, jak też: Leoncavalla, Mascagniego i Catalaniego, Wśród twórców austriackich i niemieckich kreowała bohaterki oper: Mozarta, J. Straussa (s.), R. Straussa, Wagnera. Posiada znaczący repertuar ról w dziełach słowiańskich, w tym rosyjskich: Czajkowskiego, Rubinsteina, Borodina; czeskich: Smetany, Dvořáka, Janáčka, Weinbergera; oraz polskich: Moniuszki, Pendereckiego, Statkowskigo, ale także francuskich: Berlioza, Gounoda, Bizeta, Offenbacha i anglojęzycznych: Brittena, Menottiego (rozdział: Repertuar/Partie operowe)

Jednymi z najczęściej śpiewanych ról są Tosca i Madama Butterfly Pucciniego oraz Halka Moniuszki. Zaś w ilości tytułów przeważają sopranowe partie Verdiego: Leonora w Mocy Przeznaczenia, Aida, Leonora w Trubadurze, Amelia w Balu Maskowym, Luisa Miller, Desdemona w Otellu czy Lina w Stiffeliu.

Wykształcenie

Absolwentka Szkoły Muzycznej I st. w Mielcu, w klasie fortepianu oraz Państwowego Liceum Muzycznego w Krakowie. W 2008 roku uzyskała dyplom krakowskiej Akademii Muzycznej, Wydziału Dyrygentury, Kompozycji i Teorii Muzyki oraz Wydziału Wokalno-Aktorskiego w klasie Semena Shkurhana. Kształciła się również na kursach wokalnych i w klasach mistrzowskich Teresy Berganzy, Ileany Cotrubaș, Marii Fołtyn, Elisabeth von Magnus, Urszuli Trawińskiej-Moroz.

Przebieg kariery

W 2008 roku debiutowała rolą Siostry Gabrieli w premierze Diabłów z Loudun Pendereckiego, przedstawieniu inaugurującym otwarcie nowej siedziby Opery Krakowskiej. W następnym roku wystąpiła jako Małgorzata w Fauście Gounoda, w swojej pierwszej w karierze głównej roli, za którą została wyróżniona Teatralną Nagrodą Muzyczną im. Jana Kiepury. Reprezentowała Polskę w konkursie „BBC Cardiff Singer of the World" w 2009 roku, gdzie znalazła się w grupie finalistów wyłonionych z ponad sześciuset śpiewaków z 68 krajów. Kolejny rok przyniósł następny krakowski debiut, rolę Micaëli w Carmen Bizeta. W 2012 roku w Operze Wrocławskiej jako Desdemona, otworzyła nową inscenizację Otella Verdiego w reżyserii Michała Znanieckiego. W 2013, na festiwalu „Solidarity of Arts" w Operze Bałtyckiej, debiutowała tytułową rolą w przedstawieniu Maria Statkowskiego.

Pierwszym zagranicznym debiutem śpiewaczki była rola Liù w Turandot Pucciniego w niemieckiej operze w Saarbrücken w 2010 roku. Na początku 2011 roku odbyła trzymiesięczną trasę koncertową po Stanach Zjednoczonych z dyrygentem Bogusławem Dawidowem i Filharmonią Opolską.

Wzięła udział w nagraniu płyty nominowanej do Fryderyka 2012, w kategorii Album roku opera, operetka, balet (Carl Maria von WeberEuryanthe).

W latach 2012-2018 była solistką Teatru Krefeld-Mönchengladbach, gdzie wykreowała kilkanaście ról: Maria w Mazepie, Rosalinda w Zemście nietoperza, tytułowa Siostra Angelika, Lina w Stiffeliu, Hrabina w Weselu Figara, Donna Elvira w Don Giovannim, Antonia w Opowieściach Hofmanna, Ellen Orford w operze Peter Grimes, tytułowa Katia Kabanowa, Lola w Rycerskości Wieśniaczej, Elza w Lohengrinie, Magda Sorel w Konsulu, i w końcu Amelia w Balu Maskowym. Z zespołem tym trzykrotnie występowała na „Saaremaa Opera Festival" w Tallinnie.

W tym okresie prezentowała się też na wielu innych scenach; w Bergen (Lauretta w Gianni Schicchi), Bilbao (Mimì w Cyganerii), Detmold (Siostra Angelika), Palermo (Dorotka w Švandzie Dudak), Darmstadt (Małgorzata w Potępieniu Fausta), Bonn i Dortmundzie (Donna Elvira w Don Giovannim), Magdeburgu (Obca Księżna w Rusałce), a także Linzu gdzie zaśpiewała jedną ze swoich, jak się wyraziła, ukochanych ról – partię Tatjany w Eugeniuszu Oneginie.

Jedną z najczęściej wykonywanych kreacji jest Tosca, którą w latach 2016–2023 śpiewała w operach w Darmstadt, Bonn, Düsseldorfie-Duisburgu, Magdeburgu, Innsbrucku, Warszawie, a także na letnim festiwalu Grange Park Opera w West Horsley.

Drugą najczęściej śpiewaną partią jest Madame Butterfly, którą w sezonie 2018/2019 debiutowała w Mannheim, i w której w kolejnych latach pojawiała się wielokrotnie: w Brunszwiku (2021), Gdańsku (2021), Warszawie (2022, 2023), a jesienią 2023 debiutowała w Bayerische Staatsoper w Monachium.

Chociaż, jak sama mówiła, emocjonalnie najbardziej odpowiadają jej dzieła kompozytorów słowiańskich, jednak lepiej czuje się i brzmi w muzyce Verdiego, śpiewała zatem; Leonorę w Mocy przeznaczenia we Frankfurcie i w Warszawie, Amelię w Balu Maskowym w Krefeld i Tallinie, tytułową Luizę Miller w Wuppertal, Leonorę w Trubadurze w Mannheim i Linzu, tytułową Aidę w Kiel i Opolu, oraz Linę w Stiffeliu w Mönchengladbach.

Jednym z największych marzeń śpiewaczki, co zdradziła w wywiadzie dla Polskiego Radia, była rola Halki. Spełniło się to na deskach Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, gdzie 11 lutego 2020 debiutowała w najbardziej oczekiwanej premierze sezonu, austriacko-polskiej produkcji Theater an der Wien i Teatru Wielkiego, w reżyserii Mariusza Trelińskiego. Wydarzenie, które było także pierwszym w historii wystawieniem Halki przez zagraniczny teatr, wzbudziło duże zainteresowanie i odbiło się szerokim echem w mediach, przynosząc śpiewaczce szereg bardzo pochlebnych recenzji, „najciekawsza, bardzo ekspresyjna jest Izabela Matuła", „W postać Halki solistka włożyła tak dużą ekspresję, że nieomal samemu czuło się ból i dziką rozpacz zdradzonej kochanki. Finał był ogromnie poruszający", „wokalną perłą jest występ Izabeli Matuły. Jej Halka jest przeszywająca do bólu, głos zniewalający i urzekający". Triumf w Warszawie był jednocześnie ostatnim występem przed katastrofalną pandemią Covid-19, która wstrzymała na kilkanaście miesięcy światowe sceny. Solistka nie wystąpiła przez to w Demonie Rubinsteina w Norymberdze gdzie miała zaśpiewać rolę Tamary.

Początek roku 2021 przyniósł debiut w premierowym spektaklu Cardillaca Paula Hindemitha. Całe niemal lato spędziła w roli Madame Butterfly: najpierw w Operze Bałtyckiej, „na scenie królując niepodzielnie jako Cio-cio-san", następnie na festiwalu Burgplatz Open Air w Brunszwiku. Jesienią udała się do Wiednia aby debiutować w roli tutułowej Wally Alfreda Catalaniego, jak relacjonowano, "Theatre an der Wien dokonał prawdziwego odkrycia, obsadzając Wally, ponieważ Izabela Matuła stworzyła tę dumną, niezależną postać w sposób złożony aktorsko i wręcz idealny wokalnie. Sopran o ciemnej barwie łączy w sobie wszystkie cechy, jakich można oczekiwać od diwy weryzmu". Premierowy spektakl, który został zarejestrowany i wydany na nośniku wideo oraz udostepniony przez kanały streamingowe, otrzymał nominację "Nagranie roku" serwisu MusicWeb International, nagrodę Gramophone Choice magazynu Gramophone oraz nagrodę "Wybór redaktorów" magazynu OperaNews.

W 2023 roku wystąpiła jako Leonora w premierowej obsadzie nowej produkcji Mocy przeznaczenia Verdiego, koprodukcji Teatru Wielkiego Opery Narodowej w Warszawie oraz nowojorskiej Metropolitan Opery, w reżyserii Mariusza Trelińskiego.

Repertuar

Partie operowe

Rola Tytuł Kompozytor Rok – miejsce
Halka Halka Stanisław Moniuszko 2023 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2022 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2020 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

Leonora Trubadur Giuseppe Verdi 2020 – Landestheater Linz [I-IV 2020]

2020 – Nationaltheater Mannheim

2019 – Nationaltheater Mannheim

Aida Aida 2019 – Theater Kiel2019 - Filharmonia Opolska (wersja koncertowa)
Leonora Moc przeznaczenia 2023 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2020 – Oper Frankfurt [VI-VII 2020]

Luisa Luisa Miller 2019 – Opernhaus Wuppertal

2018 – Opernhaus Wuppertal

Amelia Bal Maskowy 2017 – Saaremaa Opera Festival, Tallinn

2017 – Theater Krefeld

Lina Stiffelio 2013 – Theater Mönchengladbach
Desdemona Otello 2012 – Opera Wrocławska
Tosca Tosca Giaccomo Puccini 2023 – Grange Park Opera w West Horsley

2023 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2022 – Deutsche Oper am Rhein, Duesseldorf

2022 – Tiroler Landestheater Innsbruck

2020 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2019 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2018 – Theater Magdeburg

2018 – Deutsche Oper am Rhein, Duesseldorf

2017 – Deutsche Oper am Rhein, Duesseldorf

2017 – Oper Bonn

2017 – Staatstheater Darmstadt

2016 – Staatstheater Darmstadt

Cio-cio-san Madama Butterfly 2023 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2022 – Teatr Wielki – Opera Narodowa

2021 – Opera Bałtycka w Gdańsku

2021 – Festiwal "Burgplatz Open Air" w Brunszwiku

2019 – Nationaltheater Mannheim

2018 – Nationaltheater Mannheim

Angelica Siostra Angelica 2013 – Theater Mönchengladbach
Liù Turandot 2010 – Saarländisches Staatstheater
Mimì Cyganeria 2013 – Palacio Euskalduna, Bilbao
Lauretta Gianni Schicchi 2012 – Opera Bergen
Medea Medea Luigi Cherubini 2024 – Teatr Wielki – Opera Narodowa
Wally La Wally Alfredo Catalani 2021 - Theate an der Wien
Lola Rycerskość Wieśniacza Pietro Mascagni 2017 – Theater Krefeld

2016 – Theater Krefeld

Nedda Pajace Ruggero Leoncavallo [potrzebna informacja]
Tatiana Oniegin Piotr Czajkowski 2018 – Landestheater Linz
Maria Mazepa 2012 – Theater Krefeld
Jolanta Jolanta [potrzebna informacja]
Tamara Demon Anton Rubinstein 2020 – Staatstheater Nürnberg [IV-V 2020][odwołane z powodu epidemii koronawirusa]
Jarosławna Kniaź Igor Aleksandr Borodin [potrzebna informacja]
Salome Salome Richard Strauss 2023 – Staatstheater Mainz
Elza z Brabancji Lohengrin Ryszard Wagner 2018 – Theater Mönchengladbach

2017 – Saaremaa Opera Festival, Tallinn

2017 – Theater Krefeld

Córka Cardillac Paul Hindemith 2021 – Teatr Wielki – Opera Narodowa
Donna Elvira Don Giovanni Wolfgang A. Mozart 2019 – Oper Bonn

2017 – Theater Dortmund

2014 – Theater Krefeld

Hrabina Rozyna Wesele Figara 2013 – Theater Krefeld
Rosalinda Zemsta Nietoperza Joahann Strauss (s.) 2014 – Theater Mönchengladbach

2013 – Theater Mönchengladbach

Milada Dalibor Bedřich Smetana 2019 – Oper Frankfurt
Obca Księżna Rusałka Antonín Dvořák 2017 – Theater Magdeburg
Katia Katia Kabanowa Leoš Janáček 2016 – Saaremaa Opera Festival, Tallinn

2016 – Theater Krefeld

Dorotka Švanda Dudak Jaromír Weinberger 2014 – Teatro Massimo di Palermo
Magda Sorel Konsul Gian Carlo Menotti 2018 – Theater Krefeld

2017 – Theater Krefeld

2017 – Theater Mönchengladbach

Ellen Orford Peter Grimes Benjamin Britten 2015 – Theater Krefeld
Micaëla Carmen Georges Bizet 2022 – Deutsche Oper am Rhein Duesseldorf

2010 – Opera Krakowska

Antonia Opowieści Hoffmanna Jacques Offenbach 2014 – Theater Mönchengladbach
Małgorzata Potępienie Fausta Hector Berlioz [potrzebna informacja]
Małgorzata Faust Charles Gounod 2009 – Opera Krakowska
Barbara Radziwiłłówna Barbara Radziwiłłówna

wersja koncertowa

Henryk Jarecki 2022 – Teatr Wielki – Opera Narodowa
Maria Maria Roman Statkowski 2013 – Opera Bałtycka
Siostra Gabriela Diabły z Loudun Krzysztof Penderecki 2008 – Opera Krakowska

Repertuar koncertowy

[potrzebne przypisy]

Kompozytor Tytuł
Ludwig van Beethoven Missa Solemnis D-dur op. 123

IX Symfonia d-moll op. 125

Johannes Brahms Niemieckie Requiem op. 45
Gabriel Fauré Requiem d-moll, Op. 48
Henryk Mikołaj Górecki II Symfonia op. 31 „Kopernikowska”

III Symfonia op. 36 „Symfonia pieśni żałosnych”

Witold Lutosławski Lacrimosa
Gustav Mahler II Symfonia c-moll „Zmartwychwstanie”

IV Symfonia G-dur

VIII Symfonia Es-dur „Symfonia tysiąca"

Felix Mendelssohn-Bartholdy Paulus (św. Paweł) op. 36

Elias (Eliasz) op. 70

Wolfgang A. Mozart Msza C-dur (KV 317) „Koronacyjna"

Requiem d-moll (KV 626)

Krzysztof Penderecki Credo

Polskie Requiem

Siedem bram Jerozolimy

VIII Symfonia „Lieder der Vergänglichkeit” (pieśni przemijania)

Kadysz

Powiało na mnie morze snów

Giovanni B. Pergolesi Stabat Mater
Gioacchino Rossini Petite Messe Solennelle (Mała Msza Uroczysta)
Dmitrij Szostakowicz XIV Symfonia, op. 135 na sopran, bas i orkiestrę smyczkową
Karol Szymanowski Stabat Mater op. 53

Litania do Marii Panny

III Symfonia „Pieśń o nocy”

Giuseppe Verdi Requiem
Alban Berg Siedem wczesnych pieśni (7 frühe Lieder)
Antonín Dvořák Cigánské melodie op. 5
Maurice Ravel Szeherezada (Shéhérazade)
Dmitrij Szostakowicz Siedem wierszy Aleksandra Błoka op. 127
Robert Schumann Miłość i życie kobiety (Frauen-Liebe und Leben) op. 42

Wiersze królowej Marii Stuart (Gedichte der Maria Stuart) op. 135

Richard Strauss Cztery ostatnie pieśni (Vier letzte Lieder)
Karol Szymanowski Sześć pieśni op.2

Trzy fragmenty z poematów Jana Kasprowicza op.5

Pieśni muezina szalonego op.42

Słopiewnie op. 46bis

Pieśni kurpiowskie op. 58

Heitor Villa-Lobos Bachianas brasileiras
Ryszard Wagner Wesendonck Lieder

Nagrody

2010 – Teatralna Nagroda Muzyczna im. Jana Kiepury w kategorii najlepszy debiut śpiewaczki

2010 – Międzynarodowy Konkurs Muzyczny Wilhelma Stenhammara w Norrköping – III nagroda

2009 – Finał konkursu śpiewaczego „BBC Cardiff Singer of the World 2009”

2009 – XIII Międzynarodowy Konkurs Wokalny im. Ady Sari w Nowym Sączu – II nagroda

2009 – Konkurs Oper Schloss Laubach – I nagroda

2007 – IX Międzyuczelniany Konkurs Wokalny W kręgu słowiańskiej muzyki wokalnej (Akademia Muzyczna w Katowicach) – I nagroda

2007 – Konkurs YAMAHA Scholarship Award (Akademia Muzyczna w Katowicach) – I nagroda

2005 – Grand Prix na Międzynarodowym Konkursie Operowym Oper Oder-Spree na zamku w Beeskow

Przypisy

  1. OPERA W FILHARMONII. Giuseppe Verdi – Aida [online], Filharmonia Opolska, 2 września 2019 [dostęp 2020-02-17] (pol.).
  2. Izabela Matula – Soprano [online], operamusica.com [dostęp 2020-02-27] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-18] (ang.).
  3. 1 2 "Ada Sari" z Lublany [online], Dziennik Polski, 27 kwietnia 2009 [dostęp 2020-02-27] (pol.).
  4. Opera Krakowska [online], opera.krakow.pl [dostęp 2020-02-27].
  5. 1 2 MAESTRO – "Diabły z Loudun" w pierwszym, własnym gmachu Opery Krakowskiej [online], maestro.net.pl [dostęp 2020-02-23].
  6. 1 2 3 Izabela Matuła laureatką nagrody muzycznej im. Jana Kiepury – Opera Krakowska [online], opera.krakow.pl, 17 maja 2010 [dostęp 2020-02-23] (pol.).
  7. 1 2 BBC – BBC Cardiff Singer of the World, 2009 – Poland: Izabela Matuła [online], BBC [dostęp 2020-02-28] (ang.).
  8. 1 2 Premiera "CARMEN" – 5 marca – Opera Krakowska [online], opera.krakow.pl, 4 marca 2010 [dostęp 2020-02-23].
  9. 1 2 Opera Wrocławska: Michał Znaniecki reżyseruje Otella [online], rp.pl [dostęp 2020-02-27] (pol.).
  10. Dramat w czasach PRL-u – o "Marii" Opery Bałtyckiej [online], trojmiasto.pl, 26 sierpnia 2013 [dostęp 2020-02-28] (pol.).
  11. 1 2 Maria, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (przedstawienia). [dostęp 2020-02-23].
  12. 1 2 "Turandot" von Giacomo Puccini, Staatstheater Saarbrücken [online], Theaterkompass – Für Theaterbesucher und Theatermacher [dostęp 2020-02-23] (niem.).
  13. Fryderyk 2012 [online], fryderyki.pl [dostęp 2020-02-17] (pol.).
  14. 1 2 Krefeld: Mazeppa / Online Musik Magazin [online], omm.de [dostęp 2020-02-23].
  15. 1 2 "Le Villi" / "Suor Angelica", Opern von Giacomo Puccini, Theater Krefeld und Mönchengladbach [online], Theaterkompass – Für Theaterbesucher und Theatermacher [dostęp 2020-02-23] (niem.).
  16. 1 2 3 "Stiffelio" von Giuseppe Verdi, Theater Krefeld und Mönchengladbach [online], Theaterkompass – Für Theaterbesucher und Theatermacher [dostęp 2020-02-23] (niem.).
  17. 1 2 "Die Hochzeit des Figaro" (Le nozze di Figaro) von Wolfgang Amadeus Mozart – Theater Krefeld [online], Theaterkompass – Für Theaterbesucher und Theatermacher [dostęp 2020-02-23] (niem.).
  18. 1 2 "Don Giovanni", Dramma giocoso von Wolfgang Amadeus Mozart, Theater Krefeld und Mönchengladbach [online], Theaterkompass – Für Theaterbesucher und Theatermacher [dostęp 2020-02-27] (niem.).
  19. 1 2 "Hoffmanns Erzählungen", Fantastische Oper von Jacques Offenbach, Theater Krefeld und Mönchengladbach [online], Theaterkompass – Für Theaterbesucher und Theatermacher [dostęp 2020-02-23] (niem.).
  20. 1 2 "Peter Grimes", Oper von Benjamin Britten, Theater Krefeld und Mönchengladbach [online], Theaterkompass – Für Theaterbesucher und Theatermacher [dostęp 2020-02-23] (niem.).
  21. 1 2 Katia Kabanowa – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  22. 1 2 3 Cavalleria Rusticana – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  23. 1 2 Lohengrin – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  24. 1 2 3 Der Konsul – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  25. 1 2 Der Konsul – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  26. 1 2 3 Ein Maskenball – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  27. 1 2 DEN GJERRIGE RIDDER & GIANNI SCHICCHI – Opera Bergen [online] [dostęp 2020-02-23] (norw. bokmål).
  28. 1 2 Opera World, La boheme de Puccini [online], Opera World, 27 maja 2013 [dostęp 2020-02-23] (hiszp.).
  29. 1 2 3 4 Izabela Matuła [online], Schmopera [dostęp 2020-03-23] (ang.).
  30. 1 2 "Svanda, dudàk", l'opera in due atti al Teatro Massimo, „PalermoToday” [dostęp 2020-02-23].
  31. 1 2 Don Giovanni – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  32. 1 2 Don Giovanni – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  33. 1 2 Rusalka – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  34. 1 2 3 Izabela Matuła: "Halka" to moje spełnione marzenie [online], PolskieRadio24.pl [dostęp 2020-02-28].
  35. 1 2 Eugen Onegin – Landestheater Linz detail [online], landestheater-linz.at, 14 kwietnia 2018 [dostęp 2020-02-22].
  36. LINZ/ Landestheater: EUGEN ONEGIN . Premiere [online], Online Merker, 15 kwietnia 2018 [dostęp 2020-03-07] (niem.).
  37. Erfolgreiche Premiere: Starke Emotionen bei Eugen Onegin in Linz [online], kleinezeitung.at, 15 kwietnia 2018 [dostęp 2020-03-07] (niem.).
  38. 1 2 Tosca – Puccini – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  39. 1 2 3 Tosca – Puccini – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  40. 1 2 Tosca – Theater Magdeburg [online], theater-magdeburg.de [dostęp 2020-02-22].
  41. MANNHEIM/ Nationaltheater: MADAMA BUTTERFLY – Wiederaufnahme einer Uraltinszenierung [online], Online Merker, 8 października 2018 [dostęp 2020-03-07] (niem.).
  42. Magdalena Grzybowska, Izabela Matuła zastąpi dziś Sonyę Yonchevą w roli Madamy Butterfly w Bayerische Staatsoper - Opera Lovers [online], 31 października 2023 [dostęp 2023-12-07] (pol.).
  43. 1 2 3 Luisa Miller – Verdi – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  44. 1 2 3 Il Trovatore – verdi – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  45. 1 2 Aida – Verdi – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  46. Halka [online], Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2020-02-28] (pol.).
  47. Dorota Szwarcman, Recenzja spektaklu: „Halka”, reż. Mariusz Treliński [online], polityka.pl, 2020 [dostęp 2020-03-01] (pol.).
  48. Najbardziej oczekiwana premiera sezonu, czyli „Halka” w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej [online], Opera Lovers [dostęp 2020-03-01] (pol.).
  49. Benjamin Paschalski, SEN JANUSZA CZYLI "HALKA" [online], e-teatr.pl, 21 lutego 2020 [dostęp 2020-03-01].
  50. Magdalena Raczek, Jedna z najsłynniejszych oper znowu w Trójmieście. Po premierze "Madamy Butterfly" | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2023-12-07] (pol.).
  51. Sabella Steppan, Alpiner Verismo-Thriller: La Wally am Theater an der Wien [online], bachtrack.com, 14 listopada 2021 [dostęp 2023-12-07] (ang.).
  52. CATALANI, A.: Wally (La) [Opera] (Theater an der Wien, 2021) (Blu-ray, HD) [online], www.naxos.com [dostęp 2023-12-07].
  53. Halka [online], Teatr Wielki Opera Narodowa [dostęp 2020-02-11] (pol.).
  54. Il Trovatore – Verdi – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  55. OPERA W FILHARMONII. Giuseppe Verdi – Aida [online], Filharmonia Opolska, 2 września 2019 [dostęp 2023-11-29] (pol.).
  56. La forza del destino – Verdi – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  57. 1 2 Reference [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  58. Der Dämon – Rubinstein – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  59. Lohengrin – Wagner – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  60. OKIA, Lohengrin-Superman ja Tituse tänapäevane valitsusaparaat [online], Sirp [dostęp 2020-02-22] (est.).
  61. Dalibor – Smetana – Operabase [online], operabase.com [dostęp 2020-02-22] (pol.).
  62. 1 2 Schicksal trifft auf Staatsmacht. Gian Carlo Menottis Der Konsul bringt am Großen Haus in Mönchengladbach das menschliche Leid von Asylbewerbern nahe [online] [dostęp 2020-02-25] (niem.).
  63. Oficjalna strona Krzysztofa Pendereckiego [online], krzysztofpenderecki.eu, 20 czerwca 2011 [dostęp 2020-06-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-04-02].
  64. Competition 2010 [online], Stenhammar Competition [dostęp 2020-02-17] (ang.).
  65. Meisterkurs Oper Schloss Laubach endete mit Gesangswettbewerb [online], giessener-zeitung.de [dostęp 2020-02-22] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-22].
  66. 1 2 3 Izabela Matuła [online], Filharmonia Poznańska [dostęp 2020-02-25].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.