Il conquisto di Granata (wł. Podbój Granady) – epos siedemnastowiecznego włoskiego poety Girolama Grazianiego, opowiadający o zdobyciu przez króla hiszpańskiego Ferdynanda Aragońskiego ostatnich punktów oporu muzułmanów na Półwyspie Iberyjskim w ramach rekonkwisty. Utwór został wydany w Modenie w 1650. Został zadedykowany księciu Franciszkowi d'Este. Poemat składa się z dwudziestu sześciu pieśni. Tragicznym bohaterem dzieła jest muzułmański władca Muhammad XII Abu Abdallah, nazywany Boabdil. Utwór, podobnie jak większość włoskich poematów epickich okresu renesansu i baroku, jest napisany oktawą (wł. ottava rima), czyli strofą ośmiowersową, układaną jedenastozgłoskowcem (wł. endecasillabo) i rymowaną abababcc. Forma ta została wprowadzona do epiki włoskiej w XIV wieku przez Giovanniego Boccaccia w poematach Il filostrato i Teseida. Następnie była wykorzystywana przez licznych poetów, jak Matteo Boiardo, Luigi Pulci, Ludovico Ariosto, Torquato Tasso i Lucrezia Marinella. Z Włoch oktawa rozprzestrzeniła się na Hiszpanię i Portugalię, gdzie używali jej Alonso de Ercilla y Zúñiga (Araukana) i Luís de Camões(Luzjady), a potem na całą Europę.
Io che spiegai con amorosi carmi
Su l'italica cetra egizii errori,
Vo'cantar con la tromba al suon del'armi
Granata vinta, e soggionati i Mori,
Imperversi l'inferno, Africa s' armi,
Trovi Marte, usi Amor vezzi e furori,
Nulla val: tutto cede: ed offre a Cristo
Il magnanimo re l' alto conquisto.
Do poematu Grazianiego nawiązał w utworze Consalvo ze zbioru Canti (Pieśni) najwybitniejszy włoski romantyk, Giacomo Leopardi.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Fabio Tarzia: Graziani, Girolamo. treccani.it. [dostęp 2016-12-23]. (wł.).
- ↑ Girolamo Graziani (1604–1675). Bartleby.com. [dostęp 2016-12-23]. (ang.).
- ↑ Claudio Ciociola: Ottava rima. treccani.it. [dostęp 2016-12-23]. (wł.).
- ↑ Claudio Ciociola: endecasillabo. treccani.it. [dostęp 2016-12-23]. (wł.).
- ↑ Ottava rima. PoetryFoundation.org. [dostęp 2016-12-23]. (ang.).
- ↑ Poster poems: ottava rima. theguardian.com/books. [dostęp 2016-12-23]. (ang.).
- 1 2 ottava rima, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-12-23] (ang.).
- ↑ Wiktor Jarosław Darasz: Mały przewodnik po wierszu polskim. Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, 2003, s. 150. ISBN 83-900829-6-9.
- ↑ Alonso de Ercilla y Zúñiga, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-12-23] (ang.).
- ↑ Zofia Zaleska: Półtorej oktawy na dzień. Rozmowa z Czesławem Ratką. dwutygodnik.com. [dostęp 2016-12-23]. (pol.).
- ↑ Luis de Camoes, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-12-23] (ang.).
- ↑ Giacomo Leopardi: Consalvo. digilander.libero.it. [dostęp 2016-12-23]. (wł.).
- ↑ Giacomo Leopardi: Canti: Poems / A Bilingual Edition. books.google.pl. [dostęp 2016-12-23]. (ang.).
Bibliografia
- Girolamo Graziani (Gratiani): Il conquisto di Granata. Archive.org, 1650. [dostęp 2016-12-23]. (wł.).