Ian McKellen

Ian McKellen (2013)
Imię i nazwisko

Ian Murray McKellen

Data i miejsce urodzenia

25 maja 1939
Burnley

Zawód

aktor, scenarzysta, producent

Lata aktywności

od 1959

Odznaczenia
Strona internetowa

Sir Ian Murray McKellen (ur. 25 maja 1939 w Burnley) – brytyjski aktor teatralny i filmowy, scenarzysta. Obsadzany zarówno w rolach szekspirowskich, jak i w filmach akcji. Nominowany do Oscara. Wystąpił w roli Gandalfa we Władcy Pierścieni i Hobbicie, oraz Magneto w serii filmów X-Men.

29 sierpnia 2012 wystąpił podczas ceremonii otwarcia XIV Letnich Igrzysk Paraolimpijskich w Londynie.

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w miasteczku Burnley w Anglii jako młodsze dziecko Margery Lois (z domu Sutcliffe) i Denisa Murraya McKellena (1905-1964), inżyniera budownictwa. Jego ojciec był protestantem pochodzenia irlandzkiego i szkockiego. Miał starszą o pięć lat siostrę Jean. Po wybuchu II wojny światowej, we wrześniu 1939 wraz z rodziną przeniósł się na północny zachód Anglii, do górniczego miasta Wigan. Kiedy miał 12 lat, jego matka zmarła na raka piersi. Z ojcem nie miał dobrych relacji. Gdy miał 24 lata, jego ojciec podczas jazdy samochodem dostał udaru. Nie istniały wtedy jeszcze pasy bezpieczeństwa; kierownica wbiła mu się w klatkę piersiową i zmarł dzień później w wyniku odniesionych obrażeń.

Jego zainteresowanie aktorstwem zaczęło się już w Bolton School, gdzie występował w Bolton Little Theatre. Rodzice i starsza siostra popierali pasję młodego Iana. Jego rodzice często zabierali go do teatru, m.in. na sztuki Szekspira takie jak Makbet, Wieczór Trzech Króli i Sen Nocy Letniej, i sami występowali w amatorskich przedstawieniach. Studiował w St Catharine’s College na Uniwersytecie Cambridge.

Kariera

Pierwszy występ jako zawodowy aktor to rola Wiliama Roper’a w sztuce A Man For All Seasons, reżyserii Roberta Bolta, na deskach Belgrade Theatre w Coventry. Ian wystąpił tam jeszcze w niemal 15 sztukach po czym okazjonalnie odgrywał szekspirowskie role, takie jak Iago czy Makbet w Royal National Theatre i Royal Shakespeare Company. Jego kariera jako aktora filmowego rozpoczęła się na przełomie lat 60 i 70., jednakże dopiero w latach 90. jego nazwisko stało się znane wśród szerszej rzeszy fanów kina.

W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych McKellen został trzykrotnie nominowany do Złotego Globu, przy czym zdobył statuetkę za rolę tytułowego Ryszarda III. W 1999 został po raz pierwszy nominowany do Oscara, za rolę w filmie Bogowie i potwory (Gods and Monsters). W tym okresie dostał angaż jako Magneto w serii filmów X-Men i Gandalf we Władcy Pierścieni. Za swoje dokonania jako aktor otrzymał szereg prestiżowych nagród, a za swój wkład w kulturę i sztukę został w 1991 uhonorowany tytułem szlacheckim. Po śmierci Richarda Harrisa McKellen był też brany pod uwagę do roli Albusa Dumbledore’a w serii filmów Harry Potter, lecz odrzucił tę propozycję, a rolę otrzymał Michael Gambon.

Obrońca praw mniejszości seksualnych

Działa w sprawie wyrównania pozycji społecznej mniejszości seksualnych. Jest współtwórcą Stonewall, czołowej organizacji lobbystycznej walczącej o prawa gejów i lesbijek w UK oraz wspiera inne organizacji o takim charakterze. McKellen pojawia się także na brytyjskich paradach wolności np. Europride czy Manchester Pride. Aktor przez ostatnich kilka lat odwiedził niemal 50 liceów, by uświadamiać młodych ludzi w temacie homoseksualizmu, ponieważ jego zdaniem nie powinno to być tematem tabu.

Życie prywatne

W 1988, w wieku 49 lat, na antenie radia BBC, za namową przyjaciół i bliskich, dokonał coming outu i otwarcie oświadczył, że jest gejem.

W 2012, w jednym z wywiadów ujawnił, iż sześć lat wcześniej zdiagnozowano u niego raka prostaty.

Filmografia

Odznaczenia

Nagrody

Przypisy

  1. Ian McKellen. Listal. [dostęp 2016-12-24]. (ang.).
  2. 1 2 3 Family Album Sir Ian McKellen. TheGenealogist.co.uk. [dostęp 2019-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-01)]. (ang.).
  3. Ian McKellen Biography (1939-). Film Reference. [dostęp 2019-08-01]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 Dominik Jedliński (2019-05-24): Ian McKellen: najsłynniejszy czarodziej świata. Onet.pl. [dostęp 2019-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-01)]. (pol.).
  5. 1 2 Kalina Mróz (2018-11-22): Gandalf, gej, po prostu świetny człowiek. Ian McKellen w nowym dokumencie HBO. Gazeta Wyborcza”. [dostęp 2017-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-01)]. (pol.).
  6. 1 2 3 Tomasz Piotrowski (2011-08-28): Ian McKellen – 50 lat kariery aktorskiej. TwojaEuropa.pl. [dostęp 2017-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-01)]. (pol.).
  7. 1 2 3 Pete Hammond: ‘Mr. Holmes’ Review: There’s No Mystery Why This Film Is A Sherlock For The Ages. Deadline Hollywood, 2015-07-16. [dostęp 2020-07-03].
  8. 10 Actors Who Were Almost Cast in Harry Potter, popsugar.co.uk, autor: Becky Kirsch, [dostęp:] 3 czerwca 2020.
  9. Philip Caulfield (2012-12-11): Ian McKellen reveals he’s been fighting prostate cancer for six or seven years – but his agent denies the claim. Daily News”. [dostęp 2016-12-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-01)]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.