Dean Stockwell

Dean Stockwell (2012)
Imię i nazwisko

Robert Dean Stockwell

Data i miejsce urodzenia

5 marca 1936
North Hollywood

Data i miejsce śmierci

7 listopada 2021
Ranchos de Taos

Zawód

aktor, reżyser

Współmałżonek

Millie Perkins
(1960–1962; rozwód)
Joy Marchenko
(1981–2021; jego śmierć)

Lata aktywności

1945–2015

D. Stockwell (1965)
D. Stockwell (1971)

Robert Dean Stockwell (ur. 5 marca 1936 w North Hollywood, zm. 7 listopada 2021 w Ranchos de Taos) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, aktywny przez ponad 60 lat. Nominowany do Nagrody Akademii Filmowej, zdobywca nagrody Emmy.

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w North Hollywood w stanie Kalifornia jako syn pary aktorskiej i piosenkarskiej – Niny Olivette (z domu Elizabeth Margaret Veronica; 1910–1993) i Harry’ego Baylessa Stockwella (1902–1984), który użyczył głosu postaci księcia w disnejowskim filmie animowanym Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków. Jego starszy brat Guy Harry (1933–2002) był także aktorem. Wychowywał się w Nowym Jorku. Uczęszczał do szkół publicznych na Long Island i Martin Milmore School w Bostonie.

Kariera

W wieku siedmiu lat trafił na Broadway rolą w spektaklu Richarda Hughesa Orkan na Jamajce (1943). Dwa lata później podpisał kontrakt z MGM i mając dziewięć lat, wystąpił w głównej roli Donalda Martina w filmie muzycznym George’a Sidneya Podnieść kotwicę (Anchors Aweigh, 1945) obok Franka Sinatry i Gene’a Kelly’ego. Był synem Gregory’ego Pecka w melodramacie Taya Garnetta Dolina decyzji (The Valley of Decision, 1945) z Greer Garson.

Na ekranie grał wrażliwych chłopców, jako Nipper w The Mighty McGurk (1946) z Wallace Beerym, komediodramacie Josepha Loseya Chłopiec z zielonymi włosami (The Boy With Green Hair, 1948) z Robertem Ryanem i ekranizacji powieści Frances Hodgson Burnett Tajemniczy ogród (The Secret Garden, 1949) z Margaret O’Brien, a także w dramacie W dół do morza na statkach (Down to the Sea in Ships, 1949) jako Jed Joy, wnuk Lionela Barrymore’a i protegowany Richarda Widmarka i dramacie Henry’ego Kinga Głębokie wody (Deep Waters, 1948). W filmie przygodowym Kim (1950) wg powieści Rudyarda Kiplinga obok Errola Flynna wystąpił w roli tytułowej jako Kimball 'Kim' O’Hara Jr.

Już jako dorosły w 1957 na Broadwayu zagrał postać Judda Steinera w przedstawieniu Bez emocji (Compulsion), a dwa lata później w jego ekranowej wersji – dramacie kryminalnym Richarda Fleischera (1959); za występ – wraz z Bradfordem Dillmanem i Orsonem Wellesem – odebrał Złotą Palmę dla najlepszego aktora na 12. Festiwalu Filmowym w Cannes.

Wystąpił też w serialu-westernie NBC The Restless Gun (1958) z Johnem Payne’em i Danem Blockerem, brytyjskim filmie Jacka Cardiffa Synowie i kochankowie (Sons and Lovers, 1960) jako Paul Morel, obok Trevora Howarda i Wendy Hiller, premierowym odcinku serialu ABC Stop Bus (1961) z Marilyn Maxwell, a także serialach: NBC Jedenasta godzina (The Eleventh Hour, 1964), Bonanza (1969) jako zestrzelony żołnierz i Columbo (1972, 1975). Za rolę Edmunda Tyrone w adaptacji sztuki Eugene’a O’Neilla U kresu dnia (Long Day’s Journey Into Night, 1962) z Katharine Hepburn, Ralphem Richardsonem i Jasonem Robardsem otrzymał Złotą Palmę dla najlepszego aktora na 15. Festiwalu Filmowym w Cannes.

W połowie lat siedemdziesiątych był hipisem z pokolenia „dzieci kwiatów”, pracował jako pośrednik w obrocie nieruchomościami i zaprojektował charakterystyczną okładkę albumu Neila Younga American Stars ’n Bars (1976).

W latach 80. grał ekscentryków i wyrzutków, w tym bezlitosnego brudnego moralnie Bena w filmie Davida Lyncha Blue Velvet (1986). Za kreację Tony’ego „Tygrysa” Russa w czarnej komedii Jonathana Demme’a Poślubiona mafii (Married to the Mob, 1988) zdobył nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. Nowy szczebel kariery Stockwell osiągnął po przyjęciu roli wiceadmirała Alberta „Ala” Calavicciego w serialu Zagubiony w czasie (Quantum Leap, 1989-93).

Życie prywatne

15 kwietnia 1960 ożenił się z aktorką Millie Perkins, lecz 30 lipca 1962 doszło do rozwodu. 15 grudnia 1981 poślubił Joy Marchenko. Mają dwójkę dzieci: syna Austina (ur. 5 listopada 1983) i córkę Sophię (ur. 5 sierpnia 1985).

Filmografia

Filmy fabularne

Seriale TV

Przypisy

  1. Patrick Frater: Dean Stockwell Dead: 'Quantum Leap' Star Was 85. Variety, 2021-11-09. [dostęp 2021-11-09]. (ang.).
  2. Personalidade: Dean Stockwell (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2017-07-03]. (port.).
  3. Elizabeth Margaret „Nina Olivette” Veronica Stockwell. Find a Grave. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  4. Harry Stockwell (1902–1984). Find A Grave Memorial. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  5. Guy Stockwell (1934-2002). Find A Grave Memorial. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  6. Liz Smith (1985-07-01): Dean Stockwell: An Update. Toledo Blade. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  7. Dean Stockwell Biography (1936-). Film Reference. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  8. Dean Stockwell Filmography. AllMovie. [dostęp 2021-07-30]. (ang.).
  9. Dean Stockwell. Internet Broadway Database. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  10. Sandra Brennan: Dean Stockwell Biography. AllMovie. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  11. Dean Stockwell. MYmovies.it. [dostęp 2017-07-03]. (wł.).
  12. Dean Stockwell. Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-07-03]. (ang.).
  13. Millie Perkins w bazie IMDb (ang.)

Bibliografia

  • Dean Stockwell. T. 7: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., lipiec 2009, s. 12. ISBN 978-83-252-0468-6.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.