Henryk Waghalter
Data i miejsce urodzenia

1 lutego 1869
Warszawa

Pochodzenie

żydowskie

Data i miejsce śmierci

27 sierpnia 1961
Częstochowa

Instrumenty

wiolonczela

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

kompozytor, wiolonczelista i pedagog

Odznaczenia

Henryk Waghalter (ur. 1 lutego 1869 w Warszawie, zm. 27 sierpnia 1961 w Częstochowie) – polski wiolonczelista, kompozytor i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego.

Życiorys

Pochodził z rodziny muzyków, mieszkającej w Polsce od XVII wieku, jego ojciec Abram Waghalter był trębaczem i kontrabasistą. Był bratem Ignacego i Władysława. Studiował w Konserwatorium Warszawskim u Ladislava Aloiza i Antoniego Cinka (wiolonczela) oraz Zygmunta Noskowskiego (kompozycja). Pobierał także lekcje gry na wiolonczeli u Hugo Beckera i Juliusa Klengla oraz kompozycji u Antonína Dvořáka. Po powrocie do Polski wykładał w Konserwatorium Warszawskim, był też nauczycielem w Instytucie Głuchoniemych. Przez wiele lat pełnił funkcję koncertmistrza Teatru Wielkiego w Warszawie, koncertował też jako solista w kraju i za granicą. W czasie okupacji był mieszkańcem getta warszawskiego. Po 1945 roku osiadł w Częstochowie, gdzie uczył w szkołach muzycznych i grał na wiolonczeli w orkiestrze symfonicznej. Był członkiem Związku Kompozytorów Polskich. Pod koniec życia stracił wzrok.

Został odznaczony Orderem Odrodzenia Polski, rosyjskim Orderem Świętego Stanisława I i II Klasy, francuskim Orderem Palm Akademickich, krzyżem kawalerskim Orderu Korony Rumunii, krzyżem kawalerskim i komandorskim Orderu Korony Włoch oraz jednym z orderów papieskich.

W czasie II wojny światowej większość kompozycji Waghaltera zaginęła. Dokonał licznych transkrypcji na wiolonczelę, w tym dzieł Fryderyka Chopina. W 1908 roku opublikował w Warszawie podręcznik Nauka instrumentacji na orkiestrę symfoniczną i wojskową, pozbawiony przykładów nutowych, nisko oceniony przez krytykę.

Wybrane kompozycje

(na podstawie materiałów źródłowych)

Utwory orkiestrowe

  • 2 symfonie (Es-dur i G-dur)
  • Uwertura polska
  • Szkice symfoniczne
  • 2 suity baletowe
  • marsz Evviva l’arte na orkiestrę symfoniczną
  • Marche caractéristique na orkiestrę symfoniczną
  • Koncert_wiolonczelowy c-moll
  • Paraphrase de concert na temat „Halki” S. Moniuszki na wiolonczelę i orkiestrę

Utwory kameralne

  • 2 kwartety smyczkowe (D-dur i G-dur)
  • Sonata na wiolonczelę i fortepian
  • Concertino na wiolonczelę i fortepian
  • Romanza de la sonate pour violoncelle et piano
  • Gawot na wiolonczelę i fortepian
  • Gawot na wiolonczelę i fortepian
  • Fantaisie sur les motives de l’opéra „Faust” na skrzypce i fortepian
  • Chanson populaire na skrzypce i fortepian
  • Les perles du violoniste, Oeuvres de Karłowicz na skrzypce i fortepian

Utwory solowe

  • Grande polonaise du concert na fortepian
  • Chansons sans paroles na fortepian
  • Valse lente na fortepian
  • Valse lente „Le désir ardent” na fortepian
  • Morceau de concert na harfę solo

Pieśni na głos i fortepian

Utwory sceniczne

  • baśń sceniczna w 4 aktach Złota rybka
  • komedia muzyczna w 1 akcie Pocałunek
  • balet w 2 aktach W ogrodzie

Uwagi

  1. ↑ Podawana jest też błędna data 13 kwietnia 1958 w Katowicach.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 12. Część biograficzna w–ż. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2012, s. 9. ISBN 978-83-224-0935-0.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Leon Tadeusz Błaszczyk: Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku. Słownik biograficzny. Warszawa: Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, 2014, s. 265–266. ISBN 978-83-939735-1-4.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Słownik muzyków polskich. T. 2. M–Z. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1964, s. 263.
  4. ↑ Jubileusz zasłużonego muzyka. „Kurier Czerwony”, 18 stycznia 1927, s.2

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.