Hełmiczka dębowa (Cudoniella acicularis (Bull.) J. Schröt.) – gatunek grzybów z typu workowców (Ascomycota).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cudoniella, Tricladiaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1790 Jean Baptiste François Bulliard nadając mu nazwę Helvella acicularis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1893 roku Joseph Schröter.

Synonimy:

Polska nazwa gatunkowa została nadana w roku 2024.

Morfologia

Owocnik

Typu apotecjum o wysokości 5–12 mm, złożony z trzonu i kapelusza, swoim wyglądem przypominający grzyb kapeluszowy. Kapelusz o kształcie od kulistego do płaskiego, średnicy 2–10 mm, barwy białej, czasami z szarawym lub czerwonawym odcieniem. Trzon cylindryczny, prosty lub wygięty, biały, o wysokości (3) 5-7 (10) mm i grubości 1–2 mm.

Cechy mikroskopijne

Worki o rozmiarach (100) 105-110 (120) × 9–12 μm, 8-zarodnikowe, cylindryczno-wrzecionowate, z tępo zwężonym wierzchołkiem. Zarodniki o wymiarach (17) 19-22 × 4–5 μm, hialinowe, z 0-3-przegrodami, prawie cylindryczne, czasem lekko zakrzywione, zwężające się ku obu końcom. Wstawki hialinowe, cylindryczne, smukłe, o średnicy od 1,5 do 4 μm na wierzchołku, z przegrodami, czasami rozgałęzione przy podstawie.

Występowanie i ekologia

Hełmiczka dębowa występuje w Ameryce Północnej, Europie i Korei. Wszędzie jest rzadki, często bywa też przeoczany ze względu na niewielkie rozmiary. W Polsce do 2006 r. podano 10 stanowisk.

W Polsce występuje na drewnie dębowym. Owocniki pojawiają się jesienią na martwych pniach, zrębkach, na zwalonych pniach lub gałęziach drzewa. Wymagają odpowiedniej wilgotności, rozwijają się na drewnie, które jest częściowo zanurzone w wodzie lub mokrej glebie (ale może występować w dość suchych miejscach). Koreańskie okazy mają zarodniki większe niż zbiory europejskie i różnią się również szarawym kolorem.

Przypisy