Harmonia Ewangelii

Harmonia Ewangelii (harmonia ewangeliczna) – zestawienie tekstu czterech Ewangelii, które tworzy jeden, ciągły i na ile jest to możliwe pragmatyczny opis życia i działalności Jezusa Chrystusa.

Przyczyny powstawania harmonii są głównie katechetyczne: przybliżenie w sposób łatwy do opanowania biografii i czynów Jezusa. Spośród tych samych wydarzeń opisywanych w Ewangeliach (szczególnie w ewangeliach synoptycznych), autorzy harmonii wybierali jedno, dołączając do niego szczegóły opisów z pozostałych Ewangelii. Podejmowali też decyzję na temat kolejności wydarzeń, np. osadzając wszystkie momenty z życia Jezusa wokół ram chronologicznych Ewangelii Jana.

Próby unifikowania Ewangelii w chrześcijaństwie pojawiły się już w II wieku. Około 170 Tacjan Syryjczyk wydał Diatessaron w przekładzie na język syryjski. Była to pierwsza rozpowszechniona harmonia, którą tłumaczono na wiele języków, m.in. grecki i łaciński. Ponieważ gnostyckie przekonania Tacjana znalazły swoje odzwierciedlenie w Diatessaronie, był on poprawiany przez łacińskich tłumaczy. Również Augustyn z Hippony był zwolennikiem tworzenia harmonii, czemu dał dowód w pracy De consensu evengelistarum.

W średniowieczu powstawały kolejne harmonie, ich autorami byli m.in. Petrus Comestor i Jan Gerson. W czasach po Soborze Trydenckim w Kościele katolickim tworzyli Cornelius Jansenius Gadnavensis oraz Lucas Franciscus Brugensis. Pierwszą harmonią protestancką była Harmoniae Evangelicae Andreasa Osiandera (1537), który pierwszy posłużył się tą nazwą.

Na zasadzie harmonii skomponowane były m.in. Biblie szkolne, opowieści biblijne, a także czytania Ewangelii na niedziele i święta w Kościele katolickim. Dopiero w 1969 w efekcie konstytucji apostolskiej Pawła VI Missale Romanum zastąpiono harmonię czytaniami z trzech ewangelii synoptycznych w trzech kolejnych latach.

Współczesne poglądy na harmonię ewangelii z jednej strony krytykują jej nadmierne używanie, gdyż zaciemnia ona specyfikę poszczególnych ewangelistów, a cztery portrety Jezusa redukuje do jednego. Z drugiej strony jedynie harmonie umożliwiają przekazanie biografii Jezusa, gdyż same Ewangelie biografiami nie były.

Tradycyjna harmonia Ewangelii

Łączenie ze sobą fragmentów Ewangelii różni się pomiędzy autorami. Poniższa tabela oparta jest na tradycyjnych anglojęzycznych pracach Edwarda Robinsona, Stephena Coxa oraz Kendella Easleya.

Numer	Wydarzenie	Rodzaj	Mt	Mk	Łk	J
1	Preegzystencja Chrystusa	dodatkowe	Mt 1,20-23			J 1,01-18
2	Genealogia Jezusa	narodzenie	Mt 1,01-17		Łk 3,23-38
3	Narodziny Jana Chrzciciela	narodzenie			Łk 1,05-25
4	Zwiastowanie	narodzenie			Łk 1,26-38
5	Nawiedzenie Elżbiety	narodzenie			Łk 1,39-56
6	Narodzenie Jezusa	narodzenie	Mt 1,18-25		Łk 2,01-07
7	Anioł ukazuje się pasterzom	narodzenie			Łk 2,08-15
8	Pasterze przy małym Jezusie	narodzenie			Łk 2,16-20
9	Obrzezanie Jezusa	narodzenie			Łk 2,21
10	Mały Jezus w świątyni	narodzenie			Łk 2,22-38
11	Gwiazda betlejemska	narodzenie	Mt 2,01-02
12	Trzej Królowie	narodzenie	Mt 2,03-12
13	Ucieczka do Egiptu	narodzenie	Mt 2,13-15
14	Rzeź niewiniątek	narodzenie	Mt 2,16-18
15	śmierć Heroda Wielkiego	dodatkowe	Mt 2,19-20
16	Powrót Jezusa do Nazaretu	dzieciństwo	Mt 2,21-23		Łk 2,39-39
17	Odnalezienie Jezusa w Świątyni	dzieciństwo			Łk 2,41-51
18	Jan Chrzciciel	dodatkowe		Mk 1,01-08
19	Posługa Jana Chrzciciela	dodatkowe	Mt 3,01-12			J 1,19-34
20	Chrzest Jezusa	dodatkowe	Mt 3,13-17	Mk 1,09-11	Łk 3,21-22
21	Kuszenie Chrystusa	dodatkowe	Mt 4,01-11	Mk 1,12-13	Łk 4,01-13
22	Wesele w Kanie	cuda				J 2,01-11
23	Pierwsze oczyszczenie świątyni	działalność				J 2,13-25
24	Jezus i Nikodem (w tym: Jan 3:16)	działalność				J 3,01-21
25	Powrót do Galilei	działalność	Mt 4,12-12	Mk 1,14-14		J 4,01-03
26	Egzorcyzm w synagodze w Kafarnaum	cuda		Mk 1,21-28	Łk 4,31-37
27	Ziarno gorczycy	przypowieść		Mk 4,26-29
28	Odrzucenie Jezusa w Nazarecie	działalność	Mt 4,13-16	Mk 6,01-06	Łk 4,16-30
29	Pierwsi uczniowie Jezusa	działalność	Mt 4,18-22	Mk 1,16-20		J 1,35-51
30	Cudowny połów ryb	cuda			Łk 5,01-11
31	Osiem błogosławieństw	kazanie	Mt 5,02-12		Łk 6,20-23
32	Młody człowiek z Naim	cuda			Łk 7,11-17
33	Dwóch dłużników	przypowieść			Łk 7,41-43
34	Lampa pod korcem	przypowieść	Mt 5,14-15	Mk 4,21-25	Łk 8,16-18
35	Poszerzenie prawa	kazanie	Mt 5,17-48		Łk 6,29-42
36	70 uczniów	działalność			Łk 10,01-24
37	Druga część kazania na górze	kazanie	Mt 6,01-18
38	Przypowieść o dobrym Samarytaninie	przypowieść			Łk 10,30-37
39	Jezus w domu Marty i Marii	działalność			Łk 10,38-42
40	Modlitwa Pańska	działalność	Mt 6,09-13		Łk 11,02-04
41	Przyjaciel w nocy	przypowieść			Łk 11,05-08
42	Bogaty głupiec	przypowieść			Łk 12,16-21
43	Rozmowa z Samarytanką	działalność				J 4,04-26
44	Zbytnie troski	działalność	Mt 6,25-34		Łk 12,22-34
45	Na temat osądzania	kazanie	Mt 7,01-05		Łk 6,41-42
46	Na temat świętości	kazanie	Mt 7,13-27
47	Drzewo i owoce	kazanie	Mt 7,15-20
48	Bogaci i głupi budujący	przypowieść	Mt 7,24-27		Łk 6,46-49
49	Uzdrowienie trędowatego	cuda	Mt 8,01-04	Mk 1,40-45	Łk 5,12-16
50	Sługa centuriona	cuda	Mt 8,05-13		Łk 7,01-10	J 4,46-54
51	Uzdrowienie teściowej Piotra	cuda	Mt 8,14-17	Mk 1,29-34	Łk 4,38-41
52	Wyrzucanie złych duchów	cuda	Mt 8,16-17	Mk 1,32-34	Łk 4,40-41
53	Uciszenie burzy	cuda	Mt 8,23-27	Mk 4,35-41	Łk 8,22-25
54	W kraju Gerazeńczyków	cuda	Mt 8,28-34	Mk 5,01-20	Łk 8,26-39
55	Paralityk z Kafarnaum	cuda	Mt 9,01-08	Mk 2,01-12	Łk 5,17-26
56	Powołanie świętego Mateusza	działalność	Mt 9,09	Mk 2,13-14	Łk 5,27-28
57	Nowe wino i stare bukłaki	przypowieść	Mt 9,17-17	Mk 2,22-22	Łk 5,37-39
58	Córka Jaira	cuda	Mt 9,18-26	Mk 5,21-43	Łk 8,40-56
59	Kobieta cierpiąca na krwotok	cuda	Mt 9,20-22	Mk 5,24-34	Łk 8,43-48
60	Dwóch niewidomych z Galilei	cuda	Mt 9,27-31
61	Wyrzucenie niemego ducha	cuda	Mt 9,32-34
62	Powołanie dwunastu apostołów	działalność	Mt 10,02-04	Mk 3,13-19	Łk 6,12-16
63	Przyszedłem przynieść miecz	działalność	Mt 10,34-36
64	Wysłannicy od Jana Chrzciciela	działalność	Mt 11,02-06		Łk 7,18-23
65	Paralityk z Bethesdy	cuda				J 5,01-18
66	Pan Szabatu	działalność	Mt 12,01-08
67	Człowiek z uschłą ręką	cuda	Mt 12,09-13	Mk 3,01-06	Łk 6,06-11
68	Modlitwa Pańska	działalność			Łk 11,02-04
69	Uzdrowienie ślepego i niemego	cuda	Mt 12,22-28	Mk 3,20-30	Łk 11,14-23
70	Przypowieść o mocarzu	przypowieść	Mt 12,29-29	Mk 3,27-27	Łk 11,21-22
71	Grzech przeciwko Duchowi Świętemu	działalność	Mt 12,30-32	Mk 3,28-29	Łk 12,08-10
72	Krewni Jezusa	działalność	Mt 12,46-50	Mk 3,31-35	Łk 8,19-21
73	Przypowieść o siewcy	przypowieść	Mt 13,03-09	Mk 4,03-09	Łk 8,05-08
74	Ptaki niebieskie	działalność			Łk 12,22-34
75	Przypowieść o żniwach	przypowieść	Mt 13,24-30
76	Drzewo figowe	przypowieść			Łk 13,06-09
77	Uzdrowienie kobiety w szabat	cuda			Łk 13,10-17
78	Przypowieść o ziarnku gorczycy	przypowieść	Mt 13,31-32	Mk 4,30-32	Łk 13,18-19
79	Zaczyn	przypowieść	Mt 13,33-33		Łk 13,20-21
80	Przypowieść o perle	przypowieść	Mt 13,44-46
81	Wyciągnięcie sieci	przypowieść	Mt 13,47-50
82	Ukryty skarb	przypowieść	Mt 13,52-52
83	Odrzucenie Jezusa	działalność	Mt 13,54-58
84	Ścięcie Jana Chrzciciela	działalność	Mt 14,06-12	Mk 6,21-29
85	Cudowne nakarmienie 5000 osób	cuda	Mt 14,13-21	Mk 6,31-34	Łk 9,10-17	J 6,05-15
86	Jezus chodzi po jeziorze	cuda	Mt 14,22-33	Mk 6,45-52		J 6,16-21
87	Uzdrowienie w Genezaret	cuda	Mt 14,34-36	Mk 6,53-56
88	Co czyni człowieka nieczystym	kazanie	Mt 15,01-11	Mk 7,01-23
89	Córka kananejki	cuda	Mt 15,21-28	Mk 7,24-30
90	Głuchoniemy z Dekapolu	cuda		Mk 7,31-37
91	Cudowne nakarmienie 4000 osób	cuda	Mt 15,32-39	Mk 8,01-09
92	Uzdrowienie niewidomego w Betsaidzie	cuda		Mk 8,22-26
93	Wyznanie Piotra	działalność	Mt 16,13-20	Mk 8,27-30	Łk 9,18-21
94	Przemienienie Pańskie	cuda	Mt 17,01-13	Mk 9,02-13	Łk 9,28-36
95	Młodzieniec opętany przed złego ducha	cuda	Mt 17,14-21	Mk 9,14-29	Łk 9,37-49
96	Moneta w pyszczku ryby	cuda	Mt 17,24-27
97	Mowa o chlebie życia	kazanie				J 6,22-59
98	Małe dzieci	działalność	Mt 18,01-06	Mk 9,33-37	Łk 9,46-48
99	Mężczyzna cierpiący na obrzęk	cuda			Łk 14,01-06
100	Liczenie kosztów	przypowieść			Łk 14,25-33
101	Zagubiona owca	przypowieść	Mt 18,10-14		Łk 15,04-06
102	Niegodziwy sługa	przypowieść	Mt 18,23-35
103	Zagubiona drachma	przypowieść			Łk 15,08-09
104	Przypowieść o synu marnotrawnym	przypowieść			Łk 15,11-32
105	Niegodziwy sługa	przypowieść			Łk 16,01-13
106	Bogacz i Łazarz	przypowieść			Łk 16,19-31
107	Pan i sługa	przypowieść			Łk 17,07-10
108	Uzdrowienie trędowatych	cuda			Łk 17,11-19
109	Niesprawiedliwy sędzia	przypowieść			Łk 18,01-09
110	Faryzeusze i celnicy	przypowieść			Łk 18,10-14
111	Bogaty młodzieniec	działalność	Mt 19,16-30	Mk 10,17-31	Łk 18,18-30
112	Kobieta przyłapana na cudzołóstwie	działalność				J 8,02-11
113	Pracownicy winnicy	przypowieść	Mt 20,01-16
114	Jezus zapowiada swą śmierć	działalność	Mt 20,17-19	Mk 10,32-34	Łk 18,31-34
115	Niewidomy od urodzenia	cuda				J 9,01-12
116	Syn Człowieczy przyszedł by służyć	działalność	Mt 20,20-28	Mk 10,35-45
117	Dobry Pasterz	działalność				J 10,01-21
118	Niewidomy w pobliżu Jerycha	cuda	Mt 20,29-34	Mk 10,46-52	Łk 18,35-43
119	Wskrzeszenie Łazarza	cuda				J 11,01-44
120	Zacheusz	działalność			Łk 19,02-28
121	Niedziela Palmowa	działalność	Mt 21,01-11	Mk 11,01-11	Łk 19,29-44	J 12,12-19
122	Drugie oczyszczenie świątyni	działalność	Mt 21,12-13	Mk 11,15-18	Łk 19,45-48
123	Przeklęcie drzewa figowego	cuda	Mt 21,18-22	Mk 11,12-14
124	Zakwestionowany autorytet Jezusa	działalność	Mt 21,23-27	Mk 11,27-33	Łk 20,01-08
125	Dwóch synów	przypowieść	Mt 21,28-32
126	Przypowieść o właścicielu winnicy	przypowieść	Mt 21,33-41	Mk 12,01-09	Łk 20,09-16
127	Wielka uczta	przypowieść	Mt 22,01-14		Łk 14,16-24
128	Oddaj Cezarowi...	działalność	Mt 22,15-22	Mk 12,01-12	Łk 20,20-26
129	Biada wam faryzeusze	działalność	Mt 23,01-39	Mk 12,35-37	Łk 20,45-47
130	Wdowi grosz	działalność		Mk 12,41-44	Łk 21,01-04
131	Eschatologiczna mowa Jezusa	kazanie	Mt 24,01-31	Mk 13,01-27	Łk 21,05-36
132	Drzewo figowe a Królestwo Niebieskie	przypowieść	Mt 24,32-35	Mk 13,28-31	Łk 21,29-33
133	Wierny sługa	przypowieść	Mt 24,42-51	Mk 13,34-37	Łk 12,35-48
134	Dziesięć panien	przypowieść	Mt 25,01-13
135	Przypowieść o talentach	przypowieść	Mt 25,14-30		Łk 19,12-27
136	Owce i kozy	przypowieść	Mt 25,31-46
137	Namaszczenie Jezusa	działalność	Mt 26,01-13	Mk 14,03-09	Łk 7,36-50	J 12,02-08
138	Targowanie się Judasza	dodatkowe	Mt 26,14-16	Mk 14,10-11	Łk 22,01-06
139	Ziarno pszenicy	działalność				J 12,24-26
140	Ostatnia Wieczerza	działalność	Mt 26,26-29	Mk 14,18-21	Łk 22,17-20	J 13,01-31
141	Zapowiedź przyjścia Parakleta	działalność				J 16,05-15
142	Getsemani	dodatkowe	Mt 26,36-46	Mk 14,32-42	Łk 22,39-46
143	Pocałunek Judasza	pasja	Mt 26,47-49	Mk 14,43-45	Łk 22,47-48	J 18,02-09
144	Przywrócenie ucha słudze	cuda			Łk 22,49-51
145	Aresztowanie Jezusa	pasja	Mt 26,50-56	Mk 14,46-49	Łk 22,52-54	J 18,10-12
146	Sąd Jezusa przed Sanhedrynem	pasja	Mt 26,57-68	Mk 14,53-65	Łk 22,63-71	J 18,12-24
147	Krew jego na nas	pasja	Mt 27,24-25
148	Droga krzyżowa	pasja	Mt 27,27-33	Mk 15,20-22	Łk 23,26-32	J 19,16-17
149	Ukrzyżowanie Jezusa	pasja	Mt 27,34-61	Mk 15,23-47	Łk 23,33-54	J 19,18-38
150	Poszli do grobu namaścić ciało	po zmartwychwstaniu	Mt 28,01	Mk 16,01	Łk 24,01
151	Pusty grób	po zmartwychwstaniu	Mt 28,02-08	Mk 16,02-08	Łk 24,02-12	J 20,01-13
152	Zmartwychwstanie Jezusa	po zmartwychwstaniu	Mt 28,09-10		Łk 24,01-08	J 20,14-16
153	Noli me tangere	po zmartwychwstaniu				J 20,17-17
154	Uczniowie z Emaus	po zmartwychwstaniu		Mk 16,12-13	Łk 24,13-32
155	Zmartwychwstały Jezus ukazuje się Apostołom	po zmartwychwstaniu			Łk 24,36-43	J 20,19-20
156	Nakaz misyjny Jezusa	po zmartwychwstaniu	Mt 28,16-20	Mk 16,14-18	Łk 24,44-49	J 20,21-23
157	Wątpiący Tomasz	po zmartwychwstaniu				J 20,24-29
158	Połów 153 ryb	cuda				J 21,01-24
159	Wniebowstąpienie Jezusa	po zmartwychwstaniu		Mk 16,19-20	Łk 24,50-53

Zobacz też

Harmonia ewangeliczna – zachowana fragmentarycznie harmonia w języku polskim z przełomu XV i XVI w.
Źródło mów Pańskich

Przypisy

1 2 3 4 5 Podręczna Encyklopedia Biblijna. Eugeniusz Dąbrowski (red.). T. I. Poznań - Warszawa - Lublin: Księgarnia św. Wojciecha, 1959, s. 441-442.
1 2 3 4 Alfred Läpple: Od Księgi Rodzaju do Ewangelii. Warszawa: Znak, 1983, s. 397-399. ISBN 83-7006-032-3.
↑ Edward Robinson's A Harmony of the Gospels in Greek; Steven L. Cox and Kendell H Easley's Harmony of the Gospels.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[peb-1] 1 2 3 4 5 Podręczna Encyklopedia Biblijna. Eugeniusz Dąbrowski (red.). T. I. Poznań - Warszawa - Lublin: Księgarnia św. Wojciecha, 1959, s. 441-442.

[lapple-2] 1 2 3 4 Alfred Läpple: Od Księgi Rodzaju do Ewangelii. Warszawa: Znak, 1983, s. 397-399. ISBN 83-7006-032-3.

[Edward_Robinson_s_A_Harmony-3] Edward Robinson's A Harmony of the Gospels in Greek; Steven L. Cox and Kendell H Easley's Harmony of the Gospels.