HD 10180 i jej otoczenie, układ planetarny nie jest widoczny (ESO) | |||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||
| Gwiazdozbiór | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
01h 37m 53,5763s | ||||||||||||
| Deklinacja |
-60° 30′ 41,499″ | ||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||
| Typ widmowy |
G1V | ||||||||||||
| Masa |
1,062 ± 0,017 M☉ | ||||||||||||
| Promień |
1,20 ± 0,318 R☉ | ||||||||||||
| Temperatura |
5911 K | ||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||
| |||||||||||||
HD 10180 – gwiazda typu widmowego G znajdująca się w gwiazdozbiorze Węża Wodnego w odległości około 127 lat świetlnych od Ziemi. Gwiazda HD 10180 posiada układ planetarny składający się co najmniej z 6, a być może nawet z 9 planet. Jest to najliczniejszy znany układ planetarny poza Układem Słonecznym, a być może nawet liczniejszy. Jego konfiguracja jest jednak zupełnie inna, orbity planet są dużo ciaśniejsze.
Zespół astronomów przez sześć lat prowadził obserwacje gwiazdy za pomocą teleskopu o średnicy 3,6-metra należącego do Obserwatorium La Silla, będącego własnością Europejskiego Obserwatorium Południowego. Korzystano z zamontowanego na teleskopie niezwykle precyzyjnego spektrografu HARPS. Pozwoliło to na wykonanie 190 pomiarów prędkości radialnych HD 10180. Analiza pozyskanych danych wykazała niewielkie ruchy gwiazdy spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym okrążających ją planet.
Układ planetarny
Planety należące do układu planetarnego HD 10180 mają masy od 1,35 do 64 mas Ziemi, z czego trzy mają masy porównywalne z Ziemią, pięć ma masy zbliżone do masy Neptuna, a najmasywniejsza jest porównywalna z Saturnem. Okresy ich obrotu wokół gwiazdy wynoszą od 1 do 2222 dni, a ich odległości mieszczą się w zakresie od 0,002 do 3,4 jednostki astronomicznej od centralnej gwiazdy. Najlżejsze z planet muszą jeszcze zostać w pełni potwierdzone przez obserwacje zmian prędkości radialnej gwiazdy.
W kwietniu 2012 ogłoszono możliwe odkrycie planet HD 10180 i oraz HD 10180 j.
| Towarzysz |
Masa (MJ) |
Okres orbitalny (dni) |
Półoś wielka (au) |
Ekscentryczność |
|---|---|---|---|---|
| b (niepotwierdzona) | 0,00424755 | 1,177662 ± 0,000090 | 0,02225 ± 0,00035 | 0,0000 ± 0,0025 |
| c | 0,041217 | 5,75962 ± 0,00029 | 0,0641 ± 0,0010 | 0,045 ± 0,026 |
| i (niepotwierdzona) | 0,006 +0,005−0,0057 | 9,655 +0,022−0,072 | 0,0904 +0,0043−0,0047 | 0,05 +0,23−0,05 |
| d | 0,03696945 | 16,3570 ± 0,0042 | 0,1286 ± 0,0020 | 0,088 ± 0,041 |
| e | 0,07897304 | 49,747 ± 0,023 | 0,2699 ± 0,0042 | 0,026 ± 0,036 |
| j (niepotwierdzona) | 0,016 +0,0186−0,01 | 67,55 +1,28−0,88 | 0,33 +0,017−0,016 | 0,07 +0,12−0,07 |
| f | 0,07519743 | 122,72 ± 0,19 | 0,4929 ± 0,0078 | 0,135 ± 0,046 |
| g | 0,06733159 | 602 ± 11 | 1,422 ± 0,026 | 0,19 ± 0,14 |
| h | 0,20262404 | 2222 ± 106 | 3,40 ± 0,11 | 0,080 ± 0,070 |
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Mikko Tuomi, Evidence for 9 planets in the HD 10180 system, „Astronomy & Astrophysics”, 543, 2012, DOI: 10.1051/0004-6361/201118518, arXiv:1204.1254v1 [astro-ph.EP] [dostęp 2017-01-10] (ang.).
- ↑ C. Lovis, D. Ségransan, M. Mayor, S. Udry i inni. The HARPS search for southern extra-solar planets XXVII. Up to seven planets orbiting HD 10180: probing the architecture of low-mass planetary systems. „Astronomy & Astrophysics”, 2010-08-13. ESO.
Linki zewnętrzne
- Encyklopedia pozasłonecznych układów planetarnych – HD 10180
- HD 10180 w bazie SIMBAD (ang.)
- HD 10180: odkryto najbogatszy dotąd system planetarny – Astronomiczne zdjęcie dnia (pol.)