| pułkownik kawalerii | |
| Data urodzenia |
26 sierpnia 1879 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
do 1928 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
4 Pułk Ułanów Cesarza |
| Stanowiska |
dowódca pułku kawalerii |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Gwido Erwin Poten (ur. 26 sierpnia 1879, zm. 1940 w ZSRR) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Był pochodzenia austriackiego. Urodził się austriackiej, szlacheckiej rodzinie galicyjskiej, jako syn Ernesta. Służył w c. i k. armii, w której został awansowany na stopień rotmistrza ze starszeństwem z 1 maja 1913 w 4 pułku ułanów cesarza w Żółkwi (wraz z nim służył wówczas por. Aleksander Pragłowski). Brał udział w I wojnie światowej.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego w 1918. Przydzielony do 18 pułku ułanów. Został awansowany do stopnia majora, następnie do stopnia podpułkownika. Jednocześnie do maja 1920 był komendantem Szkoły Oficerów Jazdy w Przemyślu. Był także instruktorem w Centrum Wyszkolenia Kawalerii Grudziądzu. Od września 1921 do 5 czerwca 1924 pełnił stanowisko dowódcy 15 pułku Ułanów Poznańskich. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 23. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 roku – kawalerii). 1 czerwca 1924 roku został mianowany dowódcą XVI Brygady Kawalerii we Lwowie. 28 stycznia 1928 roku został mianowany członkiem Oficerskiego Trybunału Orzekającego. Z dniem 31 grudnia 1928 roku został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934, jako pułkownik kawalerii w stanie spoczynku, był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr VI jako oficer przewidziany do użycia w czasie wojny i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto.
We Lwowie był jednym z prezesów honorowych Towarzystwa b. Żołnierzy 1 Pułku Ułanów Wielkopolskich (15 pułku ułanów poznańskich), założonego w maju 1933. Był członkiem zwyczajnym Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie.
Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD. Miał być przetrzymywany i torturowany w więzieniach lwowskich. Prawdopodobnie na Zamarstynowie na wiosnę 1940 został zamordowany przez NKWD. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 71/1-18 oznaczony numerem 2379; jego tożsamość została podana jako Gwidon Poten). Ofiary tej zbrodni zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Czterej pułkownicy kawalerii w stanie spoczynku z Oficerskiej Kadry Okręgowej nr VI w 1934 wymienieni jako oficerowie przewidziani do użycia w czasie wojny, tj. Stefan Cieński, Rudolf Lang, Wawrzyniec Łobaczewski, Gwido Poten, zostali zamordowani w 1940 i widnieją na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej.
Ordery i odznaczenia
- Order Korony Żelaznej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami
- Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami
- Signum Laudis Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej
- Signum Laudis Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej
- Krzyż Wojskowy Karola
- Krzyż Jubileuszowy Wojskowy
- Krzyż Żelazny II klasy (Królestwo Prus)
- Kawaler Legii Honorowej – 28 września 1925
Uwagi
- ↑ Inny prezes honorowy towarzystwa, płk Konrad Zembrzuski, także został ofiarą zbrodni katyńskiej w 1940.
Przypisy
- ↑ Michał Żółtowski: Garść wspomnień z przeszłości. Praktyka i ćwiczenia wojskowe w 15. Pułku Ułanów Poznańskich 1938-1939. zoltowscy.org.pl. [dostęp 2014-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 grudnia 2007)].
- ↑ Gwido Poten. wbh.wp.mil.pl. [dostęp 2020-12-21].
- ↑ Koń przed... panną. cwk.grudziadz.pl. [dostęp 2014-12-09].
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 151.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 66 z 13 lipca 1924 roku, s. 383, zmieniono rozkaz o mianowaniu dowódcą brygady.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 53 z 5 czerwca 1924 roku, s. 309, tu ogłoszono mianowanie dowódcą X BK.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 24.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 302.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 971.
- ↑ Historia Towarzystwa. 15pu.pl. [dostęp 2014-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (9 grudnia 2014)].
- ↑ Sprawozdanie Wydziału Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie za czas od 1 kwietnia 1934 do 31 marca 1935 przedłożone Walnemu Zgromadzeniu w dniu 29 maja 1935. Lwów: 1935, s. 33.
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 75. [dostęp 2014-10-27].
- 1 2 3 4 5 6 Lista starszeństwa c. i k. Armii 1918 ↓, s. 1011.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 120 z 16 listopada 1925 roku, s. 649.
Bibliografia
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934.
- Dowódcy 115 Pułku Ułanów Poznańskich. Gwido Erwin Poten (1879 – 1940). Dowódca pułku: wrzesień 1921 – czerwiec 1924 r.. poznan.pl. [dostęp 2014-12-09].