Gubernia podolska
Подольская губе́рния
gubernia
1793–1923
Herb
Państwo

 Imperium Rosyjskie

Siedziba

Kamieniec Podolski

Powierzchnia

42 000 km²

Populacja (1897)
• liczba ludności


3 018 299

• gęstość

71,9 os./km²

Szczegółowy podział administracyjny
Liczba ujezdów

12

Gubernia podolska (ros. Подольская губерния) – gubernia Imperium Rosyjskiego w latach 1793–1917 i jednostka terytorialna Ukraińskiej Republiki Ludowej 1918–1920 i USRR 1920–1923. Położona na południowo-zachodnim krańcu imperium, graniczącym z Galicją i Bukowiną i miała obszar ok. 42 000 km². Centrum administracyjnym był Kamieniec Podolski, w USRR w latach 1921–1923 – Winnica. W latach 1819–1830 gubernia podolska pozostawała pod naczelnym zarządem administracyjnym wielkiego księcia Konstantego. Od 1832 weszła w skład Kraju Południowo-Zachodniego (generał-gubernatorstwo kijowskie).

W latach 1918–1920 jednostka administracyjna Ukraińskiej Republiki Ludowej, w latach 1921–1923 USRR. W 1923 z guberni podolskiej utworzono 6 okręgów USRR: hajsyński, kamieniecki, mohylowski, płoskirowski, tulczyński i winnicki.

Podział administracyjny

W roku 1882 dzieliła się na następujące powiaty:

Demografia

Według pierwszego spisu ludności Imperium Rosyjskiego z 1897 roku gubernię zamieszkiwało 3 018 299 osób. Respondenci zadeklarowali jako język ojczysty:

Według tegoż samego spisu podział wyznaniowy przedstawiał się następująco:

  • prawosławni – 2 358 497 (78,14%)
  • żydzi (wyznawcy judaizmu) – 370 612 (12,28%)
  • katolicy – 262 738 (8,7%)
  • starowiercy – 18 849 (0,62%)
  • protestanci – 3 876 (0,13%)
  • muzułmanie – 3 460 (0,11%)
  • inni – 2 283 (0,02%)

Ludność w powiatach według deklarowanego języka ojczystego 1897

Powiat Ukraińcy Żydzi Rosjanie Polacy Mołdawianie
i Rumuni
Gubernia ogółem 80,9% 12,2% 3,3% 2,3% 0,9%
Bałcki 76,9% 13,6% 3,9% 0,9% 4,5%
Bracławski 82,6% 11,6% 3,3% 2,0% 0,1%
Winnicki 74,4% 12,4% 7,1% 5,1% …
Hajsyński 86,3% 10,4% 1,9% 1,2% …
Kamieniecki 78,9% 13,9% 4,1% 2,7% …
Latyczowski 80,8% 13,2% 3,7% 1,7% …
Lityński 83,1% 11,4% 3,0% 2,1% 0,1%
Mohylowski 80,5% 14,5% 2,8% 1,9% …
Olhopolski 81,6% 11,5% 2,2% 1,5% 2,9%
Płoskirowski 78,1% 12,1% 2,9% 6,4% …
Uszycki 84,6% 11,4% 2,3% 1,2% …
Jampolski 85,7% 10,4% 1,9% 1,8% …

Miasta

Największe miasta guberni w 1897 roku na podstawie danych z carskiego spisu powszechnego oraz porównanie przynależności administracyjnej przed rozbiorami Polski oraz przynależności państwowej w międzywojniu i współcześnie:

miasto populacja województwo
(1771)		 1930 2016
1. Kamieniec Podolski 35 934 podolskie
2. Winnica 30 563 bracławskie
3. Bałta 23 363 bracławskie
4. Płoskirów 22 855 podolskie
5. Mohylów Podolski 22 315 podolskie
6. Chmielnik 11 657 podolskie
7. Bar 9 982 podolskie
8. Lityn 9 420 bracławskie
9. Hajsyn 9 374 bracławskie
10. Olhopol 8 134 bracławskie

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Wacław Tokarz, Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831, Warszawa 1993, s. 55–56.
  2. 1 2 Demoscope Weekly – Annex. Statistical indicators reference Pierwszy spis powszechny Imperium Rosyjskiego 1897 – gubernia podolska- ludność według deklarowanego języka ojczystego.
  3. ↑ Spis z roku 1897 język ukraiński wraz z białoruskim i rosyjskim traktował jako jeden język rosyjski z podziałem na dialekty.
  4. ↑ Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей [online], demoscope.ru [dostęp 2017-11-23].
  5. ↑ Kwestią dyskusyjną pozostaje jakie narodowości w guberni podolskiej podczas spisu 1897, oprócz Polaków były wyznania katolickiego. Można przypuszczać, że prawdziwy obraz narodowościowy tejże guberni należy odtwarzać nie na podstawie deklarowanego języka tylko wyznania. Podstawową masą wyznawców Kościoła katolickiego w guberni podolskiej byli Polacy, stąd można wnioskować, że spis zaniżył liczbę Polaków o ok. 200 tys. ludzi.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.