Granada. Poema oriental – ogromny, nieukończony poemat epicki romantycznego hiszpańskiego poety Joségo Zorrilli, opublikowany w Paryżu w 1852.

Forma

Utwór jest w większości napisany oktawą (hiszp. octava real), czyli strofą ośmiowersową, złożoną z wersów jedenastozgłoskowych, rymowaną abababcc. Zwrotka ta, pochodzenia włoskiego, była bardzo popularna w Hiszpanii. Alonso de Ercilla y Zúñiga użył jej w eposie Araukana (tłum. Czesław Ratka). Poeta zastosował jednak również inne rodzaje strof, na przykład zwrotkę pięciowersową.

En el nombre de Dios omnipotente
Cuya presencia el universo llena,
Cuya mirada brilla en el oriente,
Nutre las plantas y la mar serena,
Canto la guerra en que la Hispana gente
Al Africa arrojando á la Agarena,
Sell triunfante con la Cruz divina
Las torres de la Alhambra granadina.
José Zorrilla, Granada. Poema oriental. Invocación

Treść

Część pierwsza eposu Zorilli opowiada i cudownym założeniu Granady przez mauretańskiego władcę Ahamara. Część druga przedstawia dzieje miasta od jego początków po panowanie ostatniego muzułmańskiego króla Muhammada XII Boabdila, czyli do podboju ziem arabskich na Półwyspie Iberyjskim przez Hiszpanów w ramach rekonkwisty. Zorilla przedstawił Hiszpanię w kluczowym punkcie jej rozwoju, kiedy stawała się mocarstwem, ukazując zwycięstwo pary katolickich królów, Izabeli Kastylijskiej i Ferdynanda Aragońskiego nad Maurami.

Przekład

Drobny fragment z poematu Zorilli (sześć strof) przełożyła na język polski Seweryna Duchińska. Jej tłumaczenie znalazło się w drugim wolumenie dwutomowej antologii Piotra Chmielowskiego i Edwarda Grabowskiego Obraz literatury powszechnej (1895-1896).

Niech barwny obraz przed wami roztoczę
Ziemi, wydartej nam mieczem Arabów
Pyszne ogrody, pałace urocze
Ileż cudownych ukryły powabów!
Wspaniale rodzi tam drzewa i kwiaty
Ziemia, potokiem łez i krwi zżyźniona,
I wątek podań także tam bogaty
Z macierzystego wyrasta jej łona!
José Zorrilla, Granada, tłum. Seweryna Duchińska

Zobacz też: Il conquisto di Granata.

Przypisy

  1. ↑ Zorrilla y Moral José, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-02-08].
  2. ↑ José Zorrilla y Moral, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-02-08] (ang.).
  3. ↑ José Zorrilla, Poet, Playwright (1817–1893). biography.com. [dostęp 2017-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-11)]. (ang.).
  4. ↑ José Zorrilla y Moral (1817–1893) Critical and Biographical Introduction. Bartleby.com. [dostęp 2017-02-08]. (ang.).
  5. ↑ José Zorrilla. cervantesvirtual.com. [dostęp 2017-02-08]. (hiszp.).
  6. ↑ Ottava rima. PoetryFoundation.org. [dostęp 2017-02-08]. (ang.).
  7. ↑ Jacek Baluch, Piotr Gierowski: Czesko-polski słownik terminów literackich. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016, s. 266. ISBN 978-83-233-4066-9.
  8. ↑ Josef Brukner, Jiří Filip: Poetický slovník (Stance). Praha: Mladá fronta, 1997, s. 311-312.
  9. ↑ Stanisław Sierotwiński: Słownik terminów literackich. Wrocław: Ossolineum, 1966, s. 175.
  10. ↑ Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński: Słownik terminów literackich. Wrocław: Ossolineum, 2002, s. 355. ISBN 83-04-04615-6.
  11. ↑ Claudio Ciociola: Ottava rima. treccani.it. [dostęp 2017-02-08]. (wł.).
  12. ↑ ottava rima, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-02-08] (ang.).
  13. ↑ Alonso de Ercilla y Zúñiga, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-02-08] (ang.).
  14. ↑ Inżynier elektronik Czesław Ratka odebrał Nagrodę Instytutu Cervantesa. wyborcza.pl. [dostęp 2017-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-17)]. (pol.).
  15. 1 2 José Zorrilla: Granada, w: Piotr Chmielowski, Edward Grabowski (red.), Obraz literatury powszechnej. polona.pl, 1896. s. 107. [dostęp 2017-02-08]. (pol.).
  16. ↑ Judith Ginsberg: Angel Ganivet. books.google.pl, 1985. s. 113. [dostęp 2017-02-08]. (ang.).
  17. ↑ Christopher John Murray (red.): Encyclopedia of the Romantic Era, 1760-1850, Vol. 2. books.google.pl, 2004. s. 1244. [dostęp 2017-02-08]. (ang.).
  18. ↑ Marcin Zawadzki: Izabela i Ferdynand - twórcy zjednoczonej Hiszpanii. historia.org.pl, 2016. [dostęp 2017-02-08]. (pol.).
  19. ↑ Barbara Konarska-Pabiniak: Seweryna Duchińska - literatka i patriotka. mazowsze.hist.pl, 2015. [dostęp 2017-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-11)]. (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.