Gołąbek lazurowy
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

gołąbkowce

Rodzina

gołąbkowate

Rodzaj

gołąbek

Gatunek

gołąbek lazurowy

Nazwa systematyczna
Russula azurea Bres.
Fung. trident. 1(1): 20 (1881)
Zasięg

Zasięg występowania w Europie
zielony – kraje, w których stwierdzono występowanie
biały – kraje, w których nie stwierdzono występowania
jasnoszary – brak danych

Gołąbek lazurowy (Russula azurea Bres.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).

Po raz pierwszy opisał go w 1881 r. Giacopo Bresàdola i nadana przez niego nazwa naukowa jest aktualna. Synonim: Russula amethystina var. azurea (Bres.) Quél. 1886.

Polską nazwę podała Alina Skirgiełło w 1991 r.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 3–8 cm, płaski, później wklęsły, czasami z garbem. Brzegi tępe i gładkie, u starszych okazów nieco karbowane. Powierzchnia matowa, w kolorach od fioletowoametystowego przez brązowofioletowy do różowofioletowego, z oliwkowymi odcieniami. Na środku jest ciemniejszy. Czasami, zwłaszcza po dłuższych deszczach blaknie do koloru żółtawego i białawego. Skórka gładka, matowa, cienka i daje się ściągnąć niemal do połowy kapelusza.

Blaszki

Kruche, białe, wolne.

Trzon

O wysokości od 3 do 6 cm i grubości do 1,5 cm. Jest walcowaty, u młodych okazów pełny, u starszych pusty. Kolor biały.

Miąższ

Bez wyraźnego zapachu i smaku. Jest mniej kruchy, niż u gołąbka kruchego.

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko jajowate i pokryte drobnymi brodawkami, które w wielu miejscach połączone są łącznikami, tak, że tworzą siateczkę. Rozmiary 8–10 × 7,5–9 μm. Podstawki mają rozmiar 30–40 × 10–13 μm, a cystydy 30–70 × 9–10(14) μm. W skórce kapelusza występują strzępki prymordialne, oraz strzępki mleczne z liliowym sokiem.

Gatunki podobne
  • gołąbek liliowy (Russula lilacea). Rośnie wyłącznie w liściastych lasach i często ma trzon czerwonawy.
  • gołąbek turecki (Russula turci). Różni się charakterystycznym zapachem jodoformu i ma żółte blaszki.
  • gołąbek ametystowy (Russula amethystina). Różni się żółtymi blaszkami i żółtym wysypem zarodników.

Występowanie i siedlisko

Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azjo. Na terenie dawnej Czechosłowacji dość pospolity, w Polsce niezbyt częsty. Aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.

Naziemny grzyb mykoryzowy żyjący głównie w lasach iglastych, szczególnie w górach i w rejonach podgórskich.

Znaczenie

Grzyb jadalny, jednak ma niewielką wartość użytkową ze względu na cienkie i kruche kapelusze.

Przypisy

  1. 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
  3. ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 598, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Pavol Škubla, Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, s. 32, ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 1 2 3 4 5 Alina Skirgiełło, Gołąbek (Russula). Grzyby (Mycota). Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae), Warszawa-Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1998, s. 123, ISBN 83-01-09137-1.
  6. ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 482, ISBN 83-09-00714-0.
  7. ↑ IWystępowanie Russula azurea na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2013-03-05] (ang.).
  8. ↑ Aktualne stanowiska gołąbka lazurowego w Polsce [online], grzyby.pl [dostęp 2013-03-05] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.