Gołąbek błotny
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

gołąbkowce

Rodzina

gołąbkowate

Rodzaj

gołąbek

Gatunek

gołąbek błotny

Nazwa systematyczna
Russula paludosa Britzelm.
Hymenomyc. Südbayern 10: 11 (1891)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg

Zasięg występowania w Europie

Gołąbek błotny (Russula paludosa Britzelm.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1891 r. Max Britzelmayr, nadając mu nazwę Russula paludosa. Jest to nazwa uznana przez Index Fungorum.

Synonim: Russula integra var. paludosa (Britzelm.) Singer.

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1991 r.

Morfologia

Kapelusz

Średnica kapelusza 10–15 cm. Początkowo półkulisty, później rozpostarty, na koniec przeważnie wgłębiony. Brzeg podgięty i tępy, u młodych owocników równy, później nieco karbowany. Powierzchnia wilgotna, błyszcząca i lepka. Kolor ceglastoczerwony, krwistoczerwony, czasami z purpurowym odcieniem, zdarzają się też owocniki jaśniejsze, o barwie ochrowopomarańczowej lub oliwkowej. Skórka daje się zedrzeć do połowy promienia kapelusza.

Blaszki

Długo pozostają białe, później maślanożółte, na ostrzach czasem czerwonawe.

Trzon

Wysokość od 7 do 15 cm, grubość 2,5–5,5 cm, walcowaty jednakowo gruby na całej długości, początkowo pełny, później watowaty. Biały, czasami z czerwonym nalotem.

Miąższ

Kruchy, nie zmieniający barwy po uszkodzeniu, biały, tylko pod skórką nieco różowy, na starość trochę szarzejący, bez zapachu o łagodnym smaku.

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników kremowoochrowy. Zarodniki elipsoidalne, czasami przecinkowate, o rozmiarach 8–10(12) × 7–9 (10) μm. Są brodawkowato-graniaste do częściowo siatkowatych. Cystydy wrzecionowate z długim kończykiem.

Występowanie i siedlisko

Jest szeroko rozprzestrzeniony w Europie i Ameryce Północnej, podano jego występowanie także w Afryce Północnej. W Polsce jest pospolity. W Holandii znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych.

Występuje w bagnistych, wilgotnych lasach iglastych świerkowych i sosnowych, nawet na torfowiskach. Lubi kwaśne gleby; stosunkowo częsty, lokalnie masowy.

Znaczenie

Grzyb mikoryzowy. Grzyb jadalny nadający się do bezpośredniego spożycia.

Gatunki podobne

Bardzo podobny jest gołąbek wymiotny (Russula emetica), odróżnia go jednak bardzo ostry i piekący smak. Gołąbka błotnego można pomylić z jadalnym gołąbkiem płowiejącym (Russula decolorans) – oba grzyby występują na tym samym siedlisku, a także niejadalnym gołąbkiem brunatnym (Russula badia) o ostrym smaku, czy z jadalnym gołąbkiem ceglastoczerwonym (Russula velenovskyi).

Przypisy

  1. ↑ Russula paludosa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  2. 1 2 Index Fungorum. [dostęp 2013-03-05]. (ang.).
  3. ↑ Species Fungorum. [dostęp 2013-04-15]. (ang.).
  4. 1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  5. 1 2 3 4 Alina Skirgiełło: Gołąbek (Russula). Grzyby (Mycota). 20. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae). Warszawa=Kraków: PWN, 1991. ISBN 83-01-09137-1.
  6. 1 2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  7. 1 2 3 4 5 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 440. ISBN 83-7404-513-2.
  8. ↑ Discover Life. [dostęp 2015-12-05]. (ang.).
  9. ↑ Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.