Georges Charpak
Jerzy Charpak

Georges Charpak w 2005
Państwo działania

Francja

Data i miejsce urodzenia

1 sierpnia 1924
Dąbrowica

Data i miejsce śmierci

29 września 2010
Paryż

Specjalność: fizyka
Alma Mater

École nationale supérieure des mines de Paris

Odznaczenia
Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki

Georges Charpak (ur. 1 sierpnia 1924 w Dąbrowicy niedaleko Równego, zm. 29 września 2010 w Paryżu) – francuski fizyk pochodzenia polsko-żydowskiego, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1992.

Życiorys

Urodził się w Polsce, w biednej rodzinie żydowskiej jako Jerzy Charpak. Wraz z rodziną spędził w dzieciństwie dwa lata w Palestynie, po czym powrócił do Polski. Urodził się wówczas jego brat Andrzej (1928–2006), późniejszy znany aktor francuski. W domu mówiono w jidysz, a Jerzy Charpak był jedynym członkiem rodziny, który uczył się mówić po polsku. W roku 1932 wraz z rodziną wyemigrował do Francji. W czasie wojny działał w ruchu oporu, za co został skazany przez sąd w Vichy na dwa lata więzienia. W roku 1944 został wywieziony do obozu koncentracyjnego Dachau, gdzie przebywał do wyzwolenia w 1945 roku.

Uczęszczał do szkół średnich w Montpellier i Paryżu. W roku 1946 uzyskał obywatelstwo francuskie. Studiował od roku 1945 w École nationale supérieure des mines de Paris, potem rozpoczął pracę naukową. W 1954 r. obronił doktorat na temat rozpadów jądrowych beta i uzyskał posadę w Centre national de la recherche scientifique (CNRS), gdzie pracował do 1959 r. Był współpracownikiem Frédérica Joliot-Curie w Collège de France, specjalizując się w fizyce eksperymentalnej. Był członkiem Francuskiej Partii Komunistycznej, wystąpił z niej w roku 1956 r., na znak protestu przeciw stłumieniu powstania węgierskiego. W latach 1959–1991 pracował w CERN, m.in. odkrywając (wraz ze współpracownikami) różne właściwości mionów.

W 1953 r. ożenił się z Dominque Vidal, z którą miał dwóch synów i córkę.

W 1992 roku otrzymał Nagrodę Nobla za wkład w dziedzinie opracowania detektorów cząstek.

Przypisy

  1. ↑ Charpak Georges, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-01-07].
  2. 1 2 3 4 5 Stanisław Zagórski: Zmarł Charpak, zakochany w fizyce. wyborcza.pl, 2010-10-01. [dostęp 2017-01-07].
  3. 1 2 3 4 5 6 Georges Charpak (1924–2010), [w:] Wirtualny Sztetl [online], Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN [dostęp 2024-02-15].
  4. 1 2 3 Sławomir Zagórski, Georges Charpak: Nobel nr 137. Wywiad Sławomira Zagórskiego z Georgesem Charpakiem. wyborcza.pl, 2010-10-01 [reprint artykułu z Magazynu Gazety Wyborczej nr 42 z dnia 17/10/1997]. [dostęp 2017-01-07].
  5. 1 2 3 Georges Charpak – Biographical i Georges Charpak – Facts. [w:] The Nobel Prize in Physics 1992 [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2017-01-07]. (ang.).

Bibliografia

  • Nagrody Nobla. Leksykon PWN, Beata Tarnowska (red.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13393-7, OCLC 830213964.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.