| γ Vir A | |||||||||||||||||||||
Położenie w gwiazdozbiorze | |||||||||||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||||
| Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
12h 41m 39,624s | ||||||||||||||||||||
| Deklinacja |
–01° 26′ 57,82″ | ||||||||||||||||||||
| Paralaksa (π) |
0,08601 ± 0,00069″ | ||||||||||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||||||||||
| Wielkość obserwowana |
AB: 2,74 | ||||||||||||||||||||
| Ruch własny (RA) |
−600,88 ± 0,85 mas/rok | ||||||||||||||||||||
| Ruch własny (DEC) |
83,66 ± 0,63 mas/rok | ||||||||||||||||||||
| Prędkość radialna |
−19,8 ± 0,9 km/s | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||
| Rodzaj gwiazdy | |||||||||||||||||||||
| Typ widmowy |
F1 V | ||||||||||||||||||||
| Masa |
1,4 M☉ | ||||||||||||||||||||
| Promień |
1,2 R☉ | ||||||||||||||||||||
| Metaliczność [Fe/H] |
−0,15 | ||||||||||||||||||||
| Wielkość absolutna |
3,114 ± 0,010m | ||||||||||||||||||||
| Wiek |
1,7 ± 0,1 mld lat | ||||||||||||||||||||
| Temperatura |
7100 K | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||||
| Krąży wokół | |||||||||||||||||||||
| Półoś wielka |
8111 pc | ||||||||||||||||||||
| Mimośród |
0,1299 | ||||||||||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| γ Vir B | |||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||
| Gwiazdozbiór |
Panna | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
12h 41m 39,543s | ||||
| Deklinacja |
-01° 26′ 57,85″ | ||||
| Paralaksa (π) |
0,0785 ± 0,0014″ | ||||
| Odległość |
41,54 ± 0,74 ly | ||||
| Wielkość obserwowana |
3,49 ± 0,01m | ||||
| Ruch własny (RA) |
−534,3 ± 2,1 mas/rok | ||||
| Ruch własny (DEC) |
−64,3 ± 1,9 mas/rok | ||||
| Prędkość radialna |
−19,8 ± 0,9 km/s | ||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||
| Rodzaj gwiazdy |
żółto-biały karzeł | ||||
| Typ widmowy |
F0mF2V | ||||
| Masa |
1,4 M☉ | ||||
| Promień |
1,2 R☉ | ||||
| Wielkość absolutna |
2,965 ± 0,013m | ||||
| Temperatura |
7100 K | ||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||
| Krąży wokół |
γ Vir A | ||||
| Półoś wielka |
43 au | ||||
| Okres orbitalny |
169 lat | ||||
| Mimośród |
0,88 | ||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||
| |||||
Gamma Virginis (γ Vir, Porrima) – gwiazda w gwiazdozbiorze Panny, odległa od Słońca o 38 lat świetlnych.
Nazwa
Gwiazda ma nazwę własną Porrima, wywodzącą się z mitologii rzymskiej. Została nazwana imieniem bogini przepowiedni, siostry Karmenty. Arabowie znali ją pod nazwą زاوية العوى zāwiat al ʽawwā᾽, „kąt” lub „róg szczekającego”, która odnosi się do asteryzmu złożonego z części gwiazd greckiej Panny. W atlasie Antonína Bečvářa przypisana jest jej nazwa Arich o nieznanym pochodzeniu. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2017 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Porrima dla określenia tej gwiazdy.
Charakterystyka obserwacyjna
Jest to gwiazda podwójna, druga co do jasności gwiazda Panny. Obserwowana wielkość gwiazdowa dwóch składników Gamma Virginis to 3,44m oraz 3,5m, a całego systemu 2,7m. Można je rozdzielić przez amatorski teleskop optyczny. Poruszając się po orbitach wokół środka masy z okresem 169 lat, gwiazdy najbardziej zbliżyły się w 2005 roku. W 2017 roku dzieliło je 2,6 sekundy kątowej, a ich odległość zmienia się od 0,35″ do 6″.
Charakterystyka fizyczna
Oba składniki to żółtobiałe karły, gwiazdy ciągu głównego należące do typu widmowego F. Ich temperatury to około 7100 K, a jasność jest około czterokrotnie większa niż Słońca. Ich masy to około 1,4 M☉, a promienie są równe około 1,2 R☉. W przestrzeni składniki dzieli odległość zmieniająca się od 5 do 81 au. Są to młode gwiazdy, system ma około 1,7 miliarda lat. W ich wnętrzach trwa synteza wodoru w hel; ze względu na masę gwiazd, cykl węglowo-azotowo-tlenowy dominuje w nich nad cyklem protonowym.
Gamma Virginis ma kilka towarzyszek optycznych. Najbliższe z nich składniki oznaczone C i D mają inny ruch własny i nie są związane grawitacyjnie z Porrimą.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 gam Vir A w bazie SIMBAD (ang.)
- 1 2 Gamma Virginis w bazie SIMBAD (ang.)
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Jim Kaler: PORRIMA (Gamma Virginis). [w:] STARS [on-line]. 2009-11-13. [dostęp 2018-09-27]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Anderson E., Francis C.: HIP 61941. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2017-07-19]. (ang.).
- 1 2 Obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 gam Vir B w bazie SIMBAD (ang.)
- 1 2 Virgo. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 460–473. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
- 1 2 3 Emil Złoczewski: Panna. Przewodnik obserwatora. T. 75. Poznań: Amermedia Sp. z o.o., 2013, s. 20–22, seria: Kosmos. Tajemnice Wszechświata. Encyklopedia Astronomii i Astronautyki. ISBN 978-83-252-2008-2.
- ↑ David Harper, L.M. Stockman: (Un)Common Star Names. Obliquity. [dostęp 2018-09-27]. (ang.).
- ↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-09-07. [dostęp 2018-09-27].
- ↑ Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 258–259. ISBN 978-83-7073-928-7.
- 1 2 3 Mason et al.: WDS J12417-0127AB. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
- ↑ UCAC3 178-123682 w bazie SIMBAD (ang.)
- ↑ UCAC2 31338482 w bazie SIMBAD (ang.)