GRB 130427A

Rozbłysk gamma widziany w zakresie promieniowania o energii > 100 milionów elektronowoltów
Odkrywca

Fermi Gamma-ray Space Telescope

Data obserwacji

27 kwietnia 2013

Dane obserwacyjne
Gwiazdozbiór

Lew

Rektascensja

11h 32m 33s

Deklinacja

+27° 41′ 56″

Odległość w ly

3,6 miliardów

GRB 130427A – rekordowy rozbłysk gamma odkryty 27 kwietnia 2013. Energia promieniowania rozbłysku osiągnęła 94 miliardy elektronowoltów, a w momencie jego odkrycia był to jeden z pięciu najbliższych rozbłysków. Wywołany został wybuchem supernowej typu Ic, oznaczonej SN 2013cq.

Nazwa i odkrycie

Rozbłysk został odkryty przez satelitę Fermi Gamma-ray Space Telescope. „GRB” oznacza gamma ray burst (rozbłysk promieniowania gamma), „130427” określa datę jego odkrycia (27 kwietnia 2013), litera „A” oznacza, że był to pierwszy rozbłysk odnotowany w tym dniu.

Towarzyszący rozbłyskowi promieniowania gamma rozbłysk promieniowania w zakresie widzialnym został też odnotowany niezależnie w ramach programu Catalina Real-time Transient Survey i skatalogowany jako CSS130502:113233+274156. „CSS” oznacza Catalina Sky Survey, następujące dalej cyfry oznaczają datę obserwacji i położenie (rektascensję i deklinację) rozbłysku na nieboskłonie.

Charakterystyka

Rozbłysk został początkowo odkryty przez Large Area Telescope (LAT), znajdujący się na pokładzie Fermiego. Jeden z fotonów rozbłysku zarejestrowany przez LAT miał energię 94 miliardów elektronowoltów, trzykrotnie większą niż najbardziej energetyczne promieniowanie wcześniej zmierzone przez LAT. Rozbłysk został także zaobserwowany przez satelitę Swift, co pozwoliło na określenie jego położenia. Obserwacje pozwoliły określić, że należał on do pięciu najbliższych znanych rozbłysków gamma, znajdował się około 3,6 miliarda lat świetlnych od Ziemi.

Rozbłysk obserwowany był także w zakresie promieniowania radiowego, podczerwonego i widzialnego z innych teleskopów kosmicznych i naziemnych. Wydarzenia to najprawdopodobniej sygnalizowało wybuch supernowej.

Supernowa

Oczekiwana supernowa zaobserwowana została w 16 dni po rozbłysku (12 dni w układzie odniesienia galaktyki zawierającej jego źródło). Wybuch nastąpił w nieregularnej galaktyce położonej w gwiazdozbiorze Lwa w odległości około 3,6 mld lat świetlnych od Ziemi (przesunięcie ku czerwieni z=0,34). Została ona sklasyfikowana, na podstawie widma, jako typ Ic. Supernowa otrzymała oznaczenie SN 2013cq.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 NASA's Fermi, Swift See 'Shockingly Bright' Burst. nasa.gov, 2013-05-03. [dostęp 2013-05-07]. (ang.).
  2. 1 2 Astronomical Catalogue Designations. theiet.org. [dostęp 2013-05-07]. (ang.).
  3. A. J. Drake et ce: An untriggered optical detection of GRB 130427A. astronomerstelegram.org, 2013-05-04. [dostęp 2013-05-07]. (ang.).
  4. Fermi and Swift see 'shockingly bright' burst. phys.org, 2013-05-03. [dostęp 2013-05-07]. (ang.).
  5. 1 2 3 Antonio de Ugarte Postigo: GRB 130427A: Spectroscopic detection of the SN from the 10.4m GTC. GCN Circular, 2013-05-14. [dostęp 2013-05-18]. (ang.).
  6. List of Supernovae. IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams. [dostęp 2013-05-18]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.