Gösta Nystroem
Data i miejsce urodzenia

13 października 1890
Silvberg

Pochodzenie

szwedzkie

Data i miejsce śmierci

9 sierpnia 1966
Särö

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

kompozytor, malarz

Gösta Nystroem (ur. 13 października 1890 w Silvberg w regionie Dalarna, zm. 9 sierpnia 1966 w Särö w regionie Halland) – szwedzki kompozytor i malarz.

Życiorys

Jego ojciec był organistą, nauczycielem muzyki i malarzem, udzielał synowi pierwszych lekcji harmonii, kontrapunktu oraz gry na fortepianie i organach. Uczył się prywatnie gry na fortepianie i harmonii u Lennarta Lundberga i Arona Bergensona w Sztokholmie, następnie uczęszczał do seminarium nauczycielskiego w Strängnäs. Od 1913 do 1914 roku uczeń Andreasa Halléna, następnie w latach 1915–1919 studiował malarstwo i kompozycję w Kopenhadze. Po krótkim pobycie w Niemczech udał się w 1920 roku do Paryża, gdzie uczył się kompozycji u Vincenta d’Indy’ego i Leonida Sabaniejewa oraz dyrygentury u Camille’a Chevillarda. W 1931 roku wrócił do Szwecji. W latach 1932–1947 pisał jako krytyk muzyczny do Göteborgs Handels- och Sjöfartstidning. Od 1941 roku członek Królewskiej Akademii Muzycznej. W 1952 roku otrzymał medal „Litteris et Artibus”. Doktor honoris causa uniwersytetu w Göteborgu (1958).

Twórczość

Początkowo tworzył w stylistyce neoromantycznej, po pobycie w Paryżu zaadaptował środki właściwe impresjonizmowi, co widoczne jest zwłaszcza w utworach inspirowanych tematyką morską. W latach 30. zradykalizował swój język muzyczny, łącząc linearną polifonię ze współbrzmieniami wypełnionymi dysonansami oraz polirytmią.

Jako malarz tworzył pejzaże o tematyce marynistycznej, inspirowane twórczością Piera della Francesca i Georges’a Braque’a. Jego prace były wystawiane w Sztokholmie, Kopenhadze i Paryżu.

Ważniejsze kompozycje

(na podstawie materiałów źródłowych)

Utwory orkiestrowe

  • 6 symfonii (I „Sinfonia breve” 1931; II „Sinfonia espressiva” 1935, 2. wersja 1937; III „Sinfonia del mare” na sopran i orkiestrę do słów Ebby Lindqvista 1948; IV „Sinfonia shakespeariana” 1952; V „Sinfonia seria” 1963; VI „Sinfonia tramontana” 1965)
  • poematy symfoniczne Ishavet (1925) i Babels torn (1925)
  • Ouverture symphonique (1945)
  • suita Palettskrap (1950)
  • Rondo capriccioso na skrzypce i orkiestrę (1917, 2. wersja 1920)
  • Koncert altówkowy „Hommage à la France” (1940)
  • Sinfonia concertante na wiolonczelę i orkiestrę lub fortepian (1944)
  • Partita na flet, orkiestrę smyczkową i harfę (1953)
  • Koncert skrzypcowy (1954)
  • Concerto ricercante na fortepian i orkiestrę (1959)

Utwory kameralne

  • 2 koncerty na orkiestrę smyczkową (I 1930, II 1955)
  • Rondo capriccioso na skrzypce i fortepian (1927)
  • 2 kwartety smyczkowe (I 1956, II 1961)

Utwory fortepianowe

  • Valse solennelle (1914)
  • Valse marine (1920)
  • Regrets (1924; wersja na orkiestrę pt. Suite lyrique 1928)
  • Prélude pastoral (1960)

Utwory na chór a cappella

Utwory na głos i fortepian

  • Angest, cykl 8 pieśni do słów Pära Lagerkvista (1923–1928)
  • Som ett blommande mandelträd do słów Pära Lagerkvista (1927)
  • 3 Singer ur Stormen do słów Williama Szekspira (1934)
  • 3 kärleksvisor do słów Pieśni nad pieśniami, Andersa Österlinga i Pära Lagerkvista (1942)
  • Singer vid havet, cykl 5 pieśni do słów Ebby Lindqvista i innych (1942)
  • Brunnen do tekstu Jarla Hemmera (1944)
  • Att älska i vårens tid do słów Gösty Rybranta (1948)
  • På reveln, cykl 4 pieśni do słów Andersa Österlinga, Einara Malma i Ebby Lindqvista (1949)
  • Det lyse nat do słów Mogensa Lorentzena (1951)
  • Själ och landskap do słów Ebby Lindqvista (1952)

Utwory wokalno-instrumentalne

  • Lyssna, hjärta na sopran, alt, flet, triangel, mały gong i fortepian do słów Rabindranatha Tagore (1950)
  • Sommarmusik na sopran i orkiestrę kameralną do słów Einara Malma (1964)

Utwory sceniczne

Przypisy

  1. 1 2 3 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 4 Levy–Pisa. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2639. ISBN 0-02-865529-X.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 7. Część biograficzna n–pa. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2002, s. 125–126. ISBN 978-83-224-0808-7.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.