Franciszka Kulas

Franciszka Kulas
Data i miejsce urodzenia	8 kwietnia 1901 ; Tatary
Data i miejsce śmierci	9 października 1993 ; Antonie
Zawód, zajęcie	wycinankarka i śpiewaczka
Narodowość	polska

Franciszka Kulas (ur. 8 kwietnia 1901 w Tatarach, zm. 9 października 1993 w Antoniach) – wycinankarka i śpiewaczka z Puszczy Zielonej, laureatka Nagrody im. Oskara Kolberga.

Życiorys

Przyszła na świat w rodzinie Konopków, zasłużonych twórców ludowych Konopków. Wycinania uczyła się od matki Marianny Konopki (1880–1962), wybitnej wycinankarki. Po zamążpójściu (1922) zamieszkała w Antoniach.

Wycinanki, które tworzyła, cechowało grube cięcie oraz bogata i tradycyjna stara ornamentyka. Poza wycinankarstwem zajmowała się wypiekiem pieczywa obrzędowego (byśki, jelenie, kozy i nowe latka). Od 1950 współpracowała ze Spółdzielnią Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Kurpianka” w Kadzidle. W latach 1964–1975 mieszkała u syna w Krzywym Rogu. Dołączyła wówczas do ludowego zespołu „Rutkowianie”, działającego przy PGR Sorkwity, gdzie była śpiewaczką.

Wielokrotnie brała udział w konkursach sztuki ludowej. Pierwszy raz wzięła udział w konkursie zorganizowanym w Kadzidle w 1948. Dostała nagrody za wycinanki prezentowane na ogólnopolskich konkursach (Warszawa 1955 i 1971, Łowicz 1970, Toruń 1979). Jej prace pokazywano na wojewódzkich i regionalnych przeglądach sztuki ludowej w Olsztynie, Mrągowie, Giżycku i Węgorzewie. Kilka razy była stypendystką Ministerstwa Kultury i Sztuki. Swoje prace sprzedawała na kiermaszach i pokazach sztuki ludowej. Można je też zobaczyć w muzeach: Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, Północno-Mazowieckim w Łomży, w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie nad Narwią, w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, Muzeum Etnograficznym im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie oraz Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie. Jej wycinanki są też przechowywane w Muzeum Wycinanki Polskiej w Konstancinie.

W 1986 została laureatką Nagrody im. Oskara Kolberga. Kilkakrotnie była stypendystką Ministerstwa Kultury i Sztuki.

Upamiętnienie

W 2020 była jedną z bohaterek wystawy pt. Wycinanka kurpiowska z Puszczy Zielonej przygotowanej przez Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce.

Przypisy

1 2 3 4 5 MarianM. Pokropek MarianM., Franciszka Kulas – laureat Nagrody Kolberga 1986 [online], www.nagrodakolberg.pl [dostęp 2022-03-28] .
1 2 3 4 MariaM. Samsel MariaM., Robert AndrzejR.A. Dul Robert AndrzejR.A., Alicja MironiukA.M. Nikolska Alicja MironiukA.M., Wycinanka kurpiowska z Puszczy Zielonej. Wystawa planszowa, Ostrołęka 2020 .
↑ BernardB. Kielak BernardB., Kurpiowscy laureaci Nagrody im. Oskara Kolberga, „Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego”, 8, 1994, s. 290–302 .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[:0-1] 1 2 3 4 5 MarianM. Pokropek MarianM., Franciszka Kulas – laureat Nagrody Kolberga 1986 [online], www.nagrodakolberg.pl [dostęp 2022-03-28] .

[:1-2] 1 2 3 4 MariaM. Samsel MariaM., Robert AndrzejR.A. Dul Robert AndrzejR.A., Alicja MironiukA.M. Nikolska Alicja MironiukA.M., Wycinanka kurpiowska z Puszczy Zielonej. Wystawa planszowa, Ostrołęka 2020 .

[3] BernardB. Kielak BernardB., Kurpiowscy laureaci Nagrody im. Oskara Kolberga, „Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego”, 8, 1994, s. 290–302 .