Fibryna, włóknik – proste białko fibrylarne, wytrącające się z osocza krwi podczas procesu jej krzepnięcia. Tworzy rusztowanie skrzepu. Powstaje z fibrynogenu w wyniku działania trombiny.
Szczególna rola fibryny w krzepnięciu krwi
Krzepnięcie krwi zapoczątkowuje uwolnienie z obumarłej tkanki tromboplastyny, lipoproteidu, który reaguje z jonami wapniowymi, czynnikiem płytkowym 3 i kilku białkami osocza (proakceleryną i prokonwertyną) i wytwarza protrombinazę, enzym katalizujący pierwszy etap krzepnięcia krwi. Katalizuje reakcję, w której nieaktywna protrombina, globulina osocza powstała w wątrobie, zostaje rozdzielona na kilka elementów – jednym z nich jest trombina. Reakcja ta wymaga również kationów wapniowych. Ostatecznie trombina działa jako enzym proteolityczny i odszczepia dwa peptydy z białka fibrynogenu. W wyniku tej reakcji powstają monomery fibryny, które polimeryzują w długie, nierozpuszczalne włókienka, czyli fibryny. Tworzą one sieć, która zatrzymuje erytrocyty, leukocyty oraz trombocyty, tworząc zrąb tak zwanego skrzepu włóknikowego.
Fibryna może ulegać enzymatycznemu rozkładowi (fibrynolizie), prowadzącemu do jej upłynnienia. Fibrynoliza przebiega przy udziale fibrynolizyn, enzymów wytwarzanych przez organizmy zwierzęce i niektóre bakterie (np. paciorkowce).
Przypisy
- ↑ Fizjologia zwierząt, Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała, Luiza Dusza, wyd. 8 popr. i rozsz., Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005, s. 270–271, ISBN 83-09-01792-8, OCLC 749455984.
- 1 2 3 Dział: ''Budowa i koordynacja czynności organizmu''. Podrozdział: ''Krzepnięcie krwi'', [w:] Claude A. Villee, Biologia, IX według VII wydania amerykańskiego: BIOLOGY CLAUDE A. VILLEE Andelot Professor of Biological Chemistry Harvard University Medical School, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990, s. 390–391, ISBN 83-09-00748-5.
- 1 2 Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Różniatowskiego, Mała encyklopedia medycyny. Tom II P-Ż., Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 1265–1266, ISBN 83-01-00200-X.
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.