Fürstenwalde/Spree
Herb
Państwo

 Niemcy

Kraj związkowy

 Brandenburgia

Data założenia

XIII wiek

Burmistrz

Matthias Rudolph

Powierzchnia

70,68 km²

Wysokość

43 m n.p.m.

Populacja (31 grudnia 2020)
• liczba ludności
• gęstość


31 992
453 os./km²

Nr kierunkowy

03361

Kod pocztowy

15517

Tablice rejestracyjne

LOS, FW, BSK, EH

Podział miasta

3 dzielnice

Położenie na mapie Brandenburgii
Położenie na mapie Niemiec
52°22′N 14°04′E/52,366667 14,066667
Strona internetowa

Fürstenwalde/Spree (ⓘposłuchaj) (powszechnie stosowna jest również forma skrócona Fürstenwalde, pol. hist. Przybór, dolnołuż. Pśibor pśi Sprjewi) – miasto we wschodnich Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Oder-Spree, port nad Sprewą i kanałem Odra-Sprewa. W latach 1385–1598 było stolicą biskupstwa lubuskiego. Największe miasto powiatu Oder-Spree.

Geografia

Fürstenwalde/Spree leży na terenie pradoliny warszawsko-berlińskiej, nad rzeką Sprewą, około 35 kilometrów na zachód od granicy z Polską w Słubicach i Frankfurcie nad Odrą oraz 50 kilometrów na wschód od Berlina.

Historia

Średniowiecze – wpływy polskie, czeskie i brandenburskie

Obszar Przyboru został utracony wraz z ziemią lubuską przez rozbitą dzielnicowo Polskę w 1249 roku. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z roku 1272, było lokowane w miejscu średniowiecznego grodu przez rzekę Sprewę. Dzięki strategicznej lokalizacji stało się szybko jednym z najbogatszych miast ówczesnej Marchii Brandenburskiej. Na mocy traktatu z roku 1373 miasto zostaje sprzedane przez Wittelsbachów cesarzowi Karolowi IV. W latach 1373–1415 znajdowało się we władaniu Korony Czeskiej pod panowaniem Luksemburgów. W roku 1385 tu przeniósł siedzibę biskupstwa lubuskiego oraz kapituły katedralnej ostatni polski biskup lubuski Jan Kietlicz. W 1392 Jan Kietlicz został przeniesiony na diecezję miśnieńską i odtąd do 1424 roku tron biskupi był obsadzany duchownymi czeskimi, choć diecezja do 1424 wciąż podlegała metropolii gnieźnieńskiej. W roku 1446 miasto i katedra zostały spalone przez husytów.

Nowożytność i czasy napoleońskie

Wraz z postępami reformacji w 1557 katedra została przejęta przez luteran.

W latach 1613, 1625 i 1656 Fürstenwalde było również miastem uniwersyteckim, dzięki przeniesionego tutaj z pobliskiego Frankfurtu nad Odrą Uniwersytetu Viadrina. Od 1701 miasto stanowi część Królestwa Prus.

Przez szereg dziesięcioleci było również miastem garnizonowym dla wojsk cesarza Napoleona i ułanów cesarskich.

W granicach Niemiec

W 1871 miasto stało się częścią zjednoczonych Niemiec.

W okresie II wojny światowej w mieście znajdowała się fabryka amunicji zatrudniająca ponad 12 tys. robotników przymusowych i jeńców wojennych. Mieściła się tu również filia podobozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Na krótko przed końcem II wojny światowej Fürstenwalde zostało zamienione przez nazistów w twierdzę, co w konsekwencji ciężkich sowieckich bombardowań zrównało je z ziemią. W roku 1945 NKWD utworzyło w mieście obóz specjalny w którym przetrzymywano ponad 10 tys. więźniów, w większości młodych ludzi, z których większość szybko zmarła.

Po II wojnie światowej miasto wraz z położoną na zachód od Odry częścią ziemi lubuskiej znalazło się w radzieckiej strefie okupacyjnej Niemiec, z której w 1949 utworzono NRD, wschodnia część ziemi lubuskiej natomiast po 696 latach powróciła w granice Polski.

Fürstenwalde został miastem powiatowym w okręgu Frankfurt nad Odrą. W latach 50. i 60. miasto odbudowano, utworzone zostały nowe dzielnice mieszkaniowe a miasto stało się znaczącym ośrodkiem przemysłowym. Do roku 1994 w Fürstenwalde stacjonowały także oddziały Zachodniej Grupy Wojsk ZSRR (funkcjonowało tu składowisko czołgów z bazą paliw). W późnych latach 80. wyburzono fragmenty starego miasta i zastąpiono je częściowo budynkami z wielkiej płyty.

W 1990 miasto zostało częścią Republiki Federalnej Niemiec. W wyniku reformy administracyjnej Fürstenwalde od 1993 należy do powiatu Oder-Spree. Jest obecnie największym miastem w regionie.

Zabytki

  • Katedra Mariacka (neogotycka) z XIV wieku
  • Pozostałości zabudowy historycznej, m.in. kamienice z XVII i XVIII wieku
  • Zamek biskupi
  • Ratusz
  • Pałac barokowy
  • Kościół ewangelicko-luterański
  • Kościół katolicki św. Jana Chrzciciela
  • Kościół luterański Dobrego Samarytanina z 1925 roku

Demografia

Rok Populacja
187511 929
189015 783
191026 286
192528 369
193935 842
194628 993
195030 815
196430 849
Rok Populacja
197131 296
198135 566
198535 443
199035 214
199533 628
200034 044
200533 336
201032 468
Rok Populacja
201531 741
201632 025
201732 098
201831 941
201931 965
202031 992

Gospodarka

Fürstenwalde jest obecnie głównym centrum usługowym i przemysłowym w regionie: przemysł oponiarski, metalowy i budowlany oraz ogrodnictwo są najważniejsze.

Najbardziej znane przedsiębiorstwo znajdujące się w mieście jest zakład oponiarski Pneumant (dzisiaj część amerykańskiego koncernu Goodyear). Znajdują się tutaj ponadto zakłady produkujące farby, zakłady metalowe oraz firmy przemysłu energetycznego specjalizujące się w produkcji elastycznych, samoprzylepnych baterii słonecznych. Gospodarka usługowa jest dobrze rozwinięta, swoje siedziby mają w mieście firmy z branży energetyki oraz deweloperstwa mieszkaniowego.

Transport

Niedaleko miasta przebiega autostrada A12, łącząca Berlin z Poznaniem i Warszawą.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Fürstenwalde (Spree), przystanek regionalnych połączeń pomiędzy Berlinem a Frankfurtem nad Odrą.

Oświata

  • Geschwister-Scholl-Gymnasium Fürstenwalde – gimnazjum powiatowe powstałe w 1991 r. Patronem szkoły jest rodzeństwo Schollów.
  • Europaschule Oberstufenzentrum Palmnicken – technikum europejskie, jest największą placówką oświatową w powiecie. Placówka ogólnokształcąca oraz szkoła zawodowa. Głównym tematem pracy wychowawczej są relacje międzynarodowe oraz współpraca różnymi szkołami partnerskimi, między innymi ze Szwecji, Japonii, Francji, Holandii, Danii i Polski.
  • Szkoła Katolicka „Bernhardinum” (Katholische Schule Bernhardinum) – katolicka szkoła wyznaniowa, instytucja oświatowa należąca do archidiecezji berlińskiej, placówka składa się ze szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum. Szkoła współpracuje ze szkołami w Polsce, Francji, Włoszech i Sri Lance.

Ludzie związani z Fürstenwalde/Spree

Miasta partnerskie

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Bevölkerung im Land Brandenburg nach amtsfreien Gemeinden, Ämtern und Gemeinden 31. Dezember 2020 [online] [dostęp 2023-01-03] (niem.).
  2. ↑ Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 .
  3. ↑ Bevölkerung der Gemeinden des Landkreises Oder-Spree 1875 bis 2005 [online] [dostęp 2023-01-03] (niem.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.