Excidobates captivus – gatunek płaza bezogonowego z podrodziny Dendrobatinae w rodzinie drzewołazowatych (Dendrobatidae). Endemit Peru i Ekwadoru. Najmniejszy płaz świata. Narażony na wyginięcie.

Taksonomia

Gatunek ten został odkryty w 1982 roku przez Charlesa Williama Myersa. Został on następnie połączony z E. mysteriosus jako jego odmiana barwna. Ponownie nadano mu przynależność gatunku w 2006 roku. Okazuje się, że jest E. captivus jest taksonem siostrzanym w stosunku do E. mysteriosus i tworzy klad z rodzajem Ranitomeya. Opisywany pod synonimami: Dendrobates captivus, Ranitomeya captivica i Adelphobtes captivus.

Występowanie

Gatunek endemiczny dla Cordillera del Condor i Cerros de Campanquis w północno-zachodnim Peru. Znany jest z dwóch stanowisk: w dorzeczu Marañón i w Santa Rosa, dzieląc zasięg występowania z E. mysteriosus. Obecnie wiadomo, że występuje także w południowym Ekwadorze.

Morfologia

Dorosłe osobniki osiągają długość ciała 15-17 mm. Posiada czarne ubarwienie, a na czarnym tle znajdują się czerwone oraz pomarańczowe plamki. W okolicach pach i pachwin ciemne, żółte plamy, a na brzuchu są one jasnożółte. Kciuk jest dłuższy od innych palców (ogólnie długie palce).

Ekologia i zachowanie

Występuje na terenach nizinnych, przede wszystkim w lasach tropikalnych. Na terenach Marañón E. captivus został znaleziony na wysokości 213 m n.p.m.

Gatunek ten, podobnie jak inne drzewołazowate (Dendrobatidae) odżywia się roztoczami i mechowcami, które najprawdopodobniej dostarczają mu alkaloidów ( do produkcji tzw. batrachotoksyny).

Rozmnaża się jak E. mysteriosus; samica składa skrzek na ziemi, a kiedy kijanki się wylęgną, samiec umieszcza je na plecach i transportuje je do zbiorniczków wodnych, uformowanych przez liście roślin z rodzaju Heliconia.

Status i ochrona

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje Excidobates captivus za gatunek narażony na wyginięcie (VU – Vulnerable). Liczebność populacji nie jest znana, a jej trend uznawany jest za spadkowy. Gatunek jest objęty konwergencją CITES i zakazuje odłowu tego gatunku w celach terrarystycznych. W 2008 roku E. captivus został przemycony z natury do Niemiec, gdzie był on sprzedawany na giełdzie trrarytycznej.

Przypisy