| dziewica i męczennica | |
| Data i miejsce urodzenia |
ok. 290–292 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
ok. 304 |
| Czczona przez | |
| Wspomnienie |
10 grudnia (kat.), |
| Atrybuty |
miniaturowy piecyk, biała gołębica |
| Patronka |
kobiet w połogu, podróżnych, młodzieży |
| Szczególne miejsca kultu | |
Eulalia z Méridy (ur. ok. 290 lub 292 w Augusta Emerita, zm. ok. 304 tamże) – dziewica i męczennica chrześcijańska, hiszpańska bohaterka wiary, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.
O jej życiu niewiele wiadomo. Jej Passio, które się zachowało, nie przedstawia większej wartości historycznej, natomiast wczesny kult świętej jest dobrze udokumentowany. Śmierć męczeńską poniosła w czasach panowania Dioklecjana (284–305) i Maksymiana (286–305), będąc kilkunastoletnią dziewczyną.
Żywot
Pochodziła z zamożnej chrześcijańskiej rodziny z okolic obecnej Barcelony. Słysząc o prześladowaniach chrześcijan, w tajemnicy opuściła dom. Jawnie upomniała miejscowego urzędnika za jego postępowanie wobec wiernych. Nie wyrzekłszy się wiary w Chrystusa i za odmowę złożenia ofiary bogom poniosła śmierć męczeńską mając trzynaście (lub czternaście) lat.
Hagiografia przypisuje jej śmierć poprzez spalenie w piecu lub poprzez rozpięcie jej na krzyżu i podpalenie świecami. W chwili śmierci z jej ust miała ulecieć dusza w postaci białej gołębicy oraz spaść śnieg, aby okryć jej ciało. Ciało świętej pogrzebali jej rodzice.
Kult świętej
Święta Eulalia widnieje na bizantyńskiej mozaice w Rawennie, a rzymski poeta Prudencjusz (zm. ok. 405) poświęcił jej hymn Peristephanon. Czcili ją Wenancjusz Fortunat w swej poezji i św. Grzegorz z Tours w dziele In gloria martyrum.
Z czasem kult rozszerzył się na obszarze Afryki Północnej, Francji i Włoch.
Jej wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 10 grudnia. Związany ze świętą dzień 12 lutego prawdopodobnie upamiętnia przeniesienie relikwii (św. Eulalia czczona w Barcelonie właśnie 12 lutego wydaje się być tożsama ze świętą z Méridy).
Cerkiew prawosławna wspomina męczennicę 22 sierpnia/4 września, tj. 4 września według kalendarza gregoriańskiego.
Jej atrybutami są miniaturowy piecyk i biała gołębica, lecz spotykana jest też lilia oraz tradycyjna palma męczeństwa. W ikonografii prawosławnej święta ma szkarłatne szaty i krzyż w ręce. Wyróżnia ją jedynie młody wiek i niski wzrost.
Jest patronką katedry św. Eulalii w Barcelonie i samej Barcelony. W wirydarzu katedry znajduje się niewielki staw dla trzynastu gęsi symbolizujących wiek świętej. Jest też patronką kobiet w połogu, podróżnych, a także młodzieży. Ponadto jest orędowniczką w wypadkach zachorowań na dyzenterię i w nieszczęściach.
Zobacz też
Uwagi
Przypisy
- 1 2 Saint Eulalia of Merida [online], Catholic Saints Info (ang.).
- 1 2 3 Eulalia von Mérida. Ökumenisches Heiligenlexikon. [dostęp 2013-02-02]. (niem.).
- 1 2 Archivio Parrocchia, Sant' Eulalia Vergine e martire in Spagna [online], Enciclopedia dei Santi [dostęp 2013-02-02] (wł.).
- 1 2 3 4 5 Charkiewicz ↓
- ↑ Deon.pl ↓.
- ↑ Żywot świętej Eulalii, Męczenniczki. Żywoty Świętych Pańskich na wszystkie dni roku – Katowice/Mikołów 1937 r.. [dostęp 2013-02-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-09)].
- ↑ Asociación de la Virgen y Mártir Santa Eulalia. Stowarzyszenie św. Eulalii. [dostęp 2013-02-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-13)]. (hiszp.).
Bibliografia
- Jarosław Charkiewicz, Męcz. Eulalia [online], Cerkiew.pl [dostęp 2013-02-02].
- Eulalia. DEON.pl z inicjatywy SJ i Wydawnictwa WAM. [dostęp 2013-02-02].
- ISNI: 0000000374720521
- VIAF: 190858485, 368159474180927661440, 72150323689509971989
- LCCN: no2004023572
- GND: 129222933
- BnF: 15537038q
- SUDOC: 140486801
- NKC: jn20030416001
- BNE: XX919744
- NTA: 091138264
- PLWABN: 9810534408805606
- NUKAT: n2004253600
- J9U: 987007393045605171
- CANTIC: a11110235
- BLBNB: 000198490
- WorldCat: lccn-no2004023572