Edward Lubowski, znany pod pseudonimem Krut-Bolej (ur. 19 marca 1837 w Krakowie zm. 17 maja 1923 w Warszawie) – polski dramatopisarz, przedstawiciel nurtu pozytywistycznego. Należał do najwybitniejszych polskich komediopisarzy okresu pozytywizmu.

Życiorys

Ukończył gimnazjum w Krakowie i studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. Uczestniczył w patriotycznych kółkach studenckich. Był również uczestnikiem powstania styczniowego jako adiutant Mariana Langiewicza.

Należał do najwybitniejszych polskich komediopisarzy okresu pozytywizmu. Pod wpływem komedii Moliera, Picarda i Scribe’a stworzył: Pewność siebie (1858), Kariery (1862), Żony uczonych (1866), Ubodzy w salonie (1867) i in. Później dostał się w krąg wpływów Dumasa syna, tworząc sztuki z tezą: Gonitwy (1874), Przesądy (1876), My się kochamy (1887), Monsieur Blaise (1892), Światowe rozrywki (1899) i Pogodzeni z losem (1876), która była najlepsza pod względem historycznym.

Odrębne miejsce zajmuje w tej twórczości dramat charakterów Żyd (1868) i komedia charakterów Nietoperze (1874). Później tworzył również farsy: Nie wszystko złoto... (1901) i in., oraz jednoaktowe bluetki (Dzień Wigilii, Kiedyż obiad?, Kto to?). Pod wpływem Ibsena napisał Bawidełko (1891) i Królewicza (1895), a w stylu Zoli Sąd honorowy (1876). Był także autorem komedii o tematyce społecznej i obyczajowej: Nietoperze (1878), Jacuś (1884).

Przyswoił teatrowi polskiemu wiele utworów scenicznych: Augiera, Musseta, Nikolaya, Paillerona, Szekspira, Bjørnsona (Bankructwo, Nowożeńcy). Wydał powieści Aktorka (1871), Cichy Janek i głośny Franek (1879), Co się stało w małym miasteczku (1867), Silni i słabi (1865), Skąpiec, Wierzące dusze (1864).

Przez długie lata Edward Lubowski był recenzentem teatralnym „Bluszczu”, „Tygodnika Ilustrowanego”, „Biblioteki warszawskiej”, „Kuriera Warszawskiego”. Napisał również wiele artykułów z innych dziedzin, zwłaszcza z zakresu historii. Tłumaczył Szekspira, pisał powieści o tematyce mu współczesnej. Spisał także swoje wspomnienia.

Na temat Lubowskiego Ignacy Schreiber napisał Lubowskiego (1929).

2 maja 1923 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Pochowany na Starych Powązkach w Warszawie (kwatera 74-1-23/24).

Przypisy

Bibliografia

• Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934–1939)

Linki zewnętrzne

• Utwory Edwarda Lubowskiego w bibliotece Polona