Edward Żeligowski
Antoni Sowa
Data i miejsce urodzenia

20 lipca?/1 sierpnia 1816
Mariampol

Data i miejsce śmierci

28 grudnia 1864
Genewa

Narodowość

polska

Język

polski

Dziedzina sztuki

literatura, poezja

Edward Witold Żeligowski pseudonim Antoni Sowa (ur. 20 lipca?/1 sierpnia 1816 w Mariampolu na Wileńszczyźnie, zm. 28 grudnia 1864 w Genewie) – poeta, tłumacz (zwłaszcza literatury rosyjskiej), publicysta. Autor fantazji dramatycznej „Jordan” i innych. Członek korporacji akademickiej Konwent Polonia w Dorpacie.

Życiorys

W latach 1833–1836 odbywał studia na uniwersytecie w Dorpacie, gdzie został internowany za udział w tajnym stowarzyszeniu patriotycznym. Po zwolnieniu w 1842 r. osiadł w Wilnie, gdzie nawiązał kontakty z radykalną młodzieżą demokratyczną, stając się jednym z jej przywódców. W 1846 r. opublikował fantazję dramatyczną pt. „Jordan”, która została uznana za jego manifest ideowy. Przygotował część 2 „Jordana” pt. „Zorski”, ale radykalizm utworu uniemożliwił jego druk i spowodował wywiezienie Żeligowskiego na Syberię w 1851 roku. W czasie zesłania zaprzyjaźnił się z Tarasem Szewczenko. Po uwolnieniu w 1858 r. zatrzymał się w Petersburgu. Od stycznia 1859 r. był jednym z redaktorów czasopisma „Słowo”, które jednak po 14 numerach zamknęła cenzura. Żeligowski wyjechał do Francji, skąd pisał artykuły do pism krajowych. Od 1860 r. do końca życia mieszkał w Genewie, dokąd udał się z powodu problemów ze zdrowiem.

Twórczość

  • Jordan (1846)
  • Poezje Antoniego Sowy (1858)
  • Dziś i wczoraj (1858) – powieść społeczna

Uwagi

  1. 1 2 3 4 W 2006 r. Anatolij Rogacz opublikował w białoruskim portalu „Biełaruś Siehodnia” swoje badania, z których wynika, że Edward Żeligowski urodził się 21 listopada?/3 grudnia 1815 w folwarku Korekowce (obecnie na Białorusi). Błąd ma wynikać z faktu, że 20 lipca 1816 został on ochrzczony powtórnie oliwą. Pierwszy chrzest wodą miał mieć miejsce 23 listopada 1815 r., trzy dni po urodzeniu.

Przypisy

  1. 1 2 Анатолий Рогач (Anatolij Rogacz), Под псевдонимом Антоний Сова. Найдены новые свидетельства о поэте Эдварде Желиговском (Pod psiewdonimom Antonij Sowa. Najdieny nowyje swidietielstwa o poetie Edwardie Żeligowskom), Беларусь Сегодня (Biełaruś Siegodnia), 2 grudnia 2006 [zarchiwizowane 2022-07-05] (ros.).
  2. 1 2 3 4 5 Żeligowski Edward, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2024-01-26].
  3. ↑ Stanisław Zieliński, Mały słownik pionierów polskich kolonialnych i morskich. Podróżnicy, odkrywcy, zdobywcy, badacze, eksploratorzy, emigranci – pamiętnikarze, działacze i pisarze migracyjni, Warszawa: Inst. Wyd. Ligi Morskiej i Kolonialnej, 1933, s. 642.
  4. 1 2 3 Maria Grabowska, Żeligowski Edward, [w:] Maria Goszczyńska (red.), Mały słownik pisarzy polskich, t. 1, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1966.
  5. ↑ Edward Żeligowski, Jordan. Fantazja dramatyczna, Wilno: J. Zawadzki, 1846 [dostęp 2024-01-26].
  6. ↑ Edward Żeligowski, Poezye Antoniego Sowy, Petersburg: B.M. Wolff, 1858 [dostęp 2024-01-26].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.