Diphda

Diphda
	β Ceti
	; Położenie gwiazdy w gwiazdozbiorze Wieloryba
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Wieloryb
Rektascensja	00h 43m 35,371s
Deklinacja	−17° 59′ 11,78″
Paralaksa (π)	0,03386 ± 0,00016″
Odległość	96,33 ± 0,46 ly; 29,53 ± 0,14 pc
Wielkość obserwowana	2,01m
Ruch własny (RA)	232,55 ± 0,18 mas/rok
Ruch własny (DEC)	31,99 ± 0,12 mas/rok
Prędkość radialna	13,32 ± 0,05 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	olbrzym
Typ widmowy	K0 III lub G9 II-III
Masa	3,0–3,5 M☉
Promień	16,78 ± 0,25 R☉
Metaliczność [Fe/H]	0
Wielkość absolutna	−0,31m
Jasność	139 L☉
Okres obrotu	170 dni
Prędkość obrotu	~18 km/s
Temperatura	4838 ± 70 K
	Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	Centrum Galaktyki
Półoś wielka	7683 pc
Mimośród	0,0873
Alternatywne oznaczenia
	Oznaczenie Flamsteeda: 16 Cet
	2MASS: J00433536-1759117
	Bonner Durchmusterung: BD−18°115
	Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 22
	Boss General Catalogue: GC 865
	Katalog Gliesego: GJ 31
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 4128
	Katalog Hipparcosa: HIP 3419
	Katalog jasnych gwiazd: HR 188
	SAO Star Catalog: SAO 147420
	Deneb Kaitos, Difda al Thani, Rana Secunda; CTP 134.00

Diphda (Beta Ceti, Deneb Kaitos) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wieloryba (wielkość gwiazdowa: 2,01^m). Odległa od Słońca o około 96 lat świetlnych.

Nazwa

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Diphda, wywodzi się od arabskiego wyrażenia ‏الضفدع الثاني‎ aḍ-ḍifdaʿ aṯ-ṯānī, co oznacza „drugą żabę” („pierwszą żabą” był Fomalhaut). Inna nazwa tej gwiazdy, Deneb Kaitos, także wywodzi się z języka arabskiego; wyrażenie ‏ألذنب ألقيتوس ألجنوب‎ al Dhanab al Ḳaiṭos al Janūbīyy oznacza „południową część ogona wieloryba” i odnosi się do położenia tej gwiazdy w gwiazdozbiorze Wieloryba. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Diphda dla określenia tej gwiazdy.

Charakterystyka fizyczna

Diphda należy do typu widmowego K0 III, choć niektóre źródła zaliczają ją do typu G9. Jej wielkość absolutna wynosi –0,31^m. Temperatura powierzchni tego pomarańczowego olbrzyma wynosi ok. 4840 K. Masa gwiazdy jest ok. 3–3,5 raza większa od masy Słońca, jej promień wynosi ok. 16,8 promienia Słońca. Gwiazda ta emituje 139 razy więcej promieniowania niż Słońce. Jest jednym z najsilniejszych źródeł promieniowania rentgenowskiego w sąsiedztwie Słońca. Jeden obrót wokół własnej osi wykonuje w ciągu 170 dni. Jest to także gwiazda zmienna, jej obserwowana wielkość gwiazdowa waha się od 1,96 do 2,11^m.

Zobacz też

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 Diphda w bazie SIMBAD (ang.)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 P. Berio et al. Chromosphere of K giant stars Geometrical extent and spatial structure detection. „Astronomy & Astrophysics”. 535 (A59), 2011. DOI: 10.1051/0004-6361/201117479. (ang.).
1 2 3 4 S. Tsvetkova et al. Magnetic field structure in single late-type giants: β Ceti in 2010–2012. „Astronomy & Astrophysics”. 556 (A43), 2013. DOI: 10.1051/0004-6361/201321051. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 Anderson E., Francis C: HIP 3419. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-02-13]. (ang.).
1 2 Jan Desselberger, Jacek Szczepanik: Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: Park, 2002, s. 198–201. ISBN 83-7266-156-1.
1 2 Deneb Kaitos. Alcyone ephemeris. [dostęp 2017-02-13]. (ang.).
1 2 3 Jim Kaler: DENEB KAITOS (Beta Ceti). [w:] STARS [on-line]. [dostęp 2018-02-13]. (ang.).
1 2 Cetus, the Whale or Sea Monster. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 163. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2017-02-01].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[simbad-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 Diphda w bazie SIMBAD (ang.)

[berio-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 P. Berio et al. Chromosphere of K giant stars Geometrical extent and spatial structure detection. „Astronomy & Astrophysics”. 535 (A59), 2011. DOI: 10.1051/0004-6361/201117479. (ang.).

[magnetic-3] 1 2 3 4 S. Tsvetkova et al. Magnetic field structure in single late-type giants: β Ceti in 2010–2012. „Astronomy & Astrophysics”. 556 (A43), 2013. DOI: 10.1051/0004-6361/201321051. (ang.).

[xhip-4] 1 2 3 4 5 6 7 Anderson E., Francis C: HIP 3419. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-02-13]. (ang.).

[tablice-5] 1 2 Jan Desselberger, Jacek Szczepanik: Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: Park, 2002, s. 198–201. ISBN 83-7266-156-1.

[alcyone-6] 1 2 Deneb Kaitos. Alcyone ephemeris. [dostęp 2017-02-13]. (ang.).

[kaler-7] 1 2 3 Jim Kaler: DENEB KAITOS (Beta Ceti). [w:] STARS [on-line]. [dostęp 2018-02-13]. (ang.).

[allen-8] 1 2 Cetus, the Whale or Sea Monster. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 163. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).

[iau-9] Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2017-02-01].