Diecezja toruńska (łac. Dioecesis Thoruniensis) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego metropolii gdańskiej w Polsce.

Historia

Diecezja toruńska została ustanowiona 25 marca 1992 roku przez papieża Jana Pawła II bullą „Totus Tuus Poloniae populus”. Pierwszym biskupem toruńskim został ówczesny biskup pomocniczy płocki Andrzej Suski, a jego ingres do katedry odbył się 31 maja 1992 roku.

Patronką diecezji toruńskiej została Matka Boża Nieustającej Pomocy, która od 1962 roku patronowała także byłej diecezji chełmińskiej.

7 czerwca 1999 roku miała miejsce wizyta papieża Jana Pawła II w Toruniu.

11 listopada 2017 roku papież Franciszek przyjął rezygnację ks. bp. Andrzeja Suskiego z posługi biskupa toruńskiego. Jednocześnie mianował biskupem toruńskim bp. Wiesława Śmigla – biskupa pomocniczego diecezji pelplińskiej.

Biskupi

• Wiesław Śmigiel (biskup diecezjalny, od 2017)
• Józef Szamocki (biskup pomocniczy/wikariusz generalny, od 2000)
• Andrzej Suski (biskup senior, od 2017)

Główne świątynie

• Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu – pochodzi z początków XIII wieku. W latach 1530–1583 służył protestantom, a przez następne 13 lat użytkowany był wspólnie przez katolików i protestantów. W 1596 roku kościół przejmują jezuici i w ich posiadaniu świątynia jest do 1772 roku, kiedy to gospodarzem świątyni stają się księża diecezjalni. Od 1935 roku ma ona tytuł bazyliki mniejszej, a od 1992 roku jest katedrą diecezji toruńskiej.
• Bazylika konkatedralna Świętej Trójcy w Chełmży – pochodzi z początków XIII wieku. W latach 1251–1821 był on katedrą diecezji chełmińskiej. Od 1982 roku ma tytuł bazyliki mniejszej, a od 1994 roku jest konkatedrą diecezji toruńskiej.
• Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim – pochodzi z początku XIV wieku. Od 1971 roku ma tytuł bazyliki mniejszej.
• Bazylika św. Mikołaja w Grudziądzu – pochodzi z początku XIV wieku. Od 2010 roku ma tytuł bazyliki mniejszej.

Kapituły

• Kapituła Katedralna Toruńska (powołana 21 sierpnia 1992)
• Kapituła Konkatedralna Chełmżyńska
• Kapituła Kolegiacka Grudziądzka (powołana 1 grudnia 1992)
• Kapituła Kolegiacka Nowomiejska (powołana 25 marca 2012)

Podział administracyjny

Diecezja obejmuje teren 5427 km², który zamieszkuje 617 694 mieszkańców. Podzielona jest ona na trzy rejony: brodnicki, grudziądzki i toruński, na które składają się 24 dekanaty ze 196 parafiami.

Sanktuaria

Diakonat stały

W diecezji posługuje trzech diakonów stałych: Tomasz Chmielewski, Mateusz Malinowski i Waldemar Rozynkowski.

Statystyka

Liczba nowo wyświęconych kapłanów w diecezji toruńskiej w wybranych latach:

• 2001 – 18
• 2003 – 9
• 2004 – 10
• 2005 – 10
• 2006 – 11
• 2007 – 10
• 2008 – 17
• 2010 – 9
• 2017 – 4
• 2018 – 2
• 2020 – 8
• 2021 – 4

Pielgrzymka

Zobacz też

• Herb diecezji toruńskiej
• Biskupi chełmińscy
• Diecezje Pruskie
• Medal „Zasłużony dla Diecezji Toruńskiej”
• Piesza Pielgrzymka Diecezji Toruńskiej na Jasną Górę

Przypisy

Bibliografia

• Katarzyna Kluczwajd: Skarby toruńskiej katedry. Toruń: Wydawnictwo Diecezji Toruńskiej, 2002. ISBN 83-916731-1-1.
• Waldemar Rozynkowski: Diakonat stały w diecezji toruńskiej – o początkach diakonatu stałego w Polsce. W: Waldemar Rozynkowski, Paweł Borowski (red.): Jubileusz Diecezji Toruńskiej Spojrzenie w przeszłość i w przyszłość. Toruń: Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, 2017. ISBN 78-83-60053-73-7. [dostęp 2024-03-15].
• Ks. Witold Zdaniewicz, Ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 693–708) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 ISBN 83-85945-17-2.

Linki zewnętrzne

• Diecezja toruńska
• Diecezja toruńska na Catholic-Hierarchy.org