Katedra Opieki Najświętszej Maryi Panny w Radomiu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba |
Radom |
| Data powołania |
25 marca 1992 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Metropolia | |
| Biskup diecezjalny | |
| Biskup pomocniczy | |
| Biskup senior | |
| Dane statystyczne (2021) | |
| Liczba wiernych |
836 036 |
| Liczba kapłanów • w tym diecezjalnych • w tym zakonnych |
814 |
| Liczba osób zakonnych |
270 |
| Liczba dekanatów |
29 |
| Liczba parafii |
301, kościoły rektoralne – 3 (niektóre z kaplicami) |
| Powierzchnia |
8000 km² |
Diecezja radomska na mapie polski z podziałem na diecezje | |
| Strona internetowa | |
Diecezja radomska (łac. Dioecesis Radomiensis) – jedna z 3 diecezji rzymskokatolickich w metropolii częstochowskiej w Polsce. Wydzielona została z części dotychczasowej diecezji sandomiersko-radomskiej i ustanowiona 25 marca 1992 przez św. Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus (z łac. „Cały Twój lud w Polsce”).
Instytucje
- Kuria diecezjalna
- Sąd biskupi
- Wyższe Seminarium Duchowne w Radomiu
- Instytut Teologiczny w Radomiu
- Diecezjalne Studium Organistowskie w Radomiu
- Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. św. Filipa Neri w Radomiu
- Katolicka Szkoła Podstawowa im. Matki Bożej Wychowawczyni w Odrowążu
- Archiwum
- Muzeum Diecezjalne w Radomiu
- Biblioteka Parafialna w Radomiu
- Księgarnia św. Kazimierza
- Wydawnictwo Diecezji Radomskiej „Ave”
- Chór Miasta Radomia
- Specjalistyczna Poradnia Rodzinna „Domowe Ognisko”
- Ośrodek Edukacyjno-Charytatywny Diecezji Radomskiej „Emaus”
- Caritas diecezjalne
- Linia Braterskich Serc
- Dom Księży Seniorów
Biskupi
Biskup diecezjalny
- bp Marek Solarczyk – od 2021
Biskup pomocniczy
- bp Piotr Turzyński (wikariusz generalny) – od 2015
Biskup senior
- bp Henryk Tomasik – biskup diecezjalny radomski w latach 2009–2021, senior od 2021
Wikariusze generalni i biskupi
- Bp Piotr Turzyński – wikariusz generalny (od 2021)
- vacat – wikariusz biskupi
Główne świątynie
Patron
Sanktuaria
- Błotnica – Parafia pw. Narodzenia NMP – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia
- Czarna – Parafia pw. Nawiedzenia NMP – Sanktuarium Matki Bożej Wychowawczyni
- Kałków-Godów – Parafia pw. św. Maksymiliana Kolbe – Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski Pani Ziemi Świętokrzyskiej
- Skarżysko Kamienna – Parafia pw. Matki Bożej Ostrobramskiej – Sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia
- Skrzyńsko – Parafia pw. św. Wojciecha – Sanktuarium MB Staroskrzyńskiej
- Smardzewice – Parafia pw. św. Anny – Sanktuarium
- Studzianna – Parafia pw. św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela – Sanktuarium Matki Bożej Świętorodzinnej
- Wielka Wola – Paradyż – Parafia pw. Przemienienia Pańskiego – Sanktuarium Chrystusa Cierniem Koronowanego oraz Krwi Zbawiciela
- Wysokie Koło – Parafia pw. NMP Królowej Różańca Świętego – Sanktuarium
Historia
Diecezja radomska należy do grupy diecezji utworzonych w ramach reorganizacji podziału administracyjnego Kościoła katolickiego w Polsce w 1992 roku. Historia chrześcijaństwa na ziemiach obecnie przynależących do diecezji sięga początków państwa polskiego. Pierwszym kościołem zbudowanym w Radomiu była świątynia pw. św. Piotra znajdująca się na terenie grodziska Piotrówka (Stary Radom). Była to budowla drewniana wzniesiona w XII lub XIII wieku (pierwsza wzmianka pochodzi z 1222 roku). W 1216 roku postawiono kościół pw. św. Wacława dzięki fundacji Leszka Białego lub Bolesława Wstydliwego, początkowo drewniany, od XIV wieku murowany. Przy kościele utworzono parafię staroradomską.
Na przestrzeni wieków obszar dzisiejszej diecezji radomskiej należał do archidiecezji gnieźnieńskiej, diecezji poznańskiej i krakowskiej, w ramach których funkcjonowały archidiakonaty kurzelowski, łęczycki, łowicki, warszawski oraz radomski. W 1805 roku utworzono diecezję kielecką. W 1818 roku dokonano kolejnych zmian, w ramach których powstała diecezja sandomierska. Naturalną granicą od północy stanowiła rzeka Pilica, od wschodu zaś Wisła. W 1981 roku bp Edward Materski przeniósł swoją siedzibę do z Sandomierza do Radomia, a kościół pw. Opieki NMP decyzją papieża św. Jana Pawła II został ustanowiony konkatedrą. Od tej pory diecezja nosiła nazwę sandomiersko-radomską. W 1991 roku z wizytą apostolską przebywał w Radomiu św. Jan Paweł II. Rok później powołano do istnienia diecezję radomską, oddzielając północną część diecezji sandomierskiej. Pierwszym biskupem został mianowany bp Edward Materski (dotychczasowy ordynariusz sandomiersko-radomski), a jego biskupami pomocniczymi: bp Adam Odzimek i bp Stefan Siczek. Diecezja została włączona do metropolii częstochowskiej. Patronem diecezji został św. Kazimierz, natomiast dotychczasowa konkatedra w Radomiu stała się katedrą. Nowa diecezja obejmowała obszar ok 8 tys. km², na którym funkcjonowało 299 parafii.
Dekanaty
Obecne diecezja składa się z następujących dekanatów:
| dekanat | liczba
parafii | |
|---|---|---|
| 1 | czarnecki | 8 |
| 2 | czarnoleski | 11 |
| 3 | drzewicki | 11 |
| 4 | głowaczowski | 8 |
| 5 | iłżecki | 10 |
| 6 | jedliński | 12 |
| 7 | konecki | 11 |
| 8 | kozienicki | 9 |
| 9 | lipski | 10 |
| 10 | opoczyński | 11 |
| 11 | pionkowski | 7 |
| 12 | przedborski | 8 |
| 13 | przysuski | 10 |
| 14 | przytycki | 10 |
| 15 | Radom-Centrum | 8 |
| 16 | Radom-Południe | 13 |
| 17 | Radom-Północ | 11 |
| 18 | Radom-Wschód | 12 |
| 19 | Radom-Zachód | 12 |
| 20 | radoszycki | 11 |
| 21 | sienneński | 10 |
| 22 | skarżyski | 14 |
| 23 | Starachowice-Południe | 12 |
| 24 | Starachowice-Północ | 10 |
| 25 | szydłowiecki | 12 |
| 26 | tomaszowski | 9 |
| 27 | wierzbicki | 10 |
| 28 | zwoleński | 11 |
| 29 | żarnowski | 10 |
Miasta diecezji
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Informacje o diecezji - Portal Diecezji Radomskiej [online], radom.pl [dostęp 2024-04-23] (ang.).
- ↑ Instytucje [online], Portal Diecezji Radomskiej [dostęp 2018-12-18] (pol.).
- ↑ Ks Stanisław Piekielnik, Kuria Diecezji Radomskiej [online], portal diecezji radomskiej, 22 czerwca 2017 [dostęp 2018-12-18] (pol.).
- ↑ Strona Ośrodka „Emaus” w Turno [online], www.emausturno.pl [dostęp 2018-12-18].
- ↑ Sanktuaria [online], Portal Diecezji Radomskiej [dostęp 2021-03-30] (pol.).
- ↑ Ewa Kutyła, Najstarsze radomskie kościoły. Informator turystyczny, Gmina Miasta Radomia, 2012, s. 5-6.
- ↑ Stanisław Piekielnik, Historia Diecezji Radomskiej [online], Portal Diecezji Radomskiej, 21 czerwca 2017 [dostęp 2023-05-03] (pol.).
Bibliografia
- Ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 533–552) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 ISBN 83-85945-17-2.
- „Rocznik Diecezji Radomskiej” – 2018. ISBN 978-83-7789-493-4.
Linki zewnętrzne
- Portal Diecezji Radomskiej
- Radio Plus Radom
- AVE Gość Radomski
- Diecezja radomska [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2013-10-18] (ang.).